เซทิล ไทรเมทิลแอมโมเนียม โบรไมด์ หรือซีแทบ
ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ
- ชื่อผลิตภัณฑ์: เซทิล ไทรเมทิลแอมโมเนียม โบรไมด์ (Cetyl trimethylammonium bromide) หรือ ซีแทบ (CTAB) หรือ เฮกซะเดซิลไทรเมทิลแอมโมเนียม โบรไมด์ (Hexadecyltrimethylammonium bromide)
- แบรนด์/ยี่ห้อ: Kemaus (รหัสสินค้า: KA-147)
- เกรด: เกรดห้องปฏิบัติการ (Laboratory Grade หรือ Lab Grade) มีความบริสุทธิ์สูงถึง 98 เปอร์เซ็นต์ขึ้นไป ควบคุมและผลิตตามมาตรฐานของ Kemaus มีการควบคุมปริมาณโลหะหนักและสิ่งเจือปนอื่นๆ ให้ต่ำ เหมาะอย่างยิ่งสำหรับใช้เป็นรีเอเจนต์ในการเตรียมสารละลายสกัดในแล็บพฤกษศาสตร์ อณูชีววิทยา และงานวิจัยเคมี
- คุณลักษณะทางกายภาพ: ผงละเอียดสีขาว แป้งผลึกสีขาวละเอียด มีกลิ่นเฉพาะตัวจางๆ
- การละลาย: ละลายในน้ำได้ดี (ละลายได้ดียิ่งขึ้นและใสเมื่อละลายในน้ำอุ่น) ละลายได้ดีในแอลกอฮอล์และคลอโรฟอร์ม สารละลายจะเกิดฟองได้ง่ายเมื่อเขย่า
- การใช้งานในแล็บ: * ใช้เป็นส่วนผสมหลักในการเตรียม “CTAB Buffer“ ซึ่งเป็นสารละลายยอดนิยมในแล็บชีววิทยาโมเลกุล สำหรับใช้สกัดแยกดีเอ็นเอ (DNA Extraction) ออกจากเนื้อเยื่อพืช เมล็ดพันธุ์ และเชื้อรา โดย CTAB จะช่วยตกตะกอนและแยกโพลีแซคคาไรด์รวมถึงสารอินทรีย์อื่นๆ ที่จะรบกวนน้ำยาออกไป
- ใช้เป็นสารลดแรงตึงผิวชนิดประจุบวก (Cationic surfactant) ในงานวิจัยเคมีคอลลอยด์ การสังเคราะห์อนุภาคนาโน และการศึกษาโครงสร้างโมเลกุล
- ใช้เป็นสารต้านจุลชีพหรือสารทำความสะอาดในงานวิจัยพัฒนาสูตรน้ำยาฆ่าเชื้อ
ความปลอดภัยและอันตราย (ข้อควรระวังสำคัญ)
- ระดับอันตราย: มีพิษหากกลืนกิน (Harmful if swallowed) ก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อผิวหนังอย่างรุนแรง และทำลายดวงตาอย่างร้ายแรง
- ผลกระทบต่อสุขภาพ: หากฝุ่นสารเข้าตาจะทำให้เกิดการแสบร้อนอย่างรุนแรง ระคายเคือง ตาแดง และเสี่ยงต่อการทำลายกระจกตาอย่างถาวร สัมผัสผิวหนังทำให้เกิดการระคายเคือง แสบคัน หรือแดง การสูดดมฝุ่นผงปริมาณมากก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อระบบทางเดินหายใจอย่างรุนแรง ไอ หรือจาม
- อันตรายต่อสิ่งแวดล้อม: เป็นพิษร้ายแรงมากต่อสิ่งมีชีวิตในน้ำ ห้ามปล่อยสารหรือล้างเททิ้งลงสู่ท่อน้ำทิ้งสาธารณะโดยตรงเด็ดขาด
- การปฐมพยาบาล: หากเข้าตาหรือสัมผัสผิวหนัง ให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากทันทีอย่างน้อย 15 นาที หากมีอาการระคายเคืองไม่ทุเลาหรือแสบตามากให้ไปพบแพทย์ทันที
การเก็บรักษาและข้อควรระวัง
- การเก็บรักษา: เป็นสารที่ดูดความชื้นได้ง่าย (Hygroscopic) ต้องเก็บในภาชนะบรรจุดั้งเดิมของ Kemaus และปิดฝาให้สนิทแน่นหนาทันทีหลังใช้งาน เพื่อป้องกันไม่ให้ผงสารจับตัวเป็นก้อนแข็งจากความชื้นในอากาศ เก็บในที่แห้ง เย็น และมีการระบายอากาศที่ดี (อุณหภูมิห้องปกติไม่เกิน 30 องศาเซลเซียส)
- ข้อควรปฏิบัติ: สวมอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ได้แก่ ถุงมือห้องปฏิบัติการ แว่นตานิรภัย และหน้ากากกรองฝุ่นละอองเคมีอย่างมิดชิด หลีกเลี่ยงการทำให้เกิดฝุ่นฟุ้งกระจายขณะตักแบ่งใช้งาน
