อะซิโตน 99.5 เปอร์เซ็นต์ หรือ โพรพาโนน
ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ
- ชื่อผลิตภัณฑ์: อะซิโตน 99.5 เปอร์เซ็นต์ (Acetone 99.5%) หรือ โพรพาโนน (Propanone) หรือ ไดเมทิลคีโตน (Dimethyl ketone)
- แบรนด์/ยี่ห้อ: QReC (รหัสสินค้า: QR-A1084-1-2500)
- เกรด: เกรดวิเคราะห์ (AR Grade / Analytical Reagent Grade) ความบริสุทธิ์ของเนื้อสารสูงถึง 99.5 เปอร์เซ็นต์ขึ้นไป ผลิตและควบคุมกระบวนการกลั่นบริสุทธิ์ตามมาตรฐานสากลที่เข้มงวดของ QReC มีการจำกัดปริมาณสารตกค้างหลังการระเหย คราบความชื้นหรือน้ำ กรดอิสระ สารประกอบอัลดีไฮด์ และโลหะหนักให้อยู่ในระดับต่ำมากระดับส่วนในล้านส่วน (ppm) เพื่อรักษาความบริสุทธิ์สูงสุด ไม่ทิ้งคราบฟิล์มหรือสิ่งเจือปนบนตัวอย่าง และไม่รบกวนสัญญาณในงานวิเคราะห์ บรรจุในขวดแก้วสีชาหนาพิเศษเพื่อความปลอดภัยและป้องกันแสง
- คุณลักษณะทางกายภาพ: ของเหลวใสไม่มีสี ไม่มีความหนืด มีกลิ่นหอมหวานฉุนเฉพาะตัว ระเหยกลายเป็นไอได้รวดเร็วมากที่อุณหภูมิห้อง เป็นของเหลวและไอระเหยไวไฟสูงมาก สามารถติดไฟได้ง่ายแม้ในอุณหภูมิต่ำ
- การละลาย: สามารถละลายและผสมเข้าเป็นเนื้อเดียวกับน้ำ และตัวทำละลายอินทรีย์ทั่วไป เช่น เอทานอล เมทานอล อีเทอร์ คลอโรฟอร์ม และน้ำมัน ได้ดีเยี่ยมในทุกสัดส่วนโดยไม่แยกชั้น
- การใช้งานในแล็บ: * ใช้เป็นตัวทำละลายหลักในการสกัดสารอินทรีย์ ลิพิด ไขมัน น้ำมัน และสารพฤกษเคมีในห้องปฏิบัติการวิเคราะห์
- ใช้เป็นสารชะล้างและทำความสะอาดเครื่องแก้ววิทยาศาสตร์ (Glassware cleaning) โดยเฉพาะขั้นตอนล้างไล่น้ำและไขมัน เพื่อให้เครื่องแก้วแห้งสนิทอย่างรวดเร็วโดยไม่ทิ้งคราบน้ำ
- ใช้เป็นส่วนผสมของตัวทำละลายเคลื่อนที่ (Mobile phase) ในระบบโครมาโทกราฟีชนิดต่างๆ เช่น ทินเลเยอร์โครมาโทกราฟี (TLC)
- ใช้ในการตกตะกอนโปรตีน (Protein precipitation) ในงานชีวเคมีและกระบวนการเตรียมตัวอย่างก่อนวิเคราะห์
- ใช้ร่วมกับน้ำแข็งแห้งหรือไนโตรเจนเหลวในการเตรียมอ่างควบคุมความเย็นอุณหภูมิต่ำ (Cooling bath) สำหรับปฏิกิริยาเคมีที่ต้องการอุณหภูมิติดลบสูง
ความปลอดภัยและอันตราย (ระดับวิกฤตและข้อควรระวังสำคัญ)
- ระดับอันตราย: เป็นของเหลวและไอระเหยไวไฟสูงมาก (Highly flammable liquid and vapor) ก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อดวงตาอย่างรุนแรง และไอระเหยอาจทำให้เกิดอาการง่วงซึมหรือเวียนศีรษะ
- ผลกระทบต่อสุขภาพ: หากของเหลวกระเด็นเข้าตาจะทำให้เกิดอาการแสบร้อน ระคายเคืองอย่างรุนแรง ตาแดง และน้ำตาไหล การสัมผัสผิวหนังโดยตรงซ้ำๆ จะชะล้างไขมันตามธรรมชาติ ทำให้ผิวแห้ง แตก หรือลอกระคายเคือง การสูดดมไอระเหยเข้มข้นจะระคายเคืองระบบทางเดินหายใจ และกดระบบประสาทส่วนกลาง ทำให้ปวดศีรษะ เวียนศีรษะ คลื่นไส้ มึนงง และง่วงซึม
- การปฐมพยาบาล: หากสารเข้าตาหรือสัมผัสผิวหนัง ให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากไหลผ่านทันทีอย่างน้อย 15 นาที พร้อมถอดเสื้อผ้าที่เปื้อนสารออก หากสูดดมไอระเหยเข้าไปจนมึนงง ให้ย้ายผู้ป่วยไปที่พื้นที่ที่มีอากาศบริสุทธิ์ทันที
การเก็บรักษาและข้อควรระวัง
- การเก็บรักษา: เป็นสารไวไฟสูงมากและระเหยเร็วมาก (Highly Flammable & Extremely Volatile) ไอระเหยสามารถแพร่กระจายและติดไฟจากแหล่งประกายไฟที่อยู่ห่างออกไปได้ ต้องเก็บในภาชนะบรรจุขวดแก้วดั้งเดิมของ QReC ปิดฝาให้สนิทแน่นหนาตลอดเวลา เก็บในตู้เก็บสารไวไฟ (Flammable cabinet) ในห้องที่แห้ง เย็น และมีการระบายอากาศที่ดีเยี่ยม (อุณหภูมิห้องปกติไม่เกิน 30 องศาเซลเซียส) อยู่ห่างจากเปลวไฟ ประกายไฟ ความร้อน แสงแดดจัด และสารออกซิไดซ์รุนแรง เช่น กรดไนตริก กรดซัลฟิวริก และไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์เด็ดขาด
- ข้อควรปฏิบัติ: สวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ได้แก่ ถุงมือที่ทนต่อตัวทำละลาย แว่นตานิรภัย และเสื้อกาวน์ ควรปฏิบัติงานและเทแบ่งสารภายในตู้ดูดควัน (Fume hood) ตลอดเวลา เพื่อป้องกันการสะสมของไอระเหยไวไฟและการสูดดมสาร
