ซาลแอมโมเนียก หรือ แอมโมเนียมไฮโดรคลอไรด์ หรือ กรดไฮโดรคลอริกแอมโมเนียมซอลต์

ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ

• ชื่อผลิตภัณฑ์: แอมโมเนียมคลอไรด์ 99.8 เปอร์เซ็นต์ (Ammonium chloride 99.8%) หรือ ซาลแอมโมเนียก (Sal ammoniac) หรือ แอมโมเนียมไฮโดรคลอไรด์ หรือ กรดไฮโดรคลอริกแอมโมเนียมซอลต์
• แบรนด์/ยี่ห้อ: QReC (รหัสสินค้า: QR-A5058-1-1000)
• เกรด: เกรดวิเคราะห์ความบริสุทธิ์สูงพิเศษ (AR Grade / Analytical Reagent Grade) ความบริสุทธิ์ของเนื้อสารสูงไม่ต่ำกว่า 99.8 เปอร์เซ็นต์ ผลิตและควบคุมกระบวนการทำให้บริสุทธิ์อย่างเข้มงวดภายใต้ข้อกำหนดสากลของ QReC ปราศจากสารป้องกันการจับตัวเป็นก้อน มีการจำกัดปริมาณเถ้าตกค้างหลังการเผา (Residue on ignition) ให้อยู่ในเกณฑ์ต่ำมากเป็นพิเศษไม่เกิน 0.005 เปอร์เซ็นต์ ควบคุมสิ่งเจือปนประเภทซัลเฟต ไนเตรต ฟอสเฟต สารที่ไม่ละลายในน้ำ และโลหะหนัก (เช่น เหล็ก ตะกั่ว ทองแดง สังกะสี แมกนีเซียม แคลเซียม สารหนู) ให้อยู่ในระดับต่ำมากระดับส่วนในล้านส่วน (ppm) ผ่านการรับรองว่าปราศจากการปนเปื้อนของเอนไซม์ดีเอ็นเอสและอาร์เอ็นเอส มีค่าการดูดกลืนแสงยูวีต่ำมาก ผลึกมีความแห้งสนิท สม่ำเสมอ ละลายน้ำได้ใสกระจ่างสมบูรณ์ ไร้สี ไร้ตะกอนแขวนลอย บรรจุในขวดพลาสติกทนสารเคมีหนาพิเศษพร้อมฝาปิดผนึกแน่นสนิทเพื่อป้องกันความชื้นในบรรยากาศ
• คุณลักษณะทางกายภาพ: ผลึกของแข็งไม่มีสี หรือผงผลึกสีขาวละเอียด ไม่มีกลิ่น มีรสเค็มเย็นจัดเฉพาะตัว มีความคงตัวดีในอากาศปกติ แต่สามารถดูดความชื้นในบรรยากาศได้เล็กน้อยในสภาวะความชื้นสูง (Slightly hygroscopic) เมื่อได้รับความร้อนสูงจะระเหิดและสลายตัวกลายเป็นไอของก๊าซแอมโมเนียและก๊าซไฮโดรเจนคลอไรด์ ไม่ติดไฟ สารละลายในน้ำมีสภาพเป็นกรดอ่อน (ค่าความเป็นกรด-ด่างประมาณ 4.5 ถึง 5.5 สำหรับสารละลายความเข้มข้น 5 เปอร์เซ็นต์ที่อุณหภูมิห้อง)
• การละลาย: ละลายในน้ำได้ดีเยี่ยมมาก (ประมาณ 37 ถึง 38 กรัม ต่อน้ำ 100 มิลลิลิตร ที่อุณหภูมิ 20 องศาเซลเซียส โดย การละลายน้ำเป็นกระบวนการดูดความร้อนอย่างรุนแรง ทำให้สารละลายเย็นจัดจนขวดเย็นเฉียบ และละลายได้เพิ่มขึ้นเป็นมากกว่า 75 กรัมในน้ำเดือด) ละลายได้ดีในกลีเซอรอล ละลายได้ปานกลางในเอทานอลและเมทานอล แต่ไม่ละลายในอีเทอร์และอะซิโตน
• การใช้งานในแล็บ: * ใช้เป็นส่วนประกอบกรดหลักร่วมกับสารละลายแอมโมเนียในการเตรียมสารละลายแอมโมเนีย-แอมโมเนียมคลอไรด์บัฟเฟอร์ (Ammonia-ammonium chloride buffer) เพื่อควบคุมค่าความเป็นกรด-ด่างที่คงที่ในช่วง pH 9.0 ถึง 10.0 สำหรับการไทเทรตหาความกระด้างของน้ำและการไทเทรตด้วยสารละลายอีดีทีเอ (Complexometric EDTA titration)
  • ใช้เป็นสารประกอบหลักในการเตรียมสารละลายบัฟเฟอร์สำหรับสลายเม็ดเลือดแดง (ACK Lysing Buffer / Red Blood Cell Lysis Buffer) ในงานวิทยาภูมิคุ้มกัน ชีววิทยาโมเลกุล และการแยกเซลล์เม็ดเลือดขาว (Leukocytes) โดยไม่ทำลายเซลล์เป้าหมาย
  • ใช้เป็นแหล่งธาตุอาหารไนโตรเจนบริสุทธิ์สูงในอาหารเลี้ยงเชื้อจุลินทรีย์และการเพาะเลี้ยงเซลล์ยีสต์
  • ใช้เป็นสารฟลักซ์ (Flux) และสารปรับสภาพผิวในงานเชื่อมประสานและชุบโลหะในงานวิจัยวัสดุศาสตร์
  • ใช้เป็นสารมาตรฐานและรีเอเจนต์ในการสอบเทียบขั้วไฟฟ้าไอออนจำเพาะและงานเคมีวิเคราะห์ทั่วไป

ความปลอดภัยและอันตราย (ข้อควรระวังสำคัญ)

• ระดับอันตราย: เป็นอันตรายหากกลืนกิน (Harmful if swallowed – Acute Toxicity Oral Category 4) และ ก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อดวงตาอย่างรุนแรง (Causes serious eye irritation – Eye Irritation Category 2)
• ผลกระทบต่อสุขภาพ: หากฝุ่นสารหรือสารละลายเข้าตาจะทำให้แสบตา เคืองตา ตาแดง เยื่อบุตาอักเสบ และน้ำตาไหล การสัมผัสผิวหนังโดยตรงเป็นเวลานานอาจทำให้ผิวแห้ง ระคายเคือง หรือเกิดผื่นแดง การสูดดมฝุ่นละอองสารปริมาณมากอาจทำให้จาม ไอ หรือระคายเคืองเยื่อบุทางเดินหายใจ หากกลืนกินสารเข้าไปในปริมาณมากจะทำให้ระคายเคืองระบบทางเดินอาหาร แสบร้อนในช่องปากและลำคอ ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน ท้องร่วง และอาจทำให้เกิดภาวะเลือดเป็นกรดจากเมแทบอลิซึม (Metabolic acidosis) และระดับแอมโมเนียในเลือดสูงในผู้ที่มีภาวะการทำงานของตับหรือไตบกพร่อง
• การปฐมพยาบาล: หากสารเข้าตาให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากไหลผ่านทันทีอย่างน้อย 15 นาที พร้อมถอดคอนแทกต์เลนส์ออกทันที หากสัมผัสผิวหนังให้ล้างด้วยน้ำสะอาดและสบู่ หากสูดดมฝุ่นสารให้ย้ายผู้ป่วยไปที่พื้นที่อากาศบริสุทธิ์ หากกลืนกินเข้าไปในปริมาณมากให้บ้วนปากด้วยน้ำสะอาด ดื่มน้ำตามปริมาณพอสมควร และรีบนำส่งแพทย์ทันที

การเก็บรักษาและข้อควรระวัง

• การเก็บรักษา: เป็นเกลืออนินทรีย์ที่ดูดความชื้นได้และไวต่อด่างแก่ (Hygroscopic Salt & Alkali-Incompatible) หากสัมผัสอากาศชื้นเป็นเวลานานอาจจับตัวเป็นก้อนแข็ง ต้องเก็บในภาชนะบรรจุเดิมของ QReC ปิดฝาให้สนิทแน่นหนาตลอดเวลา เก็บในห้องเก็บสารเคมีที่แห้ง สะอาด เย็น และมีการระบายอากาศที่ดี (อุณหภูมิห้องปกติไม่เกิน 25 ถึง 30 องศาเซลเซียส) หลีกเลี่ยงความชื้นสูงและแสงแดดส่องถึงโดยตรง “ข้อห้ามสำคัญ: ต้องเก็บแยกให้ห่างจากด่างแก่เข้มข้น (เช่น โซเดียมไฮดรอกไซด์ โพแทสเซียมไฮดรอกไซด์) เพราะการผสมกันจะทำให้เกิดปฏิกิริยาปลดปล่อยก๊าซแอมโมเนียที่มีกลิ่นฉุนรุนแรงและเป็นพิษทันที” อยู่ห่างจากสารออกซิไดซ์รุนแรง (เช่น โพแทสเซียมคลอเรต กรดไนทริก) เกลือไนไตรต์ และเกลือของตะกั่วหรือเงิน
• ข้อควรปฏิบัติ: สวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ทั่วไป ได้แก่ ถุงมือยาง แว่นตานิรภัย และเสื้อกาวน์ ปิดฝาขวดให้แน่นสนิททุกครั้งหลังการใช้งานเพื่อป้องกันการจับตัวเป็นก้อน และหลีกเลี่ยงการทำให้เกิดฝุ่นฟุ้งกระจายขณะตักชั่งสาร