สารละลายแอมโมเนีย 25 เปอร์เซ็นต์ หรือ แอมโมเนียมไฮดรอกไซด์ หรือ น้ำแอมโมเนีย
ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ
- ชื่อผลิตภัณฑ์: สารละลายแอมโมเนีย 25 เปอร์เซ็นต์ (Ammonia solution 25%) หรือ แอมโมเนียมไฮดรอกไซด์ (Ammonium hydroxide) หรือ น้ำแอมโมเนีย
- แบรนด์/ยี่ห้อ: QReC (รหัสสินค้า: QR-A5016-1-2501)
- เกรด: เกรดวิเคราะห์ (AR Grade / Analytical Reagent Grade) ความเข้มข้นของเนื้อสารแอมโมเนียมาตรฐานไม่ต่ำกว่า 25 เปอร์เซ็นต์ (น้ำหนักต่อน้ำหนัก) ผลิตและควบคุมมาตรฐานความบริสุทธิ์อย่างเข้มงวดภายใต้ข้อกำหนดสากลของ QReC มีการควบคุมปริมาณสิ่งเจือปนประเภทสารตกค้างหลังการระเหย คลอไรด์ ซัลเฟต ฟอสเฟต คาร์บอเนต และโลหะหนัก (เช่น เหล็ก ตะกั่ว ทองแดง สังกะสี) ให้อยู่ในระดับต่ำมากระดับส่วนในล้านส่วน (ppm) ปราศจากตะกอนและอนุภาคแขวนลอย ช่วยให้สารละลายมีความใสบริสุทธิ์สูงและไม่รบกวนปฏิกิริยาการเกิดสารเชิงซ้อน บรรจุในขวดพลาสติกทนสารเคมีหนาพิเศษที่ทนต่อแรงดันไอและสภาพด่างสูง
- คุณลักษณะทางกายภาพ: ของเหลวใสไม่มีสี มีกลิ่นฉุนแสบจมูกอย่างรุนแรงเฉพาะตัวของก๊าซแอมโมเนีย ปล่อยไอระเหยก๊าซแอมโมเนียออกมาอย่างรวดเร็วเมื่อเปิดขวด สารละลายมีสภาพเป็นด่างแก่ มีฤทธิ์กัดกร่อนผิวหนังและเนื้อเยื่อ
- การละลาย: สามารถผสมเข้าเป็นเนื้อเดียวกับน้ำได้ในทุกสัดส่วน และผสมเข้ากับตัวทำละลายอินทรีย์ที่มีขั้ว เช่น แอลกอฮอล์ ได้ดี
- การใช้งานในแล็บ: * ใช้เป็นสารปรับค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH adjustment) ให้เป็นสภาวะด่าง และใช้เป็นส่วนผสมหลักในการเตรียมสารละลายแอมโมเนียมบัฟเฟอร์ (Ammonium buffer) สำหรับงานวิเคราะห์เคมีและชีวเคมี
- ใช้เป็นสารก่อสารเชิงซ้อน (Complexing agent / Ligand) ในการวิเคราะห์และแยกหาปริมาณไอออนของโลหะทรานซิชัน เช่น ทองแดง นิกเกิล สังกะสี และเงิน ในงานเคมีวิเคราะห์เชิงปริมาณ
- ใช้เป็นสารตกตะกอน (Precipitating agent) สำหรับการแยกตะกอนไฮดรอกไซด์ของโลหะ เช่น อะลูมิเนียมและเหล็ก ในงานวิเคราะห์แบบชั่งน้ำหนัก (Gravimetric analysis)
- ใช้ในการเตรียมสารละลายรีเอเจนต์เฉพาะทาง เช่น สารละลายโทรเลนส์ (Tollens reagent) สำหรับการทดสอบหมู่อัลดีไฮด์ในเคมีอินทรีย์
- ใช้เป็นสารทำความสะอาดและชะล้างคราบไขมัน คราบโปรตีน บนอุปกรณ์วิทยาศาสตร์
ความปลอดภัยและอันตราย (ระดับวิกฤตและข้อควรระวังสำคัญ)
- ระดับอันตราย: เป็นสารกัดกร่อนผิวหนังและดวงตาอย่างรุนแรง (Causes severe skin burns and eye damage) เป็นพิษหากกลืนกินและสูดดม ก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อระบบทางเดินหายใจอย่างรุนแรง และเป็นพิษร้ายแรงยิ่งยวดต่อสิ่งมีชีวิตในน้ำ
- ผลกระทบต่อสุขภาพ: ไอระเหยของก๊าซแอมโมเนียเพียงเล็กน้อยจะทำให้แสบตา แสบจมูก แสบคอ แน่นหน้าอก น้ำตาไหลพราก และไออย่างรุนแรง หากของเหลวกระเด็นเข้าตาจะกัดทำลายเนื้อเยื่อกระจกตาอย่างรวดเร็ว ก่อให้เกิดแผลไหม้รุนแรงและอาจทำให้ตาบอดถาวร การสัมผัสผิวหนังโดยตรงจะทำให้เกิดแผลไหม้จากสารเคมี ผิวหนังพุพอง แสบร้อนสาหัส และเนื้อเยื่อตาย การสูดดมไอระเหยเข้มข้นจะทำให้หลอดลมหดเกร็ง กล่องเสียงบวม ปอดบวมน้ำ และหายใจไม่ออกจนถึงแก่ชีวิต หากกลืนกินจะกัดทำลายเนื้อเยื่อช่องปาก หลอดอาหาร และกระเพาะอาหารอย่างรุนแรง
- การปฐมพยาบาล: หากสารเข้าตาหรือสัมผัสผิวหนัง ให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากไหลผ่านทันทีอย่างน้อย 15 ถึง 20 นาที พร้อมถอดเสื้อผ้าที่เปื้อนสารออกทันที หากสูดดมไอระเหยเข้าไปให้รีบย้ายผู้ป่วยไปที่พื้นที่อากาศบริสุทธิ์ทันที หากกลืนกินเข้าไป ห้ามทำให้อาเจียนเด็ดขาด ให้บ้วนปากด้วยน้ำสะอาด ดื่มน้ำตาม และรีบนำส่งแพทย์ฉุกเฉินทันที
การเก็บรักษาและข้อควรระวัง
- การเก็บรักษา: เป็นสารที่มีแรงดันไอสูงและระเหยง่ายมาก (High Vapor Pressure & Corrosive) แอมโมเนียสามารถสร้างแรงดันก๊าซภายในขวดได้ง่ายเมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น ต้องเก็บในภาชนะบรรจุเดิมของ QReC ปิดฝาให้สนิทแน่นหนาตลอดเวลา เก็บในตู้เก็บสารเคมีทนสารกัดกร่อนในห้องที่แห้ง เย็น จัดตั้งในที่ร่ม และมีการระบายอากาศที่ดีเยี่ยม (อุณหภูมิห้องปกติไม่เกิน 25 องศาเซลเซียส) อยู่ห่างจากความร้อน แสงแดดจัด กรดแก่ สารออกซิไดซ์รุนแรง ฮาโลเจน (เช่น ไอโอดีน โบรมีน คลอรีน) และเกลือโลหะหนักเด็ดขาด (การผสมกับกรดแก่จะคายความร้อนสูงรุนแรง และการสัมผัสกับไอโอดีนหรือปรอทอาจเกิดสารประกอบที่ระเบิดได้)
- ข้อควรปฏิบัติ: ต้องสวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ครบชุดอย่างเคร่งครัด ได้แก่ ถุงมือยางหนาทนสารกัดกร่อน แว่นตานิรภัยแบบครอบมิดหรือกระบังหน้า และเสื้อกาวน์ ต้องเปิดขวดและใช้งานภายในตู้ดูดควัน (Fume hood) ตลอดเวลา และขณะเปิดขวดครั้งแรกควรเปิดอย่างช้าๆ โดยหันปากขวดออกจากตัวเพื่อระบายแรงดันก๊าซที่อาจสะสมอยู่ภายในขวด









