โซเดียมไดไฮโดรเจนฟอสเฟต มอนอไฮเดรต หรือ โมโนโซเดียมฟอสเฟต หรือ โซเดียมไบฟอสเฟต หรือ โซเดียมแอซิดฟอสเฟต
ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ
- ชื่อผลิตภัณฑ์: โซเดียมไดไฮโดรเจนฟอสเฟต มอนอไฮเดรต (Sodium dihydrogen phosphate monohydrate) หรือ โมโนโซเดียมฟอสเฟต หรือ โซเดียมไบฟอสเฟต หรือ โซเดียมแอซิดฟอสเฟต
- แบรนด์/ยี่ห้อ: QReC (รหัสสินค้า: QR-S5108-1-1000)
- เกรด: เกรดวิเคราะห์ (AR Grade / Analytical Reagent Grade) ความบริสุทธิ์ของเนื้อสารสูงไม่ต่ำกว่า 98 ถึง 99 เปอร์เซ็นต์ ผลิตและควบคุมมาตรฐานการตกผลึกอย่างเข้มงวดภายใต้ข้อกำหนดสากลของ QReC มีการควบคุมปริมาณสิ่งเจือปนประเภทคลอไรด์ ซัลเฟต สารประกอบไนโตรเจน สารที่ไม่ละลายในน้ำ และโลหะหนัก (เช่น เหล็ก ตะกั่ว ทองแดง สารหนู) ให้อยู่ในระดับต่ำมากระดับส่วนในล้านส่วน (ppm) ปราศจากการปนเปื้อนของเอนไซม์ดีเอ็นเอสและอาร์เอ็นเอส (DNase, RNase and Protease-free standard) ตัวผลึกแห้งสม่ำเสมอ ละลายน้ำได้ใสกระจ่างสมบูรณ์โดยไม่มีตะกอน บรรจุในขวดพลาสติกทนสารเคมีหนาพิเศษพร้อมฝาปิดผนึกแน่นสนิทเพื่อป้องกันความชื้นในอากาศ
- คุณลักษณะทางกายภาพ: ผลึกของแข็งไม่มีสี หรือผงผลึกสีขาวละเอียด ไม่มีกลิ่น มีคุณสมบัติดูดความชื้นได้เล็กน้อย สารละลายในน้ำมีสภาพเป็นกรดอ่อน (ค่าความเป็นกรด-ด่างประมาณ 4.1 ถึง 4.5 สำหรับสารละลายความเข้มข้น 5 เปอร์เซ็นต์ในน้ำ) ไม่ติดไฟและไม่เป็นสารกัดกร่อน
- การละลาย: ละลายในน้ำได้ดีเยี่ยมมาก (ประมาณ 85 กรัม ต่อน้ำ 100 มิลลิลิตร ที่อุณหภูมิห้อง และละลายได้เพิ่มขึ้นในน้ำร้อน) แต่แทบไม่ละลายในเอทานอล อีเทอร์ และคลอโรฟอร์ม
- การใช้งานในแล็บ: * ใช้เป็นส่วนประกอบหลักคู่กับไดโซเดียมไฮโดรเจนฟอสเฟต (Disodium hydrogen phosphate) ในการเตรียมสารละลายฟอสเฟตบัฟเฟอร์ (Phosphate buffer: PB) และสารละลายฟอสเฟตบัฟเฟอร์ซาไลน์ (Phosphate buffered saline: PBS) เพื่อรักษาเสถียรภาพค่าความเป็นกรด-ด่างทางสรีรวิทยา (pH 5.8 ถึง 8.0) ในงานเพาะเลี้ยงเซลล์ ชีววิทยาโมเลกุล และภูมิคุ้มกันวิทยา
- ใช้เป็นส่วนผสมของตัวทำละลายเคลื่อนที่ (Mobile phase buffer) ในระบบไฮเพอร์ฟอร์มานซ์ลิควิดโครมาโทกราฟี (HPLC) เพื่อควบคุมสภาวะการแตกตัวของสารตัวอย่างยาและชีวโมเลกุล ทำให้พีกการแยกตัวคมชัด
- ใช้เป็นสารปรับสภาวะและสารช่วยควบคุมระบบบัฟเฟอร์ในงานตรวจวิเคราะห์เอนไซม์ (Enzymatic assays) และการสกัดโปรตีน
- ใช้เป็นสารตั้งต้นในการเตรียมสารละลายฟอสเฟตมาตรฐานในงานเคมีวิเคราะห์และการวิเคราะห์ทางเคมีคลินิก
- ใช้ในการควบคุมและปรับสมดุลแร่ธาตุในงานวิจัยทางอาหารและการเกษตร
ความปลอดภัยและอันตราย (ข้อควรระวังสำคัญ)
- ระดับอันตราย: ตามระบบ GHS ผลิตภัณฑ์นี้จัดเป็นสารเคมีที่มีความปลอดภัยสูงและมีความเป็นพิษต่ำมากในสภาวะการใช้งานปกติ ไม่จัดเป็นสารพิษร้ายแรงและไม่กัดกร่อน แต่ฝุ่นผงอาจก่อให้เกิดการระคายเคืองทางกลต่อดวงตา ผิวหนัง และทางเดินหายใจ
- ผลกระทบต่อสุขภาพ: หากฝุ่นสารเข้าตาอาจทำให้เกิดการระคายเคือง แสบตา เคืองตา ตาแดง และน้ำตาไหล การสัมผัสผิวหนังโดยตรงเป็นเวลานานอาจทำให้ผิวแห้งหรือระคายเคืองเล็กน้อย การสูดดมฝุ่นละอองสารอาจทำให้จาม ไอ หรือระคายเคืองเยื่อบุทางเดินหายใจ การกลืนกินในปริมาณมากอาจทำให้ระคายเคืองระบบทางเดินอาหาร ปวดท้อง คลื่นไส้ หรือท้องร่วงเนื่องจากผลทางออสโมซิสของเกลือฟอสเฟต
- การปฐมพยาบาล: หากสารเข้าตาให้ล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากอย่างน้อย 10 ถึง 15 นาที หากสัมผัสผิวหนังให้ล้างด้วยน้ำและสบู่ หากสูดดมฝุ่นสารให้ย้ายไปพื้นที่อากาศบริสุทธิ์ หากกลืนกินในปริมาณมากให้บ้วนปากด้วยน้ำ ดื่มน้ำตาม และปรึกษาแพทย์หากมีอาการไม่สบายท้อง
การเก็บรักษาและข้อควรระวัง
- การเก็บรักษา: เป็นเกลือที่ดูดความชื้นได้เล็กน้อย (Slightly Hygroscopic Salt) ต้องเก็บในภาชนะบรรจุเดิมของ QReC ปิดฝาให้สนิทแน่นหนาทันทีหลังการตักใช้งาน เพื่อป้องกันไม่ให้สารจับตัวเป็นก้อนแข็ง เก็บในห้องเก็บสารเคมีที่แห้ง สะอาด เย็น และมีการระบายอากาศที่ดี (อุณหภูมิห้องปกติไม่เกิน 25 ถึง 30 องศาเซลเซียส) อยู่ห่างจากความชื้นสูง แหล่งความร้อน ด่างแก่ สารออกซิไดซ์รุนแรง และโลหะหนักเด็ดขาด
- ข้อควรปฏิบัติ: สวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ทั่วไป ได้แก่ ถุงมือยาง แว่นตานิรภัย และเสื้อกาวน์ ระมัดระวังอย่าให้ฝุ่นฟุ้งกระจายขณะตักชั่งสาร และปิดฝาขวดให้แน่นสนิททุกครั้งหลังใช้งานเพื่อรักษาคุณภาพความแห้งของผลึกสาร





