โซเดียมลอริลซัลเฟต 99.5 เปอร์เซ็นต์ เกรดบริสุทธิ์พิเศษ หรือ โซเดียมโดเดซิลซัลเฟต หรือ เอสดีเอส (SDS) หรือ โซเดียมมอโนโดเดซิลซัลเฟต
ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ
- ชื่อผลิตภัณฑ์: โซเดียมลอริลซัลเฟต 99.5 เปอร์เซ็นต์ เกรดบริสุทธิ์พิเศษ (Sodium lauryl sulfate 99.5%, extra pure) หรือ โซเดียมโดเดซิลซัลเฟต (Sodium dodecyl sulfate) หรือ เอสดีเอส (SDS) หรือ โซเดียมมอโนโดเดซิลซัลเฟต
- แบรนด์/ยี่ห้อ: QReC (รหัสสินค้า: QR-S5200-3-0500)
- เกรด: เกรดบริสุทธิ์พิเศษ (Extra Pure Grade / Biochemical High Purity Grade) ความบริสุทธิ์ของเนื้อสารโซเดียมโดเดซิลซัลเฟตรวมไม่ต่ำกว่า 99.5 เปอร์เซ็นต์ ผลิตและควบคุมกระบวนการทำให้บริสุทธิ์อย่างเข้มงวดภายใต้ข้อกำหนดสากลของ QReC ปราศจากการเจือปนของแอลกอฮอล์โมเลกุลอื่น (ควบคุมให้เป็นสารประกอบสายโซ่ 12 คาร์บอนอย่างจำเพาะเจาะจง) มีการควบคุมปริมาณคลอไรด์ ซัลเฟตอิสระ สารที่ไม่ละลายในแอลกอฮอล์ และโลหะหนัก (เช่น ตะกั่ว เหล็ก ทองแดง สารหนู) ให้อยู่ในเกณฑ์ต่ำมากระดับส่วนในล้านส่วน (ppm) ผ่านการรับรองว่าปราศจากการปนเปื้อนของเอนไซม์ดีเอ็นเอส อาร์เอ็นเอส และโปรตีเอส (DNase, RNase and Protease-free standard) มีค่าการดูดกลืนแสงยูวีต่ำมาก ละลายน้ำได้ใสบริสุทธิ์ ไร้สี และไม่ทิ้งตะกอน บรรจุในขวดพลาสติกทนสารเคมีหนาพิเศษพร้อมฝาปิดผนึกแน่นสนิทเพื่อป้องกันความชื้นในอากาศ
- คุณลักษณะทางกายภาพ: ผงผลึกละเอียดสีขาว หรือเกล็ดผลึกสีขาวขนาดเล็ก สัมผัสลื่นมือ มีกลิ่นเฉพาะตัวจางๆ คล้ายไขมัน มีคุณสมบัติเกิดฟองได้ดีเยี่ยมเมื่อละลายน้ำและเกิดการเขย่า เป็นของแข็งติดไฟได้ (Combustible solid) และฝุ่นผงที่ฟุ้งกระจายในอากาศสามารถติดไฟหรือระเบิดฝุ่นได้เมื่อสัมผัสประกายไฟ
- การละลาย: ละลายในน้ำได้ดีมาก (ประมาณ 10 ถึง 15 กรัม ต่อน้ำ 100 มิลลิลิตร ที่อุณหภูมิห้อง เกิดสารละลายใสมีฟองหนาแน่น และละลายได้เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในน้ำอุ่น) ละลายได้ดีในเอทานอลร้อน แต่ไม่ละลายในอีเทอร์ คลอโรฟอร์ม และปิโตรเลียมอีเทอร์
- การใช้งานในแล็บ: * ใช้เป็นรีเอเจนต์หลักในการเตรียมบัฟเฟอร์แปลงสภาพโปรตีนและบัฟเฟอร์รันเจล สำหรับเทคนิคเจลอิเล็กโทรโฟรีซิสแบบเอสดีเอส-เพจ (SDS-PAGE / Sodium Dodecyl Sulfate Polyacrylamide Gel Electrophoresis) โดย SDS จะเข้าจับกับสายโพลีเปปไทด์ของโปรตีนในสัดส่วนคงที่ ทำให้โปรตีนคลายตัวเป็นเส้นตรงและมีประจุลบสุทธิสม่ำเสมอต่อน้ำหนักโมเลกุล ทำให้สามารถแยกขนาดโมเลกุลโปรตีนได้อย่างแม่นยำ
- ใช้เป็นสารละลายสลายเซลล์ (Cell lysis buffer) สำหรับทำลายผนังเซลล์และเยื่อหุ้มเซลล์ของแบคทีเรีย ยีสต์ หรือเซลล์สัตว์ ในขั้นตอนการสกัดกรดนิวคลีอิก (DNA/RNA extraction) และการสกัดพลาสมิด
- ใช้เป็นสารยับยั้งการทำงานของเอนไซม์นิวคลีเอส (RNase and DNase inhibitor) และเอนไซม์ทั่วไป โดยการทำลายโครงสร้างโปรตีนของเอนไซม์
- ใช้เป็นสารลดแรงตึงผิวชนิดประจุลบ (Anionic surfactant) ในการเตรียมอิมัลชัน การละลายสารอินทรีย์ที่ไม่ชอบน้ำ และการศึกษาพฤติกรรมของไมเซลล์ (Micelles) ในงานเคมีคอลลอยด์
- ใช้เป็นสารชะล้างและทำความสะอาดคราบโปรตีนและไขมันในเครื่องแก้วและอุปกรณ์ทางการแพทย์
ความปลอดภัยและอันตราย (ระดับวิกฤตและข้อควรระวังสำคัญ)
- ระดับอันตราย: เป็นอันตรายหากกลืนกินหรือสูดดม (Harmful if swallowed or inhaled) ก่อให้เกิดการทำลายดวงตาอย่างรุนแรง (Causes serious eye damage) ก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อผิวหนังอย่างรุนแรง ก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อระบบทางเดินหายใจ เป็นของแข็งติดไฟได้ (Flammable solid) และ เป็นพิษต่อสิ่งมีชีวิตในน้ำโดยมีผลกระทบระยะยาว
- ผลกระทบต่อสุขภาพ: หากฝุ่นสารเข้าตาจะกัดทำลายเนื้อเยื่อกระจกตาและเยื่อบุตาทันที ก่อให้เกิดอาการปวดแสบ แดง บวม น้ำตาไหลพราก และเสี่ยงต่อการเกิดแผลที่กระจกตา การสัมผัสผิวหนังโดยตรงจะดึงความชื้นและไขมันตามธรรมชาติออกอย่างรวดเร็ว ทำให้ผิวแห้งตึง แสบร้อน ผื่นแดง ผิวหนังอักเสบ และอาจเกิดการแพ้สัมผัสอย่างรุนแรง การสูดดมฝุ่นผงละเอียดของสารจะระคายเคืองเยื่อบุทางเดินหายใจอย่างมาก ทำให้แสบโพรงจมูก คันคอ ไอ จาม เจ็บหน้าอก และหายใจลำบาก หากกลืนกินจะทำให้ระคายเคืองและแสบร้อนในช่องปาก หลอดอาหาร และกระเพาะอาหาร ทำให้คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง และท้องร่วง
- การปฐมพยาบาล: หากสารเข้าตาให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากไหลผ่านทันทีอย่างน้อย 15 ถึง 20 นาที พร้อมถอดคอนแทกต์เลนส์ออกทันที หากสัมผัสผิวหนังให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาดและสบู่ หากสูดดมฝุ่นสารให้รีบย้ายผู้ป่วยไปที่พื้นที่อากาศบริสุทธิ์ทันที หากกลืนกินเข้าไปให้บ้วนปากด้วยน้ำ ดื่มน้ำตามปริมาณพอสมควร และรีบนำส่งแพทย์ทันที
การเก็บรักษาและข้อควรระวัง
- การเก็บรักษา: เป็นผงที่ฟุ้งกระจายได้ง่าย ติดไฟได้ และเป็นสารลดแรงตึงผิวเข้มข้น (Flammable Solid & Severe Irritant) ฝุ่นผงละเอียดสามารถฟุ้งกระจายในอากาศได้รวดเร็วมาก ต้องเก็บในภาชนะบรรจุเดิมของ QReC ปิดฝาให้สนิทแน่นหนาตลอดเวลา เก็บในห้องเก็บสารเคมีที่แห้ง เย็น สะอาด และมีการระบายอากาศที่ดี (อุณหภูมิห้องปกติไม่เกิน 25 ถึง 30 องศาเซลเซียส) หลีกเลี่ยงความชื้นสูงและแสงแดดจัด อยู่ห่างจากแหล่งความร้อน ประกายไฟ เปลวไฟ สารออกซิไดซ์รุนแรง และกรดแก่เด็ดขาด
- ข้อควรปฏิบัติ: ต้องสวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ครบชุดอย่างเข้มงวด ได้แก่ ถุงมือยางไนทริล แว่นตานิรภัยแบบครอบมิด หน้ากากป้องกันฝุ่นละอองสารเคมีอย่างดี และเสื้อกาวน์ “ข้อควรระวังสูงสุดในการชั่งสาร: ผงเอสดีเอสมีความละเอียดและฟุ้งกระจายง่ายมาก ควรเปิดขวดและชั่งสารอย่างช้าๆ ระมัดระวังเป็นพิเศษ หรือชั่งสารภายในตู้ดูดควัน (Fume hood) เสมอ เพื่อป้องกันการสูดดมละอองฝุ่นเข้าสู่ปอด ซึ่งจะทำให้เกิดอาการไอและแสบจมูกอย่างรุนแรงทันที”
