สารละลายมาตรฐานโซเดียมไทโอซัลเฟต 0.1 นอร์มัล หรือ 0.1 โมลต่อลิตร หรือ สารละลายโซเดียมไฮโปซัลไฟต์มาตรฐาน
ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ
- ชื่อผลิตภัณฑ์: สารละลายมาตรฐานโซเดียมไทโอซัลเฟต 0.1 นอร์มัล หรือ 0.1 โมลต่อลิตร (Sodium thiosulfate solution 0.1N / 0.1 mol/L) หรือ สารละลายโซเดียมไฮโปซัลไฟต์มาตรฐาน
- แบรนด์/ยี่ห้อ: QReC (รหัสสินค้า: QR-S5326-0-1000)
- เกรด: เกรดสารละลายปริมาตรวิเคราะห์มาตรฐาน (Volumetric Standard Solution / AR Grade) เตรียมจากโซเดียมไทโอซัลเฟตความบริสุทธิ์สูงและน้ำบริสุทธิ์พิเศษระดับน้ำปราศจากไอออนที่ต้มไล่ก๊าซออกซิเจนและคาร์บอนไดออกไซด์ ผ่านการปรับเสถียรภาพ (Stabilized) เพื่อป้องกันการเจริญเติบโตของแบคทีเรียและการสลายตัวจากแสง ผ่านการเทียบเคียงและสอบเทียบความเข้มข้นตามมาตรฐานสากลของ QReC ที่อุณหภูมิควบคุม 20 องศาเซลเซียส โดยอ้างอิงยึดโยงกับสารมาตรฐานปฐมภูมิของสถาบันมาตรฐานและเทคโนโลยีแห่งชาติ (NIST Traceable) ค่าตัวคูณปรับเทียบความเข้มข้น (Factor) มีความแม่นยำสูงมากอยู่ในช่วง 0.999 ถึง 1.001 พร้อมระบุบนฉลากทุกล็อต มีการจำกัดสิ่งเจือปนประเภทโลหะหนักและไอออนแปลกปลอมให้อยู่ในระดับต่ำมาก พร้อมใช้งานได้ทันทีโดยไม่ต้องเสียเวลาต้มน้ำ เตรียมสาร หรือปรับเทียบซ้ำ บรรจุในขวดพลาสติกทนสารเคมีหนาพิเศษป้องกันแสงเพื่อรักษาความคงตัวของสารละลาย
- คุณลักษณะทางกายภาพ: ของเหลวใสไม่มีสี ไม่มีกลิ่น สารละลายมีสภาพเป็นกลางถึงด่างอ่อนๆ เล็กน้อย ไม่ติดไฟ และไม่เป็นสารกัดกร่อน
- การละลาย: ผสมเข้าเป็นเนื้อเดียวกับน้ำได้ในทุกสัดส่วน
- การใช้งานในแล็บ: * ใช้เป็นสารละลายมาตรฐานหลักในการไทเทรตวัดปริมาณด้วยไอโอดีน (Iodometric titration) ในบิวเรตต์ ร่วมกับน้ำแป้งเป็นอินดิเคเตอร์ สำหรับวิเคราะห์หาปริมาณสารออกซิไดซ์หลากหลายชนิด
- ใช้ในการวิเคราะห์หาปริมาณออกซิเจนละลายในน้ำ (Dissolved Oxygen: DO) ด้วยวิธีวิงก์เลอร์ (Winkler titration method) ในงานตรวจวัดคุณภาพน้ำและสิ่งแวดล้อม
- ใช้ในการวิเคราะห์หาค่าเปอร์ออกไซด์ (Peroxide value) และค่าไอโอดีน (Iodine value) ในตัวอย่างน้ำมันพืช ไขมันสัตว์ และอาหาร เพื่อประเมินการเหม็นหืนและระดับความไม่อิ่มตัว
- ใช้ในการวิเคราะห์หาปริมาณคลอรีนอิสระ คลอรีนรวม และสารฟอกขาว (Bleach / Available chlorine) ในน้ำประปา น้ำเสีย และผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด
- ใช้ในการกำจัดคลอรีนส่วนเกิน (Dechlorinating agent) และหยุดปฏิกิริยาเคมีที่เกี่ยวข้องกับฮาโลเจนในงานวิจัยและเคมีวิเคราะห์
ความปลอดภัยและอันตราย (ข้อควรระวังสำคัญ)
- ระดับอันตราย: ตามระบบ GHS สารละลายเจือจางความเข้มข้น 0.1 นอร์มัล จัดเป็นสารที่มีความปลอดภัยสูงมาก มีความเป็นพิษต่ำมากในสภาวะการใช้งานปกติ ไม่ติดไฟ ไม่กัดกร่อน และไม่จัดเป็นสารอันตรายร้ายแรง แต่อาจก่อให้เกิดการระคายเคืองทางกลต่อดวงตาและผิวหนังเล็กน้อยในผู้ที่มีอาการแพ้ง่าย
- ผลกระทบต่อสุขภาพ: หากของเหลวกระเด็นเข้าตาอาจทำให้รู้สึกเคืองตา ตาแดง หรือน้ำตาไหลเล็กน้อย การสัมผัสผิวหนังเป็นเวลานานอาจทำให้ผิวแห้งหรือระคายเคืองจางๆ การสูดดมละอองสารอาจทำให้จามหรือระคายเคืองโพรงจมูกเล็กน้อย การกลืนกินในปริมาณมากอาจทำให้คลื่นไส้ ปวดท้อง หรือถ่ายท้องเนื่องจากผลของเกลือไทโอซัลเฟต
- การปฐมพยาบาล: หากสารเข้าตาให้ล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากอย่างน้อย 10 ถึง 15 นาที หากสัมผัสผิวหนังให้ล้างด้วยน้ำสะอาดและสบู่ หากสูดดมละอองสารให้ย้ายไปพื้นที่อากาศบริสุทธิ์ หากกลืนกินในปริมาณมากให้บ้วนปากด้วยน้ำ ดื่มน้ำตาม และปรึกษาแพทย์หากมีอาการผิดปกติ
การเก็บรักษาและข้อควรระวัง
- การเก็บรักษา: เป็นสารละลายมาตรฐานที่ไวต่อแสง อากาศ และจุลินทรีย์ (Light & Air Sensitive Standard Solution) หากสัมผัสแสงแดดหรืออากาศเป็นเวลานานอาจเกิดการออกซิไดซ์หรือถูกแบคทีเรียย่อยสลายจนเกิดตะกอนกำมะถันสีขาวขุ่น ทำให้ค่าความเข้มข้นเปลี่ยนไป ต้องเก็บในภาชนะบรรจุเดิมของ QReC ปิดฝาให้สนิทแน่นหนาทันทีหลังการรินใช้งาน เก็บในห้องที่แห้ง เย็น สะอาด มืด และมีการระบายอากาศที่ดี ที่อุณหภูมิห้องปกติระหว่าง 15 ถึง 25 องศาเซลเซียส หลีกเลี่ยงแสงแดดส่องถึงโดยตรงและความร้อน อยู่ห่างจากกรดแก่ (กรดจะทำปฏิกิริยาให้เกิดตะกอนกำมะถันสีเหลืองขาวและก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ทันที) และสารออกซิไดซ์รุนแรงเด็ดขาด
- ข้อควรปฏิบัติ: สวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ทั่วไป ได้แก่ ถุงมือยาง แว่นตานิรภัย และเสื้อกาวน์ “ข้อควรระวังสำคัญเพื่อรักษาค่ามาตรฐาน: ห้ามเทสารละลายส่วนที่เหลือจากการใช้งานหรือจากบิวเรตต์กลับลงในขวดเดิมเด็ดขาด เพื่อป้องกันการปนเปื้อนของสารละลายทั้งขวด”
