สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์ 0.1 โมลต่อลิตร หรือ สารละลายโซดาไฟมาตรฐาน หรือ สารละลายโซเดียมไฮเดรตมาตรฐานสำหรับงานไทเทรต

ข้อมูลทั่วไปและคุณภา

• ชื่อผลิตภัณฑ์: สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์ 0.1 นอร์มัล หรือ 0.1 โมลต่อลิตร (Sodium hydroxide solution 0.1N or 0.1 mol/L) หรือ สารละลายโซดาไฟมาตรฐาน หรือ สารละลายโซเดียมไฮเดรตมาตรฐานสำหรับงานไทเทรต
• แบรนด์/ยี่ห้อ: QReC (รหัสสินค้า: QR-S5168-0-1000)
• เกรด: สารละลายมาตรฐานสำหรับปริมาตรวิเคราะห์ (Volumetric Standard Solution / Analytical Grade) ปรับเทียบความเข้มข้นที่แท้จริงให้มีค่าแฟกเตอร์อยู่ในช่วง 0.999 ถึง 1.001 ที่อุณหภูมิ 20 องศาเซลเซียส พร้อมระบุค่าความเข้มข้นละเอียดระดับทศนิยมสี่ตำแหน่ง ตรวจสอบและควบคุมคุณภาพตามมาตรฐานสากลของ QReC สามารถสอบกลับได้โดยตรงสู่สารมาตรฐานปฐมภูมิโพแทสเซียมไฮโดรเจนทาเลตของสถาบันมาตรฐานและเทคโนโลยีแห่งชาติ (NIST Traceable Standard) เตรียมจากโซเดียมไฮดรอกไซด์ความบริสุทธิ์สูงพิเศษและน้ำปราศจากไอออนที่ผ่านการไล่ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์อย่างสมบูรณ์ (Carbonate-free solution) มีการควบคุมปริมาณโซเดียมคาร์บอเนตเจือปนให้อยู่ในระดับต่ำมากเป็นพิเศษ และควบคุมปริมาณโลหะหนักให้อยู่ในระดับต่ำมากระดับส่วนในล้านส่วน (ppm) สารละลายมีความใสบริสุทธิ์ ไร้ตะกอน บรรจุในขวดพลาสติกพอลิเอทิลีนความหนาแน่นสูง (HDPE) หนาพิเศษ เพื่อป้องกันการละลายดึงซิลิกาจากเนื้อแก้วและป้องกันการดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จากบรรยากาศ
• คุณลักษณะทางกายภาพ: ของเหลวใสไม่มีสี ไม่มีกลิ่น มีความคงตัวดีในภาชนะปิดสนิท ไม่ติดไฟ สารละลายในน้ำมีสภาพเป็นด่างจัด (ค่าความเป็นกรด-ด่างประมาณ 13.0 ที่อุณหภูมิห้อง) มีสัมผัสลื่นมือคล้ายสบู่ และมีฤทธิ์กัดกร่อนทำลายเนื้อเยื่อและโลหะบางชนิด เช่น อะลูมิเนียมและสังกะสี
• การละลาย: เป็นสารละลายพร้อมใช้งานในน้ำ ผสมเข้าเป็นเนื้อเดียวกับน้ำได้ในทุกสัดส่วน และผสมเข้ากันได้กับเมทานอลและเอทานอล
• การใช้งานในแล็บ:
  • ใช้เป็นสารละลายไทแทรนต์เบสมาตรฐาน (Standard Alkaline Titrant) สำหรับการไทเทรตสะเทินกรด-ด่าง (Acid-base neutralization titration) ในการวิเคราะห์หาปริมาณกรดอนินทรีย์ กรดอินทรีย์ และค่าความเป็นกรดทั้งหมด (Total Acidity) ในตัวอย่างอาหาร เครื่องดื่ม น้ำผลไม้ นม ไวน์ และน้ำส้มสายชู โดยใช้อินดิเคเตอร์ฟีนอล์ฟทาลีนบอกจุดยุติสีชมพูอ่อน
  • ใช้ในการตรวจวิเคราะห์หาค่าความเป็นกรดอิสระและค่ากรด (Acid Value) ในน้ำมันพืช ไขมัน น้ำมันหล่อลื่น และผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมตามวิธีมาตรฐานสาก
  • ใช้ในการวิเคราะห์ตรวจวัดหาค่าความเป็นกรดในน้ำเสียและน้ำธรรมชาติ (Acidity of water and wastewater) ในงานวิเคราะห์สิ่งแวดล้อม
  • ใช้เป็นสารมาตรฐานในการเทียบมาตรฐานความเข้มข้นของสารละลายกรดมาตรฐานทุติยภูมิ (Secondary acid standards) เช่น กรดไฮโดรคลอริก และกรดซัลฟิวริก
  • ใช้ในการทดสอบทางเภสัชกรรม การควบคุมคุณภาพยา และการสอบเทียบหัววัดค่าความเป็นกรด-ด่างอัตโนมัติ (Automated titrator calibration)

ความปลอดภัยและอันตราย (ข้อควรระวังสำคัญ)

• ระดับอันตราย: กัดกร่อนทำลายดวงตาอย่างรุนแรง (Causes serious eye damage – Eye Damage Category 1) ก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อผิวหนัง (Causes skin irritation – Skin Irritation Category 2) อาจกัดกร่อนโลหะ (May be corrosive to metals – Corrosive to Metals Category 1)
• ผลกระทบต่อสุขภาพ: สารละลายมีความเป็นด่างจัด แม้จะมีความเข้มข้น 0.1 นอร์มัล หากกระเด็นเข้าตาจะกัดทำลายเนื้อเยื่อกระจกตาและเยื่อบุตาอย่างรวดเร็ว ทำให้แสบตาอย่างรุนแรง ตาแดง ปวดตา เยื่อบุตาบวม มีน้ำตาไหลมาก และเสี่ยงต่อการเกิดแผลที่กระจกตาหรือสูญเสียการมองเห็นถาวรหากล้างออกไม่ทันท่วงที การสัมผัสผิวหนังโดยตรงจะทำปฏิกิริยากับไขมันใต้ผิวหนังทำให้รู้สึกแสบร้อน ลื่นมือ ระคายเคือง ผิวแห้งลอก แดง และอาจเกิดผิวหนังอักเสบ การสูดดมละอองสารจะระคายเคืองเยื่อบุทางเดินหายใจ แสบจมูก แสบคอ และไอ หากกลืนกินสารเข้าไปจะกัดทำลายเนื้อเยื่อทางเดินอาหาร แสบร้อนในช่องปาก คอ หลอดอาหาร และกระเพาะอาหาร ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน และท้องร่วง
• การปฐมพยาบาล: หากสารเข้าตาให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากไหลผ่านทันทีอย่างน้อย 15 ถึง 20 นาที พร้อมเปิดเปลือกตาและถอดคอนแทกต์เลนส์ออกทันที และรีบพบแพทย์เฉพาะทางตาโดยด่วน หากสัมผัสผิวหนังให้รีบเปิดน้ำไหลผ่านชะล้างสารออกทันทีอย่างน้อย 15 นาทีจนหมดความรู้สึกลื่นมือ และฟอกด้วยสบู่อ่อน หากสูดดมละอองสารให้ย้ายผู้ป่วยไปที่พื้นที่อากาศบริสุทธิ์ หากกลืนกินเข้าไป ห้ามทำให้อาเจียนเด็ดขาด และห้ามให้กรดสะเทิน ให้บ้วนปากด้วยน้ำสะอาด ดื่มน้ำสะอาดหรือนมปริมาณพอสมควรเพื่อเจือจาง และรีบนำส่งแพทย์ทันที

การเก็บรักษาและข้อควรระวัง

• การเก็บรักษา: เป็นสารละลายมาตรฐานด่างที่ไวต่อก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในอากาศ (Carbon Dioxide Sensitive Standard Alkaline Solution) การเปิดฝาทิ้งไว้จะทำให้สารละลายดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในอากาศเข้ามาทำปฏิกิริยาจนกลายเป็นโซเดียมคาร์บอเนต ทำให้ค่าความเข้มข้นที่แท้จริงลดลงและจุดยุติการไทเทรตคลาดเคลื่อน ต้องเก็บในขวดพลาสติกพอลิเอทิลีนเดิมของ QReC (ห้ามถ่ายเก็บในขวดแก้วธรรมดาที่มีฝาแก้วเจียระไนเด็ดขาด เพราะด่างจะกัดเนื้อแก้วจนฝาติดแน่นเปิดไม่ออก) ปิดฝาให้สนิทแน่นหนาทันทีหลังการรินใช้งาน เก็บในห้องเก็บสารเคมีที่แห้ง สะอาด เย็น และมีการระบายอากาศที่ดี ควบคุมอุณหภูมิห้องไม่เกิน 25 ถึง 30 องศาเซลเซียส อยู่ห่างจากกรดแก่จัด (การผสมกับกรดจะเกิดปฏิกิริยาสะเทินคายความร้อนรุนแรง) สารออกซิไดซ์ โลหะอะลูมิเนียม สังกะสี ดีบุก (จะทำปฏิกิริยาคายก๊าซไฮโดรเจนที่ไวไฟ) และเกลือแอมโมเนียมเด็ดขาด
• ข้อควรปฏิบัติ: สวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ได้แก่ ถุงมือยางไนทริล แว่นตานิรภัยแบบครอบมิด และเสื้อกาวน์ “ข้อแนะนำทางเทคนิค: หากต่อเข้ากับเครื่องไทเทรตอัตโนมัติหรือขวดบิวเรตต์แบบตั้งโต๊ะ ควรติดตั้งหลอดดักก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่บรรจุโซดาไลม์ (Soda lime tube) ไว้ที่ท่อระบายอากาศของขวด เพื่อรักษาค่าแฟกเตอร์มาตรฐานให้คงที่ยาวนาน” และห้ามเททิ้งสารละลายด่างเข้มข้นลงท่อน้ำทิ้งโดยตรงโดยไม่ผ่านการปรับสภาพความเป็นกลาง