กรดแอซีติกแอมโมเนียมซอลต์ หรือ แอมโมเนียมเอทาโนเอต

ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ

• ชื่อผลิตภัณฑ์: แอมโมเนียมแอซีเตต 98 เปอร์เซ็นต์ (Ammonium acetate 98%) หรือ กรดแอซีติกแอมโมเนียมซอลต์ หรือ แอมโมเนียมเอทาโนเอต
• แบรนด์/ยี่ห้อ: QReC (รหัสสินค้า: QR-A5034-1-0500)
• เกรด: เกรดวิเคราะห์ความบริสุทธิ์สูง (AR Grade / Analytical Reagent Grade) ความบริสุทธิ์ของเนื้อสารสูงไม่ต่ำกว่า 98.0 เปอร์เซ็นต์ ผลิตและควบคุมกระบวนการตกผลึกอย่างประณีตภายใต้มาตรฐานสากลของ QReC ปราศจากสารป้องกันการจับตัวเป็นก้อน มีการจำกัดปริมาณสารที่ไม่ละลายในน้ำให้อยู่ในเกณฑ์ต่ำมากไม่เกิน 0.005 เปอร์เซ็นต์ มีปริมาณเถ้าตกค้างหลังการเผา (Residue on ignition / Sulfated ash) ไม่เกิน 0.01 เปอร์เซ็นต์ ควบคุมสิ่งเจือปนประเภทคลอไรด์ ซัลเฟต ไนเตรต และโลหะหนัก (เช่น เหล็ก ตะกั่ว ทองแดง สังกะสี สารหนู) ให้อยู่ในระดับต่ำมากระดับส่วนในล้านส่วน (ppm) ผ่านการรับรองว่าปราศจากการปนเปื้อนของเอนไซม์ดีเอ็นเอสและอาร์เอ็นเอส (DNase/RNase-free) ผลึกมีความสม่ำเสมอ ละลายน้ำและแอลกอฮอล์ได้ใสกระจ่างสมบูรณ์ ไร้สี ไร้ตะกอนแขวนลอย บรรจุในขวดพลาสติกทนสารเคมีหนาพิเศษพร้อมฝาปิดผนึกแน่นสนิทสองชั้นเพื่อป้องกันความชื้นในอากาศ
• คุณลักษณะทางกายภาพ: ผลึกของแข็งใสไม่มีสี หรือผงผลึกสีขาวละเอียด มีกลิ่นน้ำส้มสายชูจางๆ ผสมกลิ่นแอมโมเนียเฉพาะตัว มีคุณสมบัติดูดความชื้นจากอากาศได้อย่างรวดเร็วมากจนเยิ้มเหลวได้ (Highly deliquescent) สลายตัวอย่างช้าๆ ในอากาศปกติโดยสูญเสียก๊าซแอมโมเนียและกลายเป็นแอมโมเนียมแอซิดแอซีเตต มีจุดหลอมเหลวประมาณ 112 ถึง 114 องศาเซลเซียส ไม่ติดไฟง่ายแต่ติดไฟได้ที่ความร้อนสูง สารละลายในน้ำมีสภาพเป็นกลางเกือบสมบูรณ์ (ค่าความเป็นกรด-ด่างประมาณ 6.5 ถึง 7.5 สำหรับสารละลายความเข้มข้น 5 เปอร์เซ็นต์ที่อุณหภูมิห้อง) เนื่องจากเป็นเกลือที่เกิดจากกรดอ่อนและเบสอ่อนที่มีค่าคงที่การแตกตัวใกล้เคียงกันมาก
• การละลาย: ละลายในน้ำได้ดีเยี่ยมและรวดเร็วมาก (ประมาณ 148 กรัม ต่อน้ำ 100 มิลลิลิตร ที่อุณหภูมิ 20 องศาเซลเซียส และละลายได้มากกว่า 200 กรัมในน้ำเดือด) ละลายได้ดีมากในเอทานอล เมทานอล และกลีเซอรอล แต่ไม่ละลายในไดเอทิลอีเทอร์และอะซิโตน
• การใช้งานในแล็บ:
  • ใช้เตรียมสารละลายบัฟเฟอร์ระเหยได้ (Volatile mobile phase buffer) ในงานโครมาโทกราฟีของเหลวสมรรถนะสูงควบคู่แมสสเปกโทรเมตรี (HPLC-MS และ LC-MS) สำหรับการวิเคราะห์ยา เปปไทด์ และสารชีวโมเลกุล โดยสารจะสามารถระเหยกลายเป็นไอในห้องประจุไอออน (Ion source / ESI) ได้อย่างสมบูรณ์โดยไม่ตกค้างอุดตันหัวสเปรย์หรือสร้างสัญญาณรบกวน
  • ใช้ในการตกตะกอนกรดนิวคลีอิก (Ammonium acetate precipitation of DNA/RNA) ร่วมกับเอทานอลหรือไอโซโพรพานอลในงานชีววิทยาโมเลกุล ซึ่งมีข้อดีเด่นกว่าเกลือโซเดียมคือไม่ตกตะกอนโปรตีนและกำจัดนิวคลีโอไทด์อิสระ (dNTPs) ได้ดีกว่า ทำให้เหมาะสำหรับตัวอย่างที่ต้องนำไปทำปฏิกิริยาต่อ
  • ใช้เป็นสารละลายสกัดมาตรฐานในการวิเคราะห์หาค่าความจุการแลกเปลี่ยนแคตไอออนในดิน (Cation Exchange Capacity: CEC) และตรวจวัดปริมาณโพแทสเซียม แคลเซียม แมกนีเซียม และโซเดียมที่แลกเปลี่ยนได้ในงานปฐพีวิทยาและการเกษตร
  • ใช้เป็นสารช่วยล้างและกำจัดเกลือที่ไม่ต้องการ (Desalting agent) ในกระบวนการเตรียมและทำให้โปรตีนแห้งแบบเยือกแข็ง (Lyophilization / Freeze-drying)
  • ใช้เป็นสารเร่งปฏิกิริยาและสารตั้งต้นในปฏิกิริยาการควบแน่นของเคมีอินทรีย์ เช่น ปฏิกิริยาคนอเวนาเกล (Knoevenagel condensation)

ความปลอดภัยและอันตราย (ข้อควรระวังสำคัญ)

• ระดับอันตราย: ตามระบบ GHS ผลิตภัณฑ์นี้จัดเป็นสารเคมีที่มีความปลอดภัยสูง มีความเป็นพิษต่ำมากในสภาวะการใช้งานปกติ ไม่จัดเป็นสารกัดกร่อน ไม่จัดเป็นสารก่อมะเร็ง และไม่ติดไฟในสภาวะปกติ แต่อาจก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อดวงตา ผิวหนัง และทางเดินหายใจ
• ผลกระทบต่อสุขภาพ: หากฝุ่นสารหรือสารละลายเข้มข้นเข้าตาจะทำให้รู้สึกเคืองตา แสบตา ตาแดง หรือน้ำตาไหล การสัมผัสผิวหนังโดยตรงเป็นเวลานานอาจทำให้ผิวแห้ง ระคายเคือง หรือเกิดผื่นแดงเล็กน้อย การสูดดมฝุ่นละอองสารปริมาณมากจะระคายเคืองเยื่อบุทางเดินหายใจ แสบจมูก แสบคอ ไอ และจาม การกลืนกินสารเข้าไปในปริมาณมากอาจทำให้ระคายเคืองระบบทางเดินอาหาร ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน และท้องร่วง
• การปฐมพยาบาล: หากสารเข้าตาให้ล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากไหลผ่านทันทีอย่างน้อย 15 นาที พร้อมถอดคอนแทกต์เลนส์ออกทันที หากสัมผัสผิวหนังให้ล้างด้วยน้ำสะอาดและสบู่ หากสูดดมฝุ่นสารให้ย้ายผู้ป่วยไปที่พื้นที่อากาศบริสุทธิ์ หากกลืนกินเข้าไปในปริมาณมากให้บ้วนปากด้วยน้ำสะอาด ดื่มน้ำตามปริมาณพอสมควร และรีบปรึกษาแพทย์หากมีอาการไม่สบายท้อง

การเก็บรักษาและข้อควรระวัง

• การเก็บรักษา: เป็นเกลือที่ดูดความชื้นในอากาศอย่างรวดเร็วมากจนเยิ้มเหลวและสูญเสียแอมโมเนียได้ง่าย (Highly Deliquescent Salt & Volatile Degradation) หากเปิดฝาทิ้งไว้จะดูดซับไอน้ำจนกลายเป็นของเหลวหนืดและมีสภาพเป็นกรดมากขึ้นเนื่องจากการระเหยของแอมโมเนีย ต้องเก็บในภาชนะบรรจุเดิมของ QReC ปิดฝาให้สนิทแน่นหนาตลอดเวลา เก็บในห้องเก็บสารเคมีที่แห้งสนิท เย็น สะอาด และมีการระบายอากาศที่ดี (อุณหภูมิห้องปกติไม่เกิน 25 ถึง 30 องศาเซลเซียส) หลีกเลี่ยงความชื้นสูง แสงแดดส่องถึงโดยตรง และความร้อน อยู่ห่างจากสารออกซิไดซ์รุนแรง (เช่น สารประกอบเปอร์คลอเรต โพแทสเซียมคลอเรต ไฮโดรเจนเพอร์ออกไซด์) กรดแก่เข้มข้น (จะปลดปล่อยไอระเหยกรดแอซีติก) และด่างแก่เข้มข้น (จะปลดปล่อยก๊าซแอมโมเนียฉุนรุนแรง) เด็ดขาด
• ข้อควรปฏิบัติ: สวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ทั่วไป ได้แก่ ถุงมือยาง แว่นตานิรภัย และเสื้อกาวน์ ปิดฝาขวดให้แน่นสนิททันทีหลังการตักใช้งานเพื่อป้องกันไม่ให้สารดูดความชื้นจนละลายเยิ้ม และหลีกเลี่ยงการทำให้เกิดฝุ่นฟุ้งกระจายขณะตักชั่งสาร