โคบอลต์ (II) ไนเตรต เฮกซะไฮเดรต

,

โคบอลต์ (II) ไนเตรต เฮกซะไฮเดรต

โคบอลทัสไนเตรต เฮกซะไฮเดรต หรือ โคบอลต์ไดไนเตรต หรือ กรดไนทริกโคบอลต์ (2+) ซอลต์ เฮกซะไฮเดรต

ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ

  • ชื่อผลิตภัณฑ์: โคบอลต์ (II) ไนเตรต เฮกซะไฮเดรต 99 เปอร์เซ็นต์ (Cobalt (II) nitrate hexahydrate 99%) หรือ โคบอลทัสไนเตรต เฮกซะไฮเดรต หรือ โคบอลต์ไดไนเตรต หรือ กรดไนทริกโคบอลต์ (2+) ซอลต์ เฮกซะไฮเดรต
  • แบรนด์/ยี่ห้อ: QReC (รหัสสินค้า: QR-C5009-1-0101)
  • เกรด: เกรดวิเคราะห์ความบริสุทธิ์สูง (AR Grade / Analytical Reagent Grade) ความบริสุทธิ์ของเนื้อสารโคบอลต์ไนเตรตแท้จริงไม่ต่ำกว่า 99.0 เปอร์เซ็นต์ ผลิตและควบคุมกระบวนการตกผลึกอย่างประณีตภายใต้มาตรฐานสากลของ QReC ปราศจากสารป้องกันการจับตัวเป็นก้อน ควบคุมสัดส่วนโมเลกุลน้ำผลึกหกโมเลกุลอย่างแม่นยำ มีการจำกัดปริมาณสารที่ไม่ละลายในน้ำให้อยู่ในเกณฑ์ต่ำมากไม่เกิน 0.005 เปอร์เซ็นต์ ควบคุมสิ่งเจือปนประเภทคลอไรด์ ซัลเฟต สารประกอบแอมโมเนียม แคลเซียม แมกนีเซียม โซเดียม และโพแทสเซียมให้อยู่ในระดับต่ำมากเป็นพิเศษ และจำกัดปริมาณโลหะแปลกปลอม (เช่น เหล็ก นิกเกิล ทองแดง สังกะสี ตะกั่ว) ให้อยู่ในระดับต่ำมากระดับส่วนในล้านส่วน (ppm) ผลึกมีความสม่ำเสมอ ละลายน้ำได้ใสกระจ่างสมบูรณ์ ไร้ตะกอนแขวนลอย บรรจุในภาชนะทนสารเคมีหนาพิเศษขนาด 100 กรัม พร้อมฝาปิดผนึกแน่นสนิทสองชั้นเพื่อป้องกันความชื้นในอากาศ
  • คุณลักษณะทางกายภาพ: ผลึกของแข็งสีแดงอมชมพูเข้ม สีแดงทับทิม หรือสีน้ำตาลแดง เป็นผลึกทรงแท่งปริซึมขนาดเล็ก มีกลิ่นกรดไนทริกจางๆ เฉพาะตัว มีคุณสมบัติดูดความชื้นจากอากาศได้ดีมากจนเยิ้มเหลว (Deliquescent) มีจุดหลอมเหลวต่ำประมาณ 55 ถึง 57 องศาเซลเซียส (สามารถหลอมเหลวในน้ำผลึกของตัวเองได้เมื่อได้รับความร้อน) และจะสลายตัวที่อุณหภูมิประมาณ 100 ถึง 105 องศาเซลเซียส โดยปลดปล่อยไอระเหยของก๊าซไนโตรเจนไดออกไซด์ที่เป็นพิษ ตัวสารไม่ติดไฟแต่ จัดเป็นสารออกซิไดซ์ (Oxidizing Solids Category 2) ที่สามารถเร่งการลุกไหม้ของสารติดไฟได้ สารละลายในน้ำมีสีชมพูสดใสและมีสภาพเป็นกรดอ่อน (ค่าความเป็นกรด-ด่างประมาณ 3.5 ถึง 4.5 สำหรับสารละลายความเข้มข้น 5 เปอร์เซ็นต์ที่อุณหภูมิห้อง)
  • การละลาย: ละลายในน้ำได้ดีเยี่ยมและรวดเร็วมาก (ประมาณ 130 ถึง 134 กรัม ต่อน้ำ 100 มิลลิลิตร ที่อุณหภูมิ 20 องศาเซลเซียส ให้สารละลายสีชมพูแดงใส) ละลายได้ดีมากในเอทานอล เมทานอล อะซิโตน และกลีเซอรอล แต่ละลายได้น้อยมากในอีเทอร์
  • การใช้งานในแล็บ:
    • ใช้เป็นสารตั้งต้นหลักในการสังเคราะห์สารประกอบเชิงซ้อนของโคบอลต์ (Cobalt coordination complexes) สารประกอบอินทรีย์โลหะ และการเตรียมตัวเร่งปฏิกิริยาโคบอลต์ (Cobalt-based catalysts) เช่น ตัวเร่งปฏิกิริยาในกระบวนการฟิชเชอร์-โทรปช์ (Fischer-Tropsch synthesis) และการบำบัดก๊าซในงานวิจัยปิโตรเคมี
    • ใช้เป็นแหล่งธาตุอาหารเสริมโคบอลต์บริสุทธิ์สูง (Trace element supplement) ในการเตรียมสูตรอาหารเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช (เช่น Murashige and Skoog / MS medium) และอาหารเลี้ยงเชื้อจุลินทรีย์ เพื่อส่งเสริมการตรึงไนโตรเจนและการสังเคราะห์วิตามินบี 12
    • ใช้เป็นสารเคมีหลักในการเตรียมสารดูดความชื้นซิลิกาเจลชนิดเปลี่ยนสี (Indicating silica gel) โดยการดูดซับเกลือโคบอลต์ลงบนซิลิกา เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนสีจากสีน้ำเงินเข้มในสภาวะแห้งเป็นสีชมพูเมื่อดูดซับความชื้น
    • ใช้เป็นสารตั้งต้นในการเตรียมเม็ดสีเซรามิกและแก้วสีน้ำเงินโคบอลต์ (Cobalt blue pigment) และการสังเคราะห์อนุภาคนาโนโคบอลต์ออกไซด์ในงานวิจัยวัสดุศาสตร์และแบตเตอรี่
    • ใช้เป็นรีเอเจนต์ในการวิเคราะห์ทางเคมีและการทดสอบสีเฉพาะของสารประกอบอินทรีย์

ความปลอดภัยและอันตราย (ระดับวิกฤตและข้อควรระวังสำคัญ)

  • ระดับอันตราย: สารออกซิไดซ์ (May intensify fire; oxidizer – Oxidizing Solids Category 2) อาจก่อให้เกิดมะเร็งเมื่อสูดดม (May cause cancer by inhalation – Carcinogenicity Category 1B) อาจก่อให้เกิดความผิดปกติทางพันธุกรรม (May cause genetic defects – Germ Cell Mutagenicity Category 2) อาจเกิดอันตรายต่อทารกในครรภ์และลดความสามารถในการเจริญพันธุ์ (May damage fertility or the unborn child – Reproductive Toxicity Category 1B) อาจก่อให้เกิดอาการแพ้หรือหอบหืดเมื่อสูดดม (Respiratory Sensitisation Category 1) อาจก่อให้เกิดการแพ้ที่ผิวหนัง (Skin Sensitisation Category 1) เป็นอันตรายหากกลืนกิน (Acute Toxicity Oral Category 4) และ เป็นพิษร้ายแรงมากต่อสิ่งมีชีวิตในน้ำโดยมีผลกระทบระยะยาว (Very toxic to aquatic life with long lasting effects – Aquatic Acute/Chronic Category 1)
  • ผลกระทบต่อสุขภาพ: หากฝุ่นสารหรือสารละลายเข้าตาจะทำให้แสบตา เคืองตา ตาแดง ปวดตา และน้ำตาไหล การสัมผัสผิวหนังโดยตรงจะทำให้เกิดการระคายเคือง แสบร้อน ผื่นแดง ผิวแห้งลอก อันตรายสะสมและภาวะไวเกิน: การสัมผัสผิวหนังหรือสูดดมฝุ่นสารซ้ำๆ เป็นประจำสามารถกระตุ้นให้เกิดภาวะภูมิแพ้อย่างรุนแรง เกิดผื่นแพ้สัมผัสเรื้อรัง (Cobalt dermatitis) และโรคหอบหืดจากการทำงาน (Occupational asthma) อันตรายระดับวิกฤต: สารประกอบโคบอลต์จัดเป็นสารก่อมะเร็งในมนุษย์และอาจทำให้เกิดการกลายพันธุ์ทางพันธุกรรม รวมถึงส่งผลกระทบต่อระบบสืบพันธุ์และทารกในครรภ์ การสูดดมฝุ่นสารจะระคายเคืองเยื่อบุทางเดินหายใจ แสบจมูก แสบคอ ไอ จาม แน่นหน้าอก และหายใจติดขัด หากกลืนกินสารเข้าไปจะกัดระคายเคืองทางเดินอาหาร แสบร้อนในช่องปาก คอ ลำไส้ คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง ท้องร่วง ความดันโลหิตลดลง และอาจส่งผลต่อการทำงานของกล้ามเนื้อหัวใจและต่อมไทรอยด์
  • การปฐมพยาบาล: หากสารเข้าตาให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากไหลผ่านทันทีอย่างน้อย 15 นาที พร้อมถอดคอนแทกต์เลนส์ออกทันทีและรีบพบแพทย์ หากสัมผัสผิวหนังให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาดและสบู่ทันทีอย่างน้อย 15 นาที พร้อมถอดเสื้อผ้าที่เปื้อนออก หากสูดดมฝุ่นสารให้ย้ายผู้ป่วยไปที่พื้นที่อากาศบริสุทธิ์ทันที ให้นอนพักนิ่งๆ หากหายใจลำบากหรือมีอาการหอบหืดให้รีบนำส่งแพทย์ทันที หากกลืนกินเข้าไป ห้ามทำให้อาเจียนเด็ดขาด ให้บ้วนปากด้วยน้ำสะอาด ดื่มน้ำสะอาดตามปริมาณพอสมควร และรีบนำส่งแพทย์ฉุกเฉินทันทีพร้อมแจ้งข้อมูลสารเคมี

การเก็บรักษาและข้อควรระวัง

  • การเก็บรักษา: เป็นสารออกซิไดซ์ สารก่อมะเร็ง และเกลือที่ดูดความชื้นจนเยิ้มเหลว (Carcinogen, Oxidizer & Deliquescent Hazard) ต้องเก็บในภาชนะบรรจุเดิมของ QReC ปิดฝาให้สนิทแน่นหนาตลอดเวลา เก็บในตู้เก็บสารเคมีอันตรายเฉพาะที่มีระบบล็อก ในห้องที่แห้งสนิท เย็น สะอาด และมีการระบายอากาศที่ดี (อุณหภูมิห้องปกติไม่เกิน 25 องศาเซลเซียส) หลีกเลี่ยงความร้อน เปลวไฟ แสงแดดส่องถึงโดยตรง และความชื้น “ข้อห้ามสำคัญ: ต้องเก็บแยกต่างหากเด็ดขาด อยู่ห่างจากสารติดไฟ สารอินทรีย์ ตัวทำละลายไวไฟ สารรีดิวซ์รุนแรง กรดแก่เข้มข้น ด่างแก่เข้มข้น และผงโลหะที่ว่องไวเด็ดขาด เพราะการผสมรวมกันอาจก่อให้เกิดการลุกไหม้รุนแรง”
  • ข้อควรปฏิบัติ: ต้องสวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ครบชุดอย่างเข้มงวด ได้แก่ ถุงมือยางไนทริล แว่นตานิรภัยแบบครอบมิด หน้ากากป้องกันฝุ่นละอองสารเคมีอย่างดี และเสื้อกาวน์ “ข้อควรระวังสำคัญ: ควรสวมหน้ากากและตักชั่งสารภายในตู้ดูดควัน (Fume hood) เสมอ เพื่อหลีกเลี่ยงการฟุ้งกระจายและการสูดดมฝุ่นสารโคบอลต์ที่มีความเสี่ยงก่อมะเร็งและกระตุ้นอาการแพ้ทางเดินหายใจ” ปิดฝาขวดให้แน่นสนิททันทีหลังการตักใช้งาน และห้ามเททิ้งสารละลายโคบอลต์ลงท่อน้ำทิ้งโดยตรงเด็ดขาด ต้องรวบรวมทิ้งเป็นของเสียอันตรายกลุ่มโลหะหนักที่เป็นพิษต่อสิ่งแวดล้อม
Scroll to Top