เบนซีนคาร์บอกซิลิกแอซิด หรือ คาร์บอกซีเบนซีน หรือ ฟีนิลคาร์บอกซิลิกแอซิด หรือ ดราซีลิกแอซิด
ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ
- ชื่อผลิตภัณฑ์: กรดเบนโซอิก 99.9 เปอร์เซ็นต์ (Benzoic acid 99.9%) หรือ เบนซีนคาร์บอกซิลิกแอซิด หรือ คาร์บอกซีเบนซีน หรือ ฟีนิลคาร์บอกซิลิกแอซิด หรือ ดราซีลิกแอซิด (Dracylic acid)
- แบรนด์/ยี่ห้อ: QReC (รหัสสินค้า: QR-B2042-1-0500)
- เกรด: เกรดวิเคราะห์ความบริสุทธิ์สูงพิเศษและสารมาตรฐานปฐมภูมิ (AR Grade / Primary Standard Grade) มีความบริสุทธิ์ของเนื้อสารสูงไม่ต่ำกว่า 99.9 เปอร์เซ็นต์ ผลิตและควบคุมกระบวนการตกผลึกบริสุทธิ์สูงภายใต้มาตรฐานสากลของ QReC มีช่วงจุดหลอมเหลวที่แคบและคมชัดมาก (122.0 ถึง 123.0 องศาเซลเซียส) มีการจำกัดปริมาณเถ้าตกค้างหลังการเผา (Residue on ignition) ให้อยู่ในเกณฑ์ต่ำมากเป็นพิเศษไม่เกิน 0.005 เปอร์เซ็นต์ ควบคุมสิ่งเจือปนประเภทสารประกอบคลอรีนรวม สารประกอบกำมะถัน สารประกอบโลหะหนัก (เช่น เหล็ก ตะกั่ว ทองแดง สารหนู สังกะสี) ให้อยู่ในระดับต่ำมากระดับส่วนในล้านส่วน (ppm) และควบคุมปริมาณสารที่ไม่ละลายในเมทานอลไม่เกิน 0.005 เปอร์เซ็นต์ ผลึกมีความแห้งสนิท สม่ำเสมอ ละลายได้ใสบริสุทธิ์โดยไม่ทิ้งกากตะกอน บรรจุในขวดพลาสติกทนสารเคมีหนาพิเศษพร้อมฝาปิดผนึกแน่นสนิทสองชั้น
- คุณลักษณะทางกายภาพ: ผลึกของแข็งสีขาวรูปเข็มบางเบา เกล็ดผลึกสีขาววาว หรือผงผลึกสีขาวละเอียด มีกลิ่นหอมเฉพาะตัวจางๆ คล้ายกลิ่นกำยานเบนโซอิน (Benzoin resin) มีความคงตัวดีมากในอากาศปกติ สามารถระเหิดได้อย่างช้าๆ ที่อุณหภูมิห้อง และระเหิดได้อย่างรวดเร็วที่อุณหภูมิสูงกว่า 100 องศาเซลเซียส ติดไฟได้เมื่อได้รับความร้อนสูง สารละลายในน้ำมีสภาพเป็นกรดอ่อน (ค่าความเป็นกรด-ด่างประมาณ 2.8 ถึง 3.0 สำหรับสารละลายอิ่มตัวที่อุณหภูมิห้อง)
- การละลาย: ละลายในน้ำได้น้อยที่อุณหภูมิห้อง (ประมาณ 0.29 ถึง 0.34 กรัม ต่อน้ำ 100 มิลลิลิตร ที่อุณหภูมิ 20 องศาเซลเซียส แต่ สามารถละลายได้เพิ่มขึ้นอย่างมหาศาลในน้ำเดือด โดยละลายได้มากกว่า 5.5 ถึง 6.0 กรัมในน้ำเดือด) ละลายได้ดีเยี่ยมในเอทานอล เมทานอล ไดเอทิลอีเทอร์ อะซิโตน คลอโรฟอร์ม และเบนซีน ละลายได้ดีในสารละลายด่างไฮดรอกไซด์ (เกิดเป็นเกลือเบนโซเอตที่ละลายน้ำได้สมบูรณ์)
- การใช้งานในแล็บ: * ใช้เป็นสารมาตรฐานปฐมภูมิสากล (Primary Thermochemical Standard) ที่ได้รับการรับรองสำหรับการสอบเทียบหาค่าความจุความร้อน (Heat capacity / Water equivalent) ของเครื่องบอมบ์แคลอริมิเตอร์ (Oxygen bomb calorimeter calibration) ในการทดสอบวัดค่าความร้อนจากการเผาไหม้ (Gross calorific value) ของเชื้อเพลิง ถ่านหิน น้ำมัน ชีวมวล และอาหาร
- ใช้เป็นสารมาตรฐานปฐมภูมิในการเทียบมาตรฐานความเข้มข้น (Standardization) ของสารละลายด่างมาตรฐานสำหรับการไทเทรตในตัวทำละลายที่ไม่มีน้ำ (Non-aqueous acid-base titration เช่น สารละลายโซเดียมเมทอกไซด์ หรือเตตระบิวทิลแอมโมเนียมไฮดรอกไซด์)
- ใช้เป็นสารตั้งต้นหลักในการสังเคราะห์สารประกอบอะโรมาติก เช่น เบนโซอิลคลอไรด์ เอสเทอร์ของเบนโซเอต สารพลาสติไซเซอร์ และสีย้อมในงานสังเคราะห์เคมีอินทรีย์
- ใช้เป็นสารมาตรฐานในการวิเคราะห์ตรวจสอบสารกันเสีย (Preservative standard) ด้วยเทคนิคโครมาโทกราฟีของเหลวสมรรถนะสูง (HPLC) และแก๊สโครมาโทกราฟี (GC) สำหรับการตรวจวัดปริมาณกรดเบนโซอิกและเกลือเบนโซเอตในตัวอย่างอาหาร เครื่องดื่ม ยา และเครื่องสำอาง
- ใช้เป็นสารยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อราและยีสต์ (Antimicrobial and antifungal agent) ในงานวิจัยทางชีววิทยาและการเก็บรักษาตัวอย่างชีวภาพ
ความปลอดภัยและอันตราย (ระดับวิกฤตและข้อควรระวังสำคัญ)
- ระดับอันตราย: ทำลายอวัยวะ (ปอดและระบบทางเดินหายใจ) จากการสูดดมสัมผัสเป็นเวลานานหรือซ้ำๆ (Causes damage to organs through prolonged or repeated exposure by inhalation – STOT RE 1) ก่อให้เกิดการทำลายดวงตาอย่างรุนแรง (Causes serious eye damage – Eye Damage Category 1) ก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อผิวหนัง (Causes skin irritation – Skin Irritation Category 2) เป็นอันตรายหากกลืนกิน (Harmful if swallowed – Acute Toxicity Oral Category 4)
- ผลกระทบต่อสุขภาพ: หากฝุ่นสารหรือผลึกเข้าตาจะทำให้แสบตาอย่างรุนแรง ระคายเคือง ตาแดง ปวดตา เยื่อบุตาบวม มีน้ำตาไหลมาก และเสี่ยงต่อการทำลายกระจกตาอย่างถาวร การสัมผัสผิวหนังโดยตรงจะทำให้เกิดการระคายเคือง แสบร้อน ผื่นแดง คัน ผิวแห้งลอกแตก และอาจกระตุ้นให้เกิดผื่นลมพิษ การสูดดมฝุ่นละอองสารหรือไอระเหิดจะกัดระคายเคืองเยื่อบุทางเดินหายใจ แสบจมูก แสบคอ ไอ จาม แน่นหน้าอก หายใจลำบาก อันตรายสะสมระดับวิกฤต: การสูดดมฝุ่นกรดเบนโซอิกสะสมเป็นเวลานานจะทำลายเนื้อเยื่อปอดและระบบทางเดินหายใจอย่างรุนแรง ทำให้เกิดพังผืดในปอดและการทำงานของปอดเสื่อมถอยถาวร หากกลืนกินสารเข้าไปจะทำให้ระคายเคืองทางเดินอาหาร แสบร้อนในช่องปาก คอ และกระเพาะอาหาร ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน ท้องร่วง และส่งผลกระทบต่อระบบเมแทบอลิซึม
- การปฐมพยาบาล: หากสารเข้าตาให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากไหลผ่านทันทีอย่างน้อย 15 ถึง 20 นาที พร้อมเปิดเปลือกตาและถอดคอนแทกต์เลนส์ออกทันทีและรีบพบแพทย์ หากสัมผัสผิวหนังให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาดและสบู่ทันทีอย่างน้อย 15 นาที พร้อมถอดเสื้อผ้าที่เปื้อนสารออก หากสูดดมฝุ่นหรือไอระเหิดสารให้รีบย้ายผู้ป่วยไปที่พื้นที่อากาศบริสุทธิ์ทันที หากกลืนกินเข้าไป ห้ามทำให้อาเจียนเด็ดขาด ให้บ้วนปากด้วยน้ำสะอาด ดื่มน้ำตามปริมาณพอสมควร และรีบนำส่งแพทย์ทันที
การเก็บรักษาและข้อควรระวัง
- การเก็บรักษา: เป็นกรดอินทรีย์ที่ระเหิดได้และเป็นพิษสะสมต่อปอดจากการสูดดม (Sublimable Organic Acid & Lung Hazard) เมื่อสัมผัสความร้อนจะระเหิดเป็นไอและตกผลึกเกาะตามผนังขวด ต้องเก็บในภาชนะบรรจุเดิมของ QReC ปิดฝาให้สนิทแน่นหนาตลอดเวลา เก็บในห้องเก็บสารเคมีที่แห้ง สะอาด เย็น และมีการระบายอากาศที่ดี (อุณหภูมิห้องปกติไม่เกิน 25 ถึง 30 องศาเซลเซียส) หลีกเลี่ยงความร้อนสูง เปลวไฟ แสงแดดส่องถึงโดยตรง และความชื้น อยู่ห่างจากสารออกซิไดซ์รุนแรง (เช่น ด่างทับทิม ไฮโดรเจนเพอร์ออกไซด์ เกลือเปอร์คลอเรต) ด่างแก่เข้มข้น และสารรีดิวซ์รุนแรงเด็ดขาด
- ข้อควรปฏิบัติ: ต้องสวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ครบชุด ได้แก่ ถุงมือยางไนทริล แว่นตานิรภัยแบบครอบมิด หน้ากากป้องกันฝุ่นละอองสารเคมีและไอระเหยอินทรีย์ และเสื้อกาวน์ “แนะนำให้ตักชั่งและหลอมหรือให้ความร้อนแก่กรดเบนโซอิกภายในตู้ดูดควัน (Fume hood) ตลอดเวลา เพื่อป้องกันการสูดดมไอระเหิดของกรดเข้าสู่ปอด” ปิดฝาขวดให้แน่นสนิททันทีหลังการใช้งาน และหลีกเลี่ยงการทำให้เกิดฝุ่นฟุ้งกระจายขณะตักชั่งสาร







