กรดแอซีติก แกลเชียล 99.8 เปอร์เซ็นต์ หรือ กรดน้ำส้มเข้มข้น หรือ กรดเอทาโนอิก
ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ
- ชื่อผลิตภัณฑ์: กรดแอซีติก แกลเชียล 99.8 เปอร์เซ็นต์ (Acetic acid glacial 99.8%) หรือ กรดน้ำส้มเข้มข้น หรือ กรดเอทาโนอิก (Ethanoic acid)
- แบรนด์/ยี่ห้อ: QReC (รหัสสินค้า: QR-A1020-1-2500)
- เกรด: เกรดวิเคราะห์ (AR Grade / Analytical Reagent Grade) ความบริสุทธิ์ของเนื้อสารสูงถึง 99.8 เปอร์เซ็นต์ขึ้นไป ควบคุมกระบวนการผลิตและการกลั่นบริสุทธิ์อย่างเข้มงวดภายใต้มาตรฐานสากลของ QReC มีการควบคุมปริมาณน้ำหรือความชื้นให้อยู่ในระดับต่ำเป็นพิเศษ (ไม่เกิน 0.15 ถึง 0.2 เปอร์เซ็นต์) ควบคุมปริมาณสารตกค้างหลังการระเหย คลอไรด์ ซัลเฟต สารประกอบไนโตรเจน สารประกอบฟอสเฟต แอนไฮไดรด์ และโลหะหนัก (เช่น เหล็ก ตะกั่ว ทองแดง สารหนู) ให้อยู่ในระดับต่ำมากระดับส่วนในล้านส่วน (ppm) ปราศจากสารแปลกปลอมที่ดูดกลืนแสงยูวี ทำให้ได้สารละลายที่ใสบริสุทธิ์ เหมาะสำหรับงานโครมาโทกราฟีและงานสเปกโทรสโกปี บรรจุในขวดพลาสติกทนกรดหนาพิเศษเพื่อความปลอดภัยและป้องกันการแตกร้าวจากการแข็งตัว
- คุณลักษณะทางกายภาพ: ของเหลวใสไม่มีสี ไม่มีความหนืด มีกลิ่นฉุนเปรี้ยวแสบจมูกและระคายเคืองตาอย่างรุนแรงเฉพาะตัวของกรดน้ำส้มเข้มข้น มีจุดเยือกแข็งอยู่ที่ประมาณ 16.6 องศาเซลเซียส (สามารถแข็งตัวเป็นก้อนผลึกสีขาวคล้ายน้ำแข็งได้ในห้องปฏิบัติการที่มีการเปิดเครื่องปรับอากาศเย็นจัด) เป็นของเหลวและไอระเหยไวไฟ (จุดวาบไฟประมาณ 39 องศาเซลเซียส) มีฤทธิ์กัดกร่อนเนื้อเยื่อและโลหะอย่างรุนแรง
- การละลาย: สามารถผสมเข้าเป็นเนื้อเดียวกับน้ำ แอลกอฮอล์ (เอทานอล เมทานอล) กลีเซอรอล อีเทอร์ และคลอโรฟอร์ม ได้ในทุกสัดส่วน (การผสมกับน้ำจะคายความร้อนออกมา) แต่ไม่ละลายในคาร์บอนไดซัลไฟด์
- การใช้งานในแล็บ: * ใช้เป็นตัวทำละลายชนิดมีขั้วและตัวกลางในการทำปฏิกิริยาเคมีอินทรีย์ โดยเฉพาะเป็นตัวกลางหลักในการไทเทรตในระบบที่ไม่ใช้น้ำ (Non-aqueous titration) สำหรับวิเคราะห์หาปริมาณสารออกฤทธิ์ทางยาที่เป็นด่างอ่อน สารประกอบเอมีน และกรดอะมิโน
- ใช้ในการเตรียมสารละลายอะซิเตตบัฟเฟอร์ (Acetate buffer) หลากหลายช่วงความเข้มข้นสำหรับควบคุมค่าความเป็นกรด-ด่างในงานชีวเคมี เคมีคลินิก และการวิเคราะห์ด้วยเอนไซม์
- ใช้เป็นสารปรับสภาพความเป็นกรดและสารยึดติดเนื้อเยื่อ (Fixative agent) ร่วมกับแอลกอฮอล์หรือฟอร์มาลดีไฮด์ เช่น ในสูตรสารละลายคาร์นอย (Carnoy solution) สำหรับงานทางเซลล์วิทยาและพยาธิวิทยา
- ใช้เป็นส่วนผสมของตัวทำละลายเคลื่อนที่ (Mobile phase modifier) ในระบบไฮเพอร์ฟอร์มานซ์ลิควิดโครมาโทกราฟี (HPLC) และลิควิดโครมาโทกราฟี-แมสสเปกโทรเมตรี (LC-MS) เพื่อปรับสภาพไอออไนเซชันและเพิ่มความคมชัดของพีกโครมาโทแกรม
- ใช้เป็นสารทำปฏิกิริยาในกระบวนการสังเคราะห์เอสเทอร์และอนุพันธ์แอซีเตตต่างๆ ในงานเคมีสังเคราะห์
ความปลอดภัยและอันตราย (ระดับวิกฤตและข้อควรระวังสำคัญ)
- ระดับอันตราย: เป็นของเหลวและไอระเหยไวไฟ (Flammable liquid and vapor) และ กัดกร่อนผิวหนังและดวงตาอย่างรุนแรง (Causes severe skin burns and eye damage) กัดกร่อนโลหะ ก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อระบบทางเดินหายใจอย่างรุนแรง และเป็นอันตรายหากกลืนกินหรือสูดดม
- ผลกระทบต่อสุขภาพ: ไอระเหยเข้มข้นจะกัดทำลายเยื่อบุตา ทำให้แสบตา น้ำตาไหลพราก ตาแดง และอาจทำให้เยื่อบุตาอักเสบ หากของเหลวกระเด็นเข้าตาจะกัดทำลายกระจกตาทันที เกิดแผลไหม้รุนแรง กระจกตาขุ่นขาว และตาบอดถาวร การสัมผัสผิวหนังโดยตรงจะทำให้เกิดแผลไหม้จากสารเคมีระดับลึก ผิวหนังพุพอง แสบร้อนสาหัส และเนื้อเยื่อตาย การสูดดมไอระเหยจะกัดทำลายทางเดินหายใจอย่างรุนแรง แสบจมูก แสบคอ ไอสำลัก หายใจลำบาก หลอดลมหดเกร็ง และอาจเกิดภาวะปอดบวมน้ำ หากกลืนกินจะกัดทำลายเนื้อเยื่อช่องปาก ลำคอ หลอดอาหาร และกระเพาะอาหารอย่างรุนแรง ทำให้ปวดท้องสาหัส ทางเดินอาหารทะลุ และเกิดภาวะเลือดเป็นกรดเฉียบพลัน
- การปฐมพยาบาล: หากสารเข้าตาหรือสัมผัสผิวหนัง ให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากไหลผ่านทันทีอย่างน้อย 15 ถึง 20 นาที พร้อมถอดเสื้อผ้าที่เปื้อนสารออกทันที หากสูดดมไอระเหยเข้าไปให้รีบย้ายผู้ป่วยไปที่พื้นที่อากาศบริสุทธิ์ทันที หากกลืนกินเข้าไป ห้ามทำให้อาเจียนเด็ดขาด ให้บ้วนปากด้วยน้ำสะอาด ดื่มน้ำตามปริมาณพอสมควร และรีบนำส่งแพทย์ฉุกเฉินทันที
การเก็บรักษาและข้อควรระวัง
- การเก็บรักษา: เป็นสารกัดกร่อนและเป็นของเหลวไวไฟ (Corrosive & Combustible Acid) มีจุดเยือกแข็งที่ 16.6 องศาเซลเซียส หากอุณหภูมิห้องเย็นเกินไป สารจะแข็งตัวเป็นของแข็งสีขาว ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ปกติของสารบริสุทธิ์ ไม่ได้เสื่อมคุณภาพ (สามารถทำให้กลับเป็นของเหลวได้โดยการนำไปวางในห้องที่อุณหภูมิประมาณ 20 ถึง 25 องศาเซลเซียส หรือแช่ในอ่างน้ำอุ่น ไม่ควรใช้ความร้อนโดยตรง) ต้องเก็บในภาชนะบรรจุเดิมของ QReC ปิดฝาให้สนิทแน่นหนาตลอดเวลา เก็บในตู้เก็บสารเคมีทนการกัดกร่อนในห้องที่แห้ง เย็น และมีการระบายอากาศที่ดี (ควบคุมอุณหภูมิให้อยู่ระหว่าง 17 ถึง 25 องศาเซลเซียส เพื่อป้องกันการแข็งตัวและการระเหยสะสม) อยู่ห่างจากแหล่งความร้อน ประกายไฟ เปลวไฟ สารออกซิไดซ์รุนแรง (เช่น กรดไนตริก โพแทสเซียมเปอร์แมงกาเนต ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์) กรดเปอร์คลอริก ด่างแก่ และสารประกอบแอมโมเนียเด็ดขาด
- ข้อควรปฏิบัติ: สวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ครบชุด ได้แก่ ถุงมือยางหนาทนกรด (เช่น ถุงมือยางบิวทิลหรือนีโอพรีน) แว่นตานิรภัยแบบครอบมิดหรือกระบังหน้าป้องกันสารเคมี และเสื้อกาวน์ ต้องเปิดขวด ตวงสาร และใช้งานภายในตู้ดูดควัน (Fume hood) ตลอดเวลา เพื่อป้องกันการสูดดมไอระเหยกรดน้ำส้มที่ฉุนรุนแรง
