กรดไฮโดรฟลูออริก 49 เปอร์เซ็นต์ หรือ กรดกัดแก้ว หรือ ไฮโดรเจนฟลูออไรด์ในสารละลายน้ำ
ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ
- ชื่อผลิตภัณฑ์: กรดไฮโดรฟลูออริก 49 เปอร์เซ็นต์ (Hydrofluoric acid 49%) หรือ กรดกัดแก้ว หรือ ไฮโดรเจนฟลูออไรด์ในสารละลายน้ำ
- แบรนด์/ยี่ห้อ: QReC (รหัสสินค้า: QR-H8081-1-2500)
- เกรด: เกรดวิเคราะห์ (AR Grade / Analytical Reagent Grade) ความเข้มข้นของเนื้อสารมาตรฐานอยู่ในช่วง 48 ถึง 51 เปอร์เซ็นต์ (น้ำหนักต่อน้ำหนัก) ผลิตและควบคุมมาตรฐานความบริสุทธิ์อย่างเข้มงวดภายใต้ข้อกำหนดสากลของ QReC มีการควบคุมปริมาณสิ่งเจือปนประเภทคลอไรด์ ซัลเฟต ฟอสเฟต กรดฟลูโอซิลิก สารตกค้างหลังการเผาไหม้ และโลหะหนัก (เช่น เหล็ก ตะกั่ว เงิน ทองแดง) ให้อยู่ในระดับต่ำมากระดับส่วนในล้านส่วน (ppm) ตัวน้ำยามีความใสบริสุทธิ์สูง ปราศจากอนุภาคแขวนลอย บรรจุในขวดพลาสติกพอลิเอทิลีนความหนาแน่นสูง (HDPE) หรือพลาสติกฟลูออโรพอลิเมอร์ชนิดหนาพิเศษเท่านั้น ห้ามบรรจุในภาชนะแก้วเด็ดขาด
- คุณลักษณะทางกายภาพ: ของเหลวใสไม่มีสี มีควันขาวและไอระเหยฟุ้งกระจายในอากาศ มีกลิ่นฉุนแสบจมูกและระคายเคืองอย่างรุนแรง มีฤทธิ์กัดกร่อนสูงยิ่งยวดต่อแร่ธาตุ ซิลิกา และเนื้อเยื่อชีวภาพ
- การละลาย: สามารถผสมเข้าเป็นเนื้อเดียวกับน้ำได้ในทุกสัดส่วน โดยปลดปล่อยความร้อนออกมาอย่างรวดเร็ว
- การใช้งานในแล็บ: * ใช้เป็นกรดหลักในการย่อยสลายตัวอย่างประเภทหิน ดิน แร่ ทราย แก้ว เซรามิก และวัสดุซิลิเกต (Silicate sample digestion) เพื่อละลายโครงสร้างซิลิกาให้กลายเป็นไอหรือสารละลาย สำหรับการวิเคราะห์หาปริมาณแร่ธาตุและโลหะหนักด้วยเครื่องมือวิเคราะห์ขั้นสูง (AAS, ICP-OES, ICP-MS)
- ใช้ในอุตสาหกรรมและห้องปฏิบัติการวิจัยสารกึ่งตัวนำ (Semiconductor) สำหรับการกัดผิว ทำความสะอาด และขจัดชั้นออกไซด์บนแผ่นเวเฟอร์ซิลิคอน (Silicon wafer etching)
- ใช้ในการกัดลาย ทำลวดลายฝ้า และทำความสะอาดพื้นผิวแก้วและควอตซ์
- ใช้ในการทำความสะอาดและขจัดคราบออกไซด์บนผิวโลหะผสมพิเศษ เช่น ไททาเนียมและเหล็กกล้าไร้สนิม
- ใช้เป็นสารตั้งต้นและรีเอเจนต์ในการสังเคราะห์สารประกอบฟลูออรีนในเคมีอินทรีย์และอนินทรีย์
ความปลอดภัยและอันตราย (ระดับวิกฤตสูงสุดและอันตรายถึงชีวิต)
- ระดับอันตราย: เป็นสารพิษร้ายแรงถึงชีวิตหากกลืนกิน สัมผัสผิวหนัง หรือสูดดม (Fatal if swallowed, in contact with skin or if inhaled) และ กัดกร่อนผิวหนังและดวงตาอย่างรุนแรงยิ่งยวด (Causes severe skin burns and eye damage)
- ผลกระทบต่อสุขภาพ: ความอันตรายพิเศษของกรดไฮโดรฟลูออริกคือ เมื่อสัมผัสผิวหนังอาจไม่รู้สึกเจ็บปวดทันที (โดยเฉพาะความเข้มข้นเจือจาง) แต่ฟลูออไรด์ไอออนจะซึมลึกผ่านชั้นผิวหนังเข้าสู่เนื้อเยื่อภายในอย่างรวดเร็ว เข้าไปทำลายเซลล์และจับกับไอออนของแคลเซียมและแมกนีเซียมในร่างกายอย่างรุนแรง ทำให้เกิดภาวะแคลเซียมในเลือดต่ำเฉียบพลัน ส่งผลให้เกิดอาการหัวใจเต้นผิดจังหวะ อวัยวะล้มเหลว กระดูกผุกร่อน และเสียชีวิตเฉียบพลัน การสัมผัสที่ผิวหนังเกินร้อยละ 1 ถึง 2 ของพื้นที่ผิวร่างกายสามารถทำให้เสียชีวิตได้ หากเข้าตาจะกัดทำลายกระจกตาทันทีทำให้ตาบอดถาวร การสูดดมไอระเหยจะทำให้ทางเดินหายใจไหม้ ปอดบวมน้ำอย่างรุนแรง และระบบหายใจล้มเหลว
- การปฐมพยาบาลเฉพาะ: หากสัมผัสผิวหนัง ให้รีบล้างด้วยน้ำสะอาดไหลผ่านทันที 1 ถึง 2 นาที พร้อมถอดเสื้อผ้าออก จากนั้นต้องทาและนวดด้วยเจลแคลเซียมกลูโคเนตความเข้มข้น 2.5 เปอร์เซ็นต์ (Calcium gluconate gel) ทันทีอย่างต่อเนื่อง เพื่อสกัดกั้นฟลูออไรด์ไอออนไม่ให้ทำลายกระดูกและกระแสเลือด หากเข้าตาให้ล้างน้ำสะอาดต่อเนื่องและใช้น้ำยาล้างตาแคลเซียมกลูโคเนตเฉพาะทาง และรีบนำส่งโรงพยาบาลโดยด่วนที่สุดพร้อมแจ้งแพทย์ทันทีว่าเป็นกรดไฮโดรฟลูออริก
การเก็บรักษาและข้อควรระวัง
- การเก็บรักษา: เป็นสารเคมีอันตรายร้ายแรงที่สุดและห้ามสัมผัสแก้วเด็ดขาด (Extremely Toxic & Glass Corrosive) “ห้ามเก็บหรือใช้งานในภาชนะแก้ว ควอตซ์ เครื่องเคลือบ หรือโลหะบางชนิดเด็ดขาด เพราะกรดจะกัดละลายภาชนะทะลุ” ต้องเก็บในภาชนะพลาสติกเดิมของ QReC (พลาสติกทนสารเคมี เช่น พอลิเอทิลีน หรือเทฟลอน) ปิดฝาให้สนิทแน่นหนาตลอดเวลา วางบนถาดรองสารที่ทำจากพลาสติกทนสารเคมี เก็บในตู้เก็บสารเคมีทนการกัดกร่อนที่มีกุญแจล็อกหนาแน่น ในห้องที่แห้ง เย็น และมีการระบายอากาศที่ดีเยี่ยม (อุณหภูมิห้องปกติไม่เกิน 25 องศาเซลเซียส) อยู่ห่างจากแสงแดดจัด แหล่งความร้อน ด่างแก่ กรดแก่ สารออกซิไดซ์รุนแรง และแก้วเด็ดขาด
- ข้อควรปฏิบัติ: ต้องสวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) เกรดป้องกันสารพิษร้ายแรงครบชุดอย่างเข้มงวดที่สุด ได้แก่ ถุงมือยางนีโอพรีนหรือยางไนทริลชนิดหนาพิเศษสองชั้น แว่นตานิรภัยแบบครอบมิดควบคู่กับกระบังหน้าป้องกันสารเคมี เสื้อกาวน์หรือชุดคลุมกันสารเคมีแบบกันน้ำซึม ต้องเตรียมเจลแคลเซียมกลูโคเนต (Calcium gluconate gel) ที่ยังไม่หมดอายุไว้ข้างตัวในจุดปฏิบัติงานเสมอ และ ต้องปฏิบัติงานภายในตู้ดูดควัน (Fume hood) ตลอดเวลา
