คอปเปอร์ (II) แอซีเทต มอนอไฮเดรต 99 เปอร์เซ็นต์ หรือ คิวพริกแอซีเทต หรือ คอปเปอร์ไดแอซีเทตมอนอไฮเดรต

ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ

• ชื่อผลิตภัณฑ์: คอปเปอร์ (II) แอซีเทต มอนอไฮเดรต 99 เปอร์เซ็นต์ (Copper (II) acetate monohydrate 99%) หรือ คิวพริกแอซีเทต หรือ คอปเปอร์ไดแอซีเทตมอนอไฮเดรต
• แบรนด์/ยี่ห้อ: QReC (รหัสสินค้า: QR-C5044-1-0500)
• เกรด: เกรดวิเคราะห์ (AR Grade / Analytical Reagent Grade) ความบริสุทธิ์ของเนื้อสารสูงไม่ต่ำกว่า 99 เปอร์เซ็นต์ ผลิตและควบคุมมาตรฐานความบริสุทธิ์อย่างเข้มงวดภายใต้ข้อกำหนดสากลของ QReC มีการควบคุมปริมาณสิ่งเจือปนประเภทคลอไรด์ ซัลเฟต สารที่ไม่ละลายในน้ำ สารประกอบไนโตรเจน และโลหะหนักเจือปนชนิดอื่น (เช่น เหล็ก ตะกั่ว นิกเกิล สังกะสี และแคลเซียม) ให้อยู่ในระดับต่ำมากระดับส่วนในล้านส่วน (ppm) ตัวผลึกแห้งสม่ำเสมอ ละลายน้ำได้ใสบริสุทธิ์ ให้สารละลายสีฟ้าเข้มโดยไม่ทิ้งตะกอนขุ่น บรรจุในขวดพลาสติกทนสารเคมีหนาพิเศษพร้อมฝาเกลียวปิดผนึกแน่นสนิทเพื่อป้องกันความชื้นและแสง
• คุณลักษณะทางกายภาพ: ผลึกของแข็งสีเขียวเข้มอมฟ้า หรือผงผลึกสีเขียวอมน้ำเงิน มีกลิ่นเฉพาะตัวจางๆ คล้ายกรดน้ำส้ม (กรดแอซีติก) เสถียรในสภาวะปกติ ไม่ติดไฟด้วยตัวเอง แต่จะสลายตัวให้ควันพิษของสารประกอบทองแดงและไอระเหยกรดแอซีติกเมื่อได้รับความร้อนสูง
• การละลาย: ละลายในน้ำได้ปานกลาง (ประมาณ 7 กรัม ต่อน้ำ 100 มิลลิลิตร ที่อุณหภูมิห้อง และละลายได้ดีขึ้นมากในน้ำร้อน) ละลายได้ในเอทานอล เมทานอล และกลีเซอรอล และละลายได้ดีมากในสารละลายแอมโมเนีย
• การใช้งานในแล็บ: * ใช้เป็นรีเอเจนต์หลักในการเตรียมสารละลายบาร์ฟอยด์ (Barfoed reagent) ร่วมกับกรดแอซีติกเจือจาง สำหรับการทดสอบทางชีวเคมีเพื่อแยกความแตกต่างระหว่างน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยว (Monosaccharides เช่น กลูโคส ฟรักโทส) ออกจากน้ำตาลโมเลกุลคู่ (Disaccharides เช่น มอลโทส แล็กโทส) โดยน้ำตาลโมเลกุลเดี่ยวจะรีดิวซ์คอปเปอร์ไอออนเกิดเป็นตะกอนสีแดงอิฐได้อย่างรวดเร็วภายใน 1 ถึง 2 นาที
  • ใช้เป็นตัวเร่งปฏิกิริยา (Catalyst) ในปฏิกิริยาสังเคราะห์เคมีอินทรีย์ โดยเฉพาะปฏิกิริยาการจับคู่ของพันธะ (Coupling reactions) เช่น ปฏิกิริยาการสังเคราะห์ไดอีนแบบกลาเซอร์ (Glaser coupling) และปฏิกิริยาออกซิเดชันของสารอินทรีย์
  • ใช้เป็นสารตั้งต้นในการเตรียมสารเชิงซ้อนของทองแดง (Copper complexes) และการสังเคราะห์อนุภาคนาโนของคอปเปอร์ออกไซด์ในงานวิจัยวัสดุศาสตร์
  • ใช้เป็นสารช่วยย้อมสีและมอร์แดนท์ (Mordant) ในกระบวนการย้อมสีเนื้อเยื่อและเส้นใยในงานวิเคราะห์ทางมิญชวิทยา
  • ใช้เป็นสารมาตรฐานและรีเอเจนต์ในการวิเคราะห์เคมีเชิงปริมาณและเคมีไฟฟ้า

ความปลอดภัยและอันตราย (ระดับวิกฤตและข้อควรระวังสำคัญ)

• ระดับอันตราย: เป็นอันตรายถึงชีวิตหากกลืนกิน (Harmful if swallowed) ก่อให้เกิดการทำลายดวงตาอย่างรุนแรง (Causes serious eye damage) ก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อผิวหนังและระบบทางเดินหายใจ และ เป็นพิษร้ายแรงยิ่งยวดต่อสิ่งมีชีวิตในน้ำโดยมีผลกระทบระยะยาว (Very toxic to aquatic life with long lasting effects)
• ผลกระทบต่อสุขภาพ: หากฝุ่นสารหรือสารละลายกระเด็นเข้าตาจะกัดทำลายเนื้อเยื่อกระจกตาอย่างรวดเร็ว ก่อให้เกิดอาการปวดแสบรุนแรง ตาแดง เยื่อบุตาอักเสบ และเสี่ยงต่อการสูญเสียการมองเห็นอย่างถาวร การสัมผัสผิวหนังโดยตรงเป็นเวลานานจะก่อให้เกิดการระคายเคือง ผื่นแดง คัน หรือผิวหนังอักเสบ การสูดดมฝุ่นละอองสารจะระคายเคืองต่อเยื่อบุทางเดินหายใจ แสบจมูก แสบคอ ไอ เจ็บหน้าอก และอาจทำให้เกิดอาการไข้ควันโลหะ (Metal fume fever) หากกลืนกินสารเข้าไป เกลือทองแดงจะระคายเคืองและกัดกร่อนทางเดินอาหารอย่างรุนแรง ทำให้มีรสโลหะในปาก ปวดท้องรุนแรง คลื่นไส้ อาเจียนเป็นสีเขียวอมฟ้า ถ่ายเป็นเลือด เกิดภาวะเม็ดเลือดแดงแตก และอาจนำไปสู่ภาวะไตวายและตับวายเฉียบพลัน
• การปฐมพยาบาล: หากสารเข้าตาหรือสัมผัสผิวหนัง ให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากไหลผ่านทันทีอย่างน้อย 15 ถึง 20 นาที พร้อมถอดเสื้อผ้าที่เปื้อนสารออกทันที หากสูดดมฝุ่นสารให้ย้ายผู้ป่วยไปที่พื้นที่อากาศบริสุทธิ์ทันที หากกลืนกินเข้าไป ห้ามทำให้อาเจียนเด็ดขาด ให้บ้วนปากด้วยน้ำสะอาด ดื่มน้ำสะอาดหรือนมตามทันที และรีบนำส่งแพทย์ฉุกเฉินโดยด่วนที่สุดพร้อมระบุว่าเป็นพิษจากเกลือทองแดง

การเก็บรักษาและข้อควรระวัง

• การเก็บรักษา: เป็นสารพิษต่อสิ่งแวดล้อมและสารประกอบโลหะหนัก (Heavy Metal Salt & Environmental Hazard) ต้องเก็บในภาชนะบรรจุเดิมของ QReC ปิดฝาให้สนิทแน่นหนาตลอดเวลา เก็บในห้องเก็บสารเคมีที่แห้ง เย็น และมีการระบายอากาศที่ดี (อุณหภูมิห้องปกติไม่เกิน 30 องศาเซลเซียส) หลีกเลี่ยงความชื้นสูงและแสงแดดจัด อยู่ห่างจากสารออกซิไดซ์รุนแรง กรดแก่ ด่างแก่ และโลหะที่ว่องไวต่อปฏิกิริยาเด็ดขาด
• ข้อควรปฏิบัติ: สวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ครบชุด ได้แก่ ถุงมือยางไนทริล แว่นตานิรภัยแบบครอบมิด และเสื้อกาวน์ ควรชั่งสารและเตรียมสารละลายด้วยความระมัดระวังเพื่อไม่ให้เกิดฝุ่นฟุ้งกระจาย หรือปฏิบัติงานภายในตู้ดูดควัน (Fume hood) ห้ามทิ้งสารละลายหรือกากของเสียที่มีเกลือทองแดงลงสู่ท่อน้ำทิ้งเด็ดขาด ต้องรวบรวมใส่ภาชนะขยะโลหะหนักอันตรายเพื่อส่งกำจัดตามระเบียบสารเคมีอันตรายเท่านั้น