ปิโตรเลียม อีเทอร์
ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ
- ชื่อผลิตภัณฑ์: ปิโตรเลียม อีเทอร์ 40-60 องศาเซลเซียส (Petroleum Ether 40-60 °C) หรือ เบนซินล้างแผล (Ligroin)
- แบรนด์/ยี่ห้อ: RCI LABSCAN (รหัสสินค้า: LA-AR1147-G4L)
- เกรด: เกรดวิเคราะห์ (AR Grade) ควบคุมช่วงจุดเดือดอย่างแคบและแม่นยำให้อยู่ระหว่าง 40 ถึง 60 องศาเซลเซียส ผลิตและตรวจสอบสิ่งปนเปื้อนอย่างเข้มงวดภายใต้มาตรฐานสากลของ RCI LABSCAN มีการควบคุมปริมาณสารตกค้างหลังการระเหย (Evaporation residue) คราบความชื้น กรดอิสระ และกลุ่มสารประกอบซัลเฟอร์ให้ต่ำเป็นพิเศษในระดับมาตรฐานส่วนในล้านส่วน (ppm) เพื่อรักษาความบริสุทธิ์สูงสุด ป้องกันสิ่งตกค้างบนตัวอย่าง และไม่รบกวนสัญญาณในงานวิเคราะห์เชิงปริมาณ
- คุณลักษณะทางกายภาพ: ของเหลวใสไม่มีสี ไม่มีความหนืด มีกลิ่นฉุนทางเคมีเฉพาะตัวคล้ายกลิ่นน้ำมันเบนซินบริสุทธิ์ ระเหยกลายเป็นไอได้ง่ายและรวดเร็วมากแม้ในอุณหภูมิห้องต่ำเนื่องจากมีจุดเดือดต่ำมาก ไอระเหยไวไฟสูงมากและสามารถสะสมจนระเบิดได้ง่าย
- การละลาย: ไม่ละลายในน้ำอย่างสิ้นเชิง (แยกชั้นลอยอยู่เหนือน้ำอย่างชัดเจนเนื่องจากมีความหนาแน่นน้อยกว่าน้ำมาก) แต่สามารถละลายและผสมเข้าเป็นเนื้อเดียวกับตัวทำละลายอินทรีย์ไม่มีขั้วทั่วไป เช่น อีเทอร์ คลอโรฟอร์ม เบนซีน และเฮกเซน ได้ดีเยี่ยม
- การใช้งานในแล็บ: * ใช้เป็นตัวทำละลายหลักในการแยกสกัดสารสำคัญ (Extraction solvent) สำหรับสกัดแยกไขมัน น้ำมัน แว็กซ์ ยาง เรซิน และสารพฤกษเคมีไม่มีขั้วในห้องปฏิบัติการวิเคราะห์อาหาร ยา และสินค้าเกษตร (นิยมใช้ในชุดสกัดไขมันด้วยวิธีซอกส์เล็ต)
- ใช้เป็นตัวทำละลายเคลื่อนที่เฟสไม่มีขั้ว (Non-polar mobile phase) ในระบบคอลัมน์โครมาโทกราฟีและทินเลเยอร์โครมาโทกราฟี (TLC) สำหรับแยกชนิดสารเคมี
- ใช้ในการตกตะกอนหรือล้างสารประกอบอินทรีย์เฉพาะทางในขั้นตอนการสังเคราะห์เคมี
- ใช้ล้างทำความสะอาดคราบไขมันหนา น้ำมันเครื่อง หรือสารเคลือบผิวเหนียวบนเครื่องแก้ววิทยาศาสตร์และอุปกรณ์ทดสอบ
ความปลอดภัยและอันตราย (ระดับวิกฤตและข้อควรระวังสำคัญ)
- ระดับอันตราย: เป็นของเหลวและไอระเหยไวไฟสูงมากขั้นสุด (Highly flammable liquid and vapor) มีพิษหากกลืนกินและหลุดเข้าทางเดินหายใจ ก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อผิวหนัง อาจทำให้ง่วงซึมหรือเวียนศีรษะ และเป็นพิษร้ายแรงยาวนานต่อสิ่งมีชีวิตในน้ำ
- ผลกระทบต่อสุขภาพ: หากของเหลวกระเด็นเข้าตาจะทำให้แสบตา น้ำตาไหล และระคายเคือง สัมผัสผิวหนังโดยตรงจะชะล้างไขมันตามธรรมชาติอย่างรวดเร็ว ทำให้ผิวแห้ง แตก แดง และลอกระคายเคือง การสูดดมไอระเหยในปริมาณมากจะกดระบบประสาทส่วนกลางอย่างรวดเร็ว ทำให้ปวดศีรษะ เวียนศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน มึนงง ง่วงซึม และหากสูดดมในพื้นที่อับอากาศอาจทำให้หมดสติชะงักงัน
- อันตรายจากการสำลัก: หากกลืนกินสารนี้และเกิดการสำลักไหลเข้าสู่ทางเดินหายใจ แม้เพียงปริมาณเล็กน้อยจะเข้าทำลายเนื้อเยื่อปอดและทำให้ปอดอักเสบจากสารเคมีอย่างรุนแรงเฉียบพลันถึงชีวิต
- การปฐมพยาบาล: หากเข้าตาหรือสัมผัสผิวหนัง ให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากไหลผ่านทันทีอย่างน้อย 15 นาที หากสูดดมไอระเหยเข้าไปจนมึนงง ให้ย้ายผู้ป่วยไปที่พื้นที่อากาศบริสุทธิ์ทันที หากกลืนกิน ห้ามทำให้อาเจียนเด็ดขาดเพราะเสี่ยงต่อการสำลักลงปอด ให้รีบนำส่งแพทย์ทันที
การเก็บรักษาและข้อควรระวัง
- การเก็บรักษา: เป็นสารไวไฟสูงมากขั้นสุดและระเหยง่ายมากเนื่องจากมีจุดเดือดต่ำ (40-60 องศาเซลเซียส) สารสามารถสร้างแรงดันดันฝาขวดได้ง่ายเมื่อห้องมีอุณหภูมิสูง ต้องเก็บในภาชนะบรรจุขวดแก้วหนาดั้งเดิมของ RCI LABSCAN ปิดฝาให้สนิทแน่นหนาตลอดเวลา เก็บในตู้เก็บสารไวไฟ (Flammable cabinet) ในห้องที่แห้ง เย็น และมีการระบายอากาศที่ดีเยี่ยมตลอดเวลา (อุณหภูมิห้องควรควบคุมให้อยู่ระหว่าง 15 ถึง 25 องศาเซลเซียส และห่างจากแสงแดดจัด) อยู่ห่างจากแหล่งความร้อน ประกายไฟ เปลวไฟ ประจุไฟฟ้าสถิต และสารออกซิไดซ์รุนแรงเด็ดขาด
- ข้อควรปฏิบัติ: ต้องสวมอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ครบชุด ได้แก่ ถุงมือกันสารเคมีชนิดหนา แว่นตานิรภัยแบบครอบมิด เสื้อกาวน์ และหน้ากากกรองไอสารอินทรีย์ ต้องปฏิบัติงานและเทแบ่งสารภายในตู้ดูดควัน (Fume hood) ที่ระบบระบายอากาศทำงานสมบูรณ์ตลอดเวลาเท่านั้น เพื่อความปลอดภัยขั้นสูงสุดจากอัคคีภัยและการสูดดมไอสาร









