เมทานอล หรือเมทิล แอลกอฮอล์
ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ
- ชื่อผลิตภัณฑ์: เมทานอล (Methanol) หรือ เมทิล แอลกอฮอล์ (Methyl alcohol) หรือ คาร์บินอล (Carbinol)
- แบรนด์/ยี่ห้อ: RCI LABSCAN (รหัสสินค้า: LA-AR1115-P2.5L)
- เกรด: เกรดวิเคราะห์ (AR Grade) มีความบริสุทธิ์สูงขั้นสุดถึง 99.9 เปอร์เซ็นต์ ผลิตภายใต้การควบคุมกระบวนการกลั่นบริสุทธิ์ที่เข้มงวดเป็นพิเศษตามมาตรฐานสากลของ RCI LABSCAN มีการจำกัดปริมาณสิ่งเจือปนประเภทน้ำหรือความชื้น สารตกค้างหลังการระเหย กรดอิสระ และกลุ่มสารอัลดีไฮด์ให้ต่ำเป็นพิเศษในระดับส่วนในล้านส่วน (ppm) เพื่อรักษาความเที่ยงตรงสูงสุด ป้องกันปฏิกิริยาข้างเคียง และไม่รบกวนสัญญาณรบกวนพื้นฐานในงานวิเคราะห์เชิงปริมาณ
- คุณลักษณะทางกายภาพ: ของเหลวใสไม่มีสี ไม่มีความหนืด ระเหยกลายเป็นไอได้ง่ายมากและรวดเร็วที่อุณหภูมิห้อง มีกลิ่นแอลกอฮอล์เฉพาะตัวจางๆ ไอระเหยสามารถจุดติดไฟได้ง่ายมากและให้เปลวไฟสีฟ้าอ่อนที่มองเห็นได้ยากในเวลากลางวัน
- การละลาย: สามารถละลายและผสมเข้าเป็นเนื้อเดียวกับน้ำ และตัวทำละลายอินทรีย์ทั่วไป เช่น เอทานอล อีเทอร์ อะซิโตน และคลอโรฟอร์ม ได้ดีเยี่ยมในทุกสัดส่วน
- การใช้งานในแล็บ: * ใช้เป็นตัวทำละลายหลักในการแยกสกัดสารสำคัญ (Extraction solvent) สำหรับสกัดแยกสารอินทรีย์ สมุนไพร สารพฤกษเคมี และสารพิษตกค้างในห้องปฏิบัติการวิจัย
- ใช้ในการเตรียมสารละลายมาตรฐาน (Standard solution) และชะล้างเตรียมตัวอย่างทดสอบในงานเคมีวิเคราะห์
- ใช้เป็นส่วนผสมของตัวทำละลายเคลื่อนที่ (Mobile phase) สำหรับการแยกสารด้วยระบบทินเลเยอร์โครมาโทกราฟี (TLC) และคอลัมน์โครมาโทกราฟี
- ใช้เป็นสารตั้งต้นหลักและตัวทำละลายในปฏิกิริยาสังเคราะห์ทางเคมีอินทรีย์ (Organic synthesis) และใช้ล้างทำความสะอาดคราบสารอินทรีย์บนเครื่องแก้ววิทยาศาสตร์
ความปลอดภัยและอันตราย (ระดับวิกฤตและข้อควรระวังสำคัญ)
- ระดับอันตราย: เป็นของเหลวและไอระเหยไวไฟสูงมาก (Highly flammable liquid and vapor) และมีพิษร้ายแรงเฉียบพลันถึงชีวิตหากกลืนกิน สัมผัสผิวหนัง หรือสูดดม (Toxic if swallowed, in contact with skin or if inhaled) รวมถึงส่งผลทำลายอวัยวะภายในอย่างรุนแรง (โดยเฉพาะระบบประสาทตาและตับ)
- ผลกระทบต่อสุขภาพ: หากของเหลวกระเด็นเข้าตาจะทำให้แสบร้อน ระคายเคือง ตาแดง และน้ำตาไหล สารสามารถซึมผ่านผิวหนังเข้าสู่ร่างกายได้ดีและทำให้ผิวแห้ง หากสูดดมไอระเหยหรือกลืนกินจะทำให้เกิดพิษเฉียบพลันอย่างรุนแรง ร่างกายจะเปลี่ยนสารนี้เป็นกรดฟอร์มิก ซึ่งเข้าทำลายระบบประสาทส่วนกลางและ “เส้นประสาทตาอย่างเฉียบพลัน” ทำให้ตาบอดถาวร มีอาการเวียนศีรษะ ปวดหัว คลื่นไส้ อาเจียน หมดสติ และอาจถึงขั้นเสียชีวิตจากระบบหายใจล้มเหลว
- การปฐมพยาบาล: หากเข้าตาหรือสัมผัสผิวหนัง ให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากไหลผ่านทันทีอย่างน้อย 15 นาที พร้อมถอดเสื้อผ้าที่เปื้อนสารออก หากสูดดมไอระเหยเข้าไปหรือกลืนกินและยังรู้สึกตัว ให้รีบย้ายไปพื้นที่อากาศบริสุทธิ์และนำส่งแพทย์โดยด่วนที่สุด (แจ้งแพทย์ทันทีว่าเป็นสารเมทานอล)
การเก็บรักษาและข้อควรระวัง
- การเก็บรักษา: เป็นสารไวไฟสูงมากและมีพิษร้ายแรงเฉียบพลัน ต้องเก็บในภาชนะบรรจุขวดพลาสติกหนาเฉพาะดั้งเดิมของ RCI LABSCAN และปิดฝาให้สนิทแน่นหนาตลอดเวลา เก็บในตู้เก็บสารไวไฟ (Flammable cabinet) ในห้องที่แห้ง เย็น และมีการระบายอากาศที่ดีเยี่ยม (อุณหภูมิห้องควบคุมไม่เกิน 30 องศาเซลเซียส) อยู่ห่างจากแหล่งความร้อน ประกายไฟ เปลวไฟ แสงแดดจัด และสารออกซิไดซ์รุนแรงเด็ดขาด
- ข้อควรปฏิบัติ: ต้องสวมอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ครบชุดอย่างเข้มงวดที่สุด ได้แก่ ถุงมือกันสารเคมีชนิดหนาทนแอลกอฮอล์ แว่นตานิรภัยแบบครอบมิด เสื้อกาวน์ และหน้ากากป้องกันไอสารเคมีที่มีชั้นกรองสารอินทรีย์ ต้องปฏิบัติงานและเทแบ่งสารภายในตู้ดูดควัน (Fume hood) ตลอดเวลา เพื่อป้องกันการสูดดมไอระเหยสะสม
