แอมโมเนียมคลอไรด์ 99.8 เปอร์เซ็นต์ หรือ ซอลแอมโมเนียก หรือ แอมโมเนียมไฮโดรคลอไรด์ หรือ มิวริเอตออฟแอมโมเนีย
ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ
- ชื่อผลิตภัณฑ์: แอมโมเนียมคลอไรด์ 99.8 เปอร์เซ็นต์ (Ammonium chloride 99.8%) หรือ ซอลแอมโมเนียก (Sal ammoniac) หรือ แอมโมเนียมไฮโดรคลอไรด์ หรือ มิวริเอตออฟแอมโมเนีย
- แบรนด์/ยี่ห้อ: QReC (รหัสสินค้า: QR-A5058-1-0500)
- เกรด: เกรดวิเคราะห์ความบริสุทธิ์สูงพิเศษ (AR Grade / Analytical Reagent Grade) ความบริสุทธิ์ของเนื้อสารสูงไม่ต่ำกว่า 99.8 เปอร์เซ็นต์ ผลิตและควบคุมกระบวนการทำให้บริสุทธิ์อย่างเข้มงวดภายใต้ข้อกำหนดสากลของ QReC มีการจำกัดปริมาณเถ้าจากการเผาไหม้ (Residue on ignition) ให้อยู่ในระดับต่ำมากเป็นพิเศษ มีการควบคุมสิ่งเจือปนประเภทซัลเฟต ฟอสเฟต ไนเตรต ไอโอไดด์ สารที่ไม่ละลายในน้ำ และโลหะหนัก (เช่น เหล็ก ตะกั่ว ทองแดง สารหนู สังกะสี แมกนีเซียม แคลเซียม) ให้อยู่ในเกณฑ์ต่ำมากระดับส่วนในล้านส่วน (ppm) ผลึกมีความแห้งสนิท สม่ำเสมอ ละลายน้ำได้ใสกระจ่างสมบูรณ์โดยไม่มีตะกอนแขวนลอย บรรจุในขวดพลาสติกทนสารเคมีหนาพิเศษพร้อมฝาปิดผนึกแน่นสนิทเพื่อป้องกันความชื้นในอากาศ
- คุณลักษณะทางกายภาพ: ผลึกของแข็งไม่มีสี หรือผงผลึกสีขาวละเอียด ไม่มีกลิ่น มีรสเค็มเย็นเฉพาะตัว มีคุณสมบัติดูดความชื้นจากอากาศได้เล็กน้อย (Hygroscopic) ระเหิดกลายเป็นไอควันสีขาวได้เมื่อได้รับความร้อนสูงจัด (ประมาณ 338 องศาเซลเซียสขึ้นไป) สารละลายในน้ำมีสภาพเป็นกรดอ่อน (ค่าความเป็นกรด-ด่างประมาณ 4.5 ถึง 5.5 สำหรับสารละลายความเข้มข้น 5 เปอร์เซ็นต์) ไม่ติดไฟ และไม่เป็นสารกัดกร่อน
- การละลาย: ละลายในน้ำได้ดีมาก (ประมาณ 37 ถึง 39 กรัม ต่อน้ำ 100 มิลลิลิตร ที่อุณหภูมิ 20 องศาเซลเซียส และละลายได้เพิ่มขึ้นเป็นเกือบ 75 กรัมในน้ำเดือด โดย การละลายน้ำจะเป็นกระบวนการดูดความร้อนอย่างรุนแรง ทำให้อุณหภูมิของสารละลายลดต่ำลงอย่างรวดเร็วและรู้สึกเย็นจัด) ละลายได้ในกลีเซอรอล ละลายได้ปานกลางในเอทานอลและเมทานอล แต่ไม่ละลายในอีเทอร์และอะซิโตน
- การใช้งานในแล็บ: * ใช้เป็นสารตั้งต้นหลักร่วมกับสารละลายแอมโมเนียเข้มข้นในการเตรียมสารละลายแอมโมเนียมบัฟเฟอร์ (Ammonia buffer solution pH 10) สำหรับการไทเทรตเชิงซ้อนด้วยอีดีทีเอ เพื่อวิเคราะห์หาปริมาณความกระด้างรวมของน้ำ (Total hardness) แคลเซียม และแมกนีเซียม
- ใช้ในการเตรียมบัฟเฟอร์สลายเม็ดเลือดแดง (Red Blood Cell Lysis Buffer / ACK Lysis Buffer) ในห้องปฏิบัติการโลหิตวิทยาและวิทยาภูมิคุ้มกัน เพื่อสลายเซลล์เม็ดเลือดแดงแบบจำเพาะเจาะจงโดยไม่ทำลายเซลล์เม็ดเลือดขาว
- ใช้ในการตกตะกอนและแยกไอออนของโลหะหมู่ที่ 3 (Group III cations: เหล็ก อะลูมิเนียม โครเมียม) ในขั้นตอนการวิเคราะห์ไอออนบวกแบบดั้งเดิม (Qualitative inorganic analysis)
- ใช้เป็นสารอิเล็กโทรไลต์ในเซลล์กัลวานิกและแบตเตอรี่แบบแห้ง (Dry cell batteries)
- ใช้เป็นสารช่วยประสานและฟลักซ์ (Flux) สำหรับการทำความสะอาดผิวโลหะก่อนการบัดกรีและการชุบสังกะสีในงานวิจัยโลหะวิทยา
- ใช้เป็นแหล่งไนโตรเจนอนินทรีย์ในอาหารเลี้ยงเชื้อจุลินทรีย์และงานวิจัยทางการเกษตร
ความปลอดภัยและอันตราย (ข้อควรระวังสำคัญ)
- ระดับอันตราย: เป็นอันตรายหากกลืนกิน (Harmful if swallowed) และ ก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อดวงตาอย่างรุนแรง (Causes serious eye irritation) อาจก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อระบบทางเดินหายใจและผิวหนัง
- ผลกระทบต่อสุขภาพ: หากฝุ่นสารหรือสารละลายเข้มข้นกระเด็นเข้าตาจะทำให้เกิดการระคายเคืองอย่างรุนแรง แสบตา เคืองตา ตาแดง เยื่อบุตาอักเสบ และน้ำตาไหล การสัมผัสผิวหนังโดยตรงเป็นเวลานานอาจทำให้ผิวแห้งหรือระคายเคืองเล็กน้อย การสูดดมฝุ่นละอองสารจะระคายเคืองเยื่อบุทางเดินหายใจ ทำให้จาม แสบจมูก ไอแห้ง และเจ็บคอ หากสูดดมควันที่เกิดจากการสลายตัวด้วยความร้อนสูง (ก๊าซแอมโมเนียและไฮโดรเจนคลอไรด์) จะกัดทำลายทางเดินหายใจอย่างรุนแรง หากกลืนกินในปริมาณมากจะทำให้ระคายเคืองทางเดินอาหาร แสบร้อนในช่องปาก คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง กระหายน้ำ ปัสสาวะบ่อย ภาวะเลือดเป็นกรด และอาจเกิดภาวะพิษจากแอมโมเนียในผู้ที่มีปัญหาการทำงานของตับและไต
- การปฐมพยาบาล: หากสารเข้าตาให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากไหลผ่านทันทีอย่างน้อย 15 นาที พร้อมถอดคอนแทกต์เลนส์ออกทันที หากสัมผัสผิวหนังให้ล้างด้วยน้ำสะอาดและสบู่ หากสูดดมฝุ่นสารให้ย้ายผู้ป่วยไปที่พื้นที่อากาศบริสุทธิ์ หากกลืนกินเข้าไปให้บ้วนปากด้วยน้ำสะอาด ดื่มน้ำตามปริมาณพอสมควร และรีบนำส่งแพทย์ทันที
การเก็บรักษาและข้อควรระวัง
- การเก็บรักษา: เป็นเกลืออนินทรีย์ที่ดูดความชื้นได้ (Hygroscopic Salt) หากสัมผัสอากาศชื้นเป็นเวลานานผลึกจะดูดซับความชื้นและจับตัวเป็นก้อนแข็ง ต้องเก็บในภาชนะบรรจุเดิมของ QReC ปิดฝาให้สนิทแน่นหนาตลอดเวลา เก็บในห้องเก็บสารเคมีที่แห้ง สะอาด เย็น และมีการระบายอากาศที่ดี (อุณหภูมิห้องปกติไม่เกิน 25 ถึง 30 องศาเซลเซียส) หลีกเลี่ยงความชื้นสูงและแสงแดดจัด อยู่ห่างจากสารออกซิไดซ์รุนแรง (เช่น แอมโมเนียมไนเตรต โพแทสเซียมคลอเรต โบรมีนไตรฟลูออไรด์) กรดแก่จัด และด่างแก่เข้มข้นเด็ดขาด (การทำปฏิกิริยากับด่างแก่จะปลดปล่อยก๊าซแอมโมเนียที่มีกลิ่นฉุนรุนแรงและเป็นพิษออกมาทันที)
- ข้อควรปฏิบัติ: สวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ทั่วไป ได้แก่ ถุงมือยาง แว่นตานิรภัยแบบครอบมิด หน้ากากป้องกันฝุ่นละออง และเสื้อกาวน์ ปิดฝาขวดให้แน่นสนิททันทีหลังการใช้งานเพื่อป้องกันการจับตัวเป็นก้อนแข็ง และหลีกเลี่ยงการทำให้เกิดฝุ่นฟุ้งกระจายขณะตักชั่งสาร







