โพแทสเซียมโมโนคลอไรด์ หรือ เกลือโพแทสเซียม หรือ กรดไฮโดรคลอริกโพแทสเซียมซอลต์

ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ

• ชื่อผลิตภัณฑ์: โพแทสเซียมคลอไรด์ 99.5 เปอร์เซ็นต์ (Potassium chloride 99.5%) หรือ โพแทสเซียมโมโนคลอไรด์ หรือ เกลือโพแทสเซียม หรือ กรดไฮโดรคลอริกโพแทสเซียมซอลต์
• แบรนด์/ยี่ห้อ: QReC (รหัสสินค้า: QR-P5067-1-1000)
• เกรด: เกรดวิเคราะห์ความบริสุทธิ์สูง (AR Grade / Analytical Reagent Grade) มีความบริสุทธิ์ของเนื้อสารโพแทสเซียมคลอไรด์สูงไม่ต่ำกว่า 99.5 เปอร์เซ็นต์ ผลิตและควบคุมกระบวนการตกผลึกอย่างประณีตภายใต้มาตรฐานสากลของ QReC ปราศจากสารป้องกันการจับตัวเป็นก้อน มีการควบคุมปริมาณการสูญเสียน้ำหนักจากการอบแห้ง (Loss on drying) ให้อยู่ในเกณฑ์ต่ำมากไม่เกิน 0.2 เปอร์เซ็นต์ ควบคุมปริมาณสารที่ไม่ละลายในน้ำไม่เกิน 0.005 เปอร์เซ็นต์ จำกัดสิ่งเจือปนประเภทโบรไมด์ ไอโอไดด์ ซัลเฟต ฟอสเฟต สารประกอบไนโตรเจน แมกนีเซียม แคลเซียม และโซเดียมให้อยู่ในระดับต่ำมากเป็นพิเศษ และจำกัดปริมาณโลหะหนัก (เช่น เหล็ก ตะกั่ว ทองแดง สังกะสี สารหนู แบเรียม) ให้อยู่ในระดับต่ำมากระดับส่วนในล้านส่วน (ppm) ผ่านการรับรองว่าปราศจากการปนเปื้อนของเอนไซม์ดีเอ็นเอสและอาร์เอ็นเอส (DNase/RNase-free) ผลึกแห้งสนิท สม่ำเสมอ ละลายน้ำได้ใสกระจ่างสมบูรณ์ ไร้สี ไร้ตะกอนแขวนลอย บรรจุในขวดพลาสติกทนสารเคมีหนาพิเศษขนาดบรรจุ 1 กิโลกรัม พร้อมฝาปิดผนึกแน่นสนิทสองชั้นเพื่อป้องกันความชื้น
• คุณลักษณะทางกายภาพ: ผลึกของแข็งใสไม่มีสี ทรงลูกบาศก์ หรือผงผลึกสีขาวละเอียด ไม่มีกลิ่น มีรสเค็มเย็นเฉพาะตัวคล้ายเกลือแกง มีความคงตัวดีมากในอากาศปกติ ไม่ดูดความชื้นจนเยิ้มเหลวแต่สามารถจับตัวเป็นก้อนได้หากมีความชื้นสูง ไม่ติดไฟ สารละลายในน้ำมีสภาพเป็นกลาง (ค่าความเป็นกรด-ด่างประมาณ 5.5 ถึง 8.0 สำหรับสารละลายความเข้มข้น 5 เปอร์เซ็นต์ที่อุณหภูมิห้อง) การละลายน้ำเป็นกระบวนการดูดความร้อนเล็กน้อย ทำให้อุณหภูมิของสารละลายลดลงจางๆ
• การละลาย: ละลายในน้ำได้ดีมาก (ประมาณ 34 กรัม ต่อน้ำ 100 มิลลิลิตร ที่อุณหภูมิ 20 องศาเซลเซียส และละลายได้มากกว่า 56 กรัมในน้ำเดือด) ละลายได้ดีในกลีเซอรอล ละลายได้เล็กน้อยในเอทานอล แต่ไม่ละลายในอีเทอร์และอะซิโตน
• การใช้งานในแล็บ:
  • ใช้เตรียมสารละลายอิเล็กโทรไลต์อ้างอิง (Reference electrolyte solution) ความเข้มข้น 3 โมลาร์ หรือสารละลายอิ่มตัว สำหรับเติมในหัววัดค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH Electrode) หัววัดไอออนจำเพาะ (ISE) และหัววัดศักย์ไฟฟ้ารีดอกซ์ (ORP) เพื่อรักษาเสถียรภาพและป้องกันการแห้งของหัววัด
  • ใช้เตรียมสารละลายมาตรฐานสำหรับการสอบเทียบและตรวจวัดค่าการนำไฟฟ้า (Conductivity calibration standard) ของเครื่องวัดค่าความนำไฟฟ้า (Conductivity meter) ตามมาตรฐานสากล
  • ใช้เป็นสารเคมีหลักในการเตรียมสารละลายบัฟเฟอร์ทางชีววิทยาและชีวเคมี เช่น Phosphate-Buffered Saline (PBS) และ Tris-Buffered Saline (TBS) เพื่อรักษาความดันออสโมติกและสภาพแวดล้อมทางสรีรวิทยาของเซลล์
  • ใช้เป็นแหล่งธาตุอาหารโพแทสเซียมบริสุทธิ์สูงในอาหารเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืชและอาหารเลี้ยงจุลินทรีย์
  • ใช้ในกระบวนการตกตะกอนแยกโปรตีนและสารชีวโมเลกุล (Salting out) ในงานวิจัยทางชีววิทยาโมเลกุลและเทคโนโลยีชีวภาพ

ความปลอดภัยและอันตราย (ข้อควรระวังสำคัญ)

• ระดับอันตราย: ตามระบบ GHS ผลิตภัณฑ์นี้จัดเป็นสารเคมีที่มีความปลอดภัยสูง มีความเป็นพิษต่ำมากในสภาวะการใช้งานปกติ ไม่จัดเป็นสารกัดกร่อน ไม่ติดไฟ และไม่ระเหยเป็นไอพิษ แต่ฝุ่นผงอาจก่อให้เกิดการระคายเคืองทางกลต่อดวงตา ผิวหนัง และระบบทางเดินหายใจ
• ผลกระทบต่อสุขภาพ: หากฝุ่นสารเข้าตาจะทำให้แสบตา เคืองตา ตาแดง หรือน้ำตาไหล การสัมผัสผิวหนังโดยตรงเป็นเวลานานอาจทำให้ผิวแห้งหรือระคายเคืองเล็กน้อย การสูดดมฝุ่นละอองสารปริมาณมากอาจทำให้จาม ไอ หรือระคายเคืองเยื่อบุทางเดินหายใจ ข้อควรระวังสำคัญด้านสรีรวิทยา: แม้จะเป็นเกลือที่มีความเป็นพิษต่ำ แต่การกลืนกินสารเข้าไปในปริมาณมากในคราวเดียวจะทำให้เกิดภาวะโพแทสเซียมในเลือดสูงเกินอย่างเฉียบพลัน (Hyperkalemia) ซึ่งส่งผลกระทบต่อการนำกระแสประสาทและการทำงานของหัวใจ ทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะ คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้องรุนแรง ท้องร่วง และอาจเป็นอันตรายต่อชีวิตในผู้ป่วยที่มีภาวะไตบกพร่อง
• การปฐมพยาบาล: หากสารเข้าตาให้ล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากไหลผ่านทันทีอย่างน้อย 15 นาที พร้อมถอดคอนแทกต์เลนส์ออกทันที หากสัมผัสผิวหนังให้ล้างด้วยน้ำสะอาดและสบู่ หากสูดดมฝุ่นสารให้ย้ายผู้ป่วยไปที่พื้นที่อากาศบริสุทธิ์ หากกลืนกินเข้าไปในปริมาณมากให้บ้วนปากด้วยน้ำ ดื่มน้ำตามปริมาณพอสมควร และรีบปรึกษาแพทย์ทันทีหากมีอาการไม่สบายท้องหรือหัวใจเต้นผิดปกติ

การเก็บรักษาและข้อควรระวัง

• การเก็บรักษา: เป็นเกลืออนินทรีย์ที่มีความคงตัวสูง (Stable Inorganic Salt) หากอยู่ในความชื้นสูงอาจดูดซับความชื้นและจับตัวเป็นก้อนแข็ง ต้องเก็บในภาชนะบรรจุเดิมของ QReC ปิดฝาให้สนิทแน่นหนาตลอดเวลา เก็บในห้องเก็บสารเคมีที่แห้งสนิท เย็น สะอาด และมีการระบายอากาศที่ดี (อุณหภูมิห้องปกติไม่เกิน 25 ถึง 30 องศาเซลเซียส) หลีกเลี่ยงความชื้นสูงและแสงแดดส่องถึงโดยตรง อยู่ห่างจากสารออกซิไดซ์รุนแรง กรดแก่เข้มข้น (เช่น กรดซัลฟิวริกเข้มข้น จะเกิดก๊าซไฮโดรเจนคลอไรด์) เกลือเงิน และสารประกอบโบรมีนไตรฟลูออไรด์เด็ดขาด
• ข้อควรปฏิบัติ: สวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ทั่วไป ได้แก่ ถุงมือยาง แว่นตานิรภัย และเสื้อกาวน์ ปิดฝาขวดให้แน่นสนิททุกครั้งหลังการใช้งานเพื่อป้องกันไม่ให้สารจับตัวเป็นก้อนแข็ง และหลีกเลี่ยงการทำให้เกิดฝุ่นฟุ้งกระจายขณะตักชั่งสาร