โพแทสเซียมโมโนโบรไมด์ หรือ กรดไฮโดรโบรซัลต์โพแทสเซียม หรือ เกลือโพแทสเซียมของกรดไฮโดรโบรไมด์
ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ
- ชื่อผลิตภัณฑ์: โพแทสเซียมโบรไมด์ 99.5 เปอร์เซ็นต์ (Potassium bromide 99.5%) หรือ โพแทสเซียมโมโนโบรไมด์ หรือ กรดไฮโดรโบรซัลต์โพแทสเซียม หรือ เกลือโพแทสเซียมของกรดไฮโดรโบรไมด์
- แบรนด์/ยี่ห้อ: QReC (รหัสสินค้า: QR-P5038-1-0500)
- เกรด: เกรดวิเคราะห์ความบริสุทธิ์สูง (AR Grade / Analytical Reagent Grade) และเกรดสเปกโทรสโกปี (Spectroscopy Grade) มีความบริสุทธิ์ของเนื้อสารโพแทสเซียมโบรไมด์สูงไม่ต่ำกว่า 99.5 เปอร์เซ็นต์ ผลิตและควบคุมกระบวนการตกผลึกอย่างประณีตภายใต้มาตรฐานสากลของ QReC ปราศจากสารป้องกันการจับตัวเป็นก้อน มีการควบคุมปริมาณการสูญเสียน้ำหนักจากการอบแห้ง (Loss on drying) ให้อยู่ในเกณฑ์ต่ำมากไม่เกิน 0.5 เปอร์เซ็นต์ ควบคุมปริมาณสารที่ไม่ละลายในน้ำให้อยู่ในเกณฑ์ต่ำมากไม่เกิน 0.005 เปอร์เซ็นต์ จำกัดสิ่งเจือปนประเภทคลอไรด์ ไอโอไดด์ ซัลเฟต สารประกอบไนโตรเจน โบรเมต แคลเซียม แมกนีเซียม และโซเดียมให้อยู่ในเกณฑ์ต่ำมากเป็นพิเศษ จำกัดปริมาณโลหะหนัก (เช่น เหล็ก ตะกั่ว ทองแดง สังกะสี สารหนู แบเรียม) ให้อยู่ในระดับต่ำมากระดับส่วนในล้านส่วน (ppm) ผลึกมีความแห้งสนิท สม่ำเสมอ ละลายน้ำได้ใสกระจ่างสมบูรณ์ ไร้สี ไร้ตะกอนแขวนลอย เหมาะอย่างยิ่งสำหรับเตรียมเม็ดเพลเลตที่โปร่งแสง บรรจุในขวดพลาสติกทนสารเคมีหนาพิเศษพร้อมฝาปิดผนึกแน่นสนิทสองชั้นเพื่อป้องกันความชื้นในอากาศ
- คุณลักษณะทางกายภาพ: ผลึกของแข็งใสไม่มีสี ทรงลูกบาศก์ หรือผงผลึกสีขาวละเอียด ไม่มีกลิ่น มีรสเค็มฉุนอมขมเฉพาะตัว มีความคงตัวดีในอากาศปกติ มีคุณสมบัติดูดความชื้นจากอากาศได้ช้าๆ แต่หากสัมผัสความชื้นสูงสามารถจับตัวเป็นก้อนได้ ไม่ติดไฟ สารละลายในน้ำมีสภาพเป็นกลาง (ค่าความเป็นกรด-ด่างประมาณ 5.5 ถึง 8.5 สำหรับสารละลายความเข้มข้น 5 เปอร์เซ็นต์ที่อุณหภูมิห้อง) และโปร่งใสต่อรังสีอินฟราเรดในช่วงความยาวคลื่นตั้งแต่ 4,000 ถึง 400 ต่อเซนติเมตร
- การละลาย: ละลายในน้ำได้ดีมาก (ประมาณ 65 กรัม ต่อน้ำ 100 มิลลิลิตร ที่อุณหภูมิ 20 องศาเซลเซียส และละลายได้มากกว่า 100 กรัมในน้ำเดือด โดยการละลายน้ำเป็นกระบวนการดูดความร้อนเล็กน้อย) ละลายได้ดีในกลีเซอรอล ละลายได้เล็กน้อยในเอทานอล แต่ไม่ละลายในอีเทอร์และอะซิโตน
- การใช้งานในแล็บ:
- ใช้เป็นสารตัวกลางมาตรฐาน (Matrix / Window material) ในการบดผสมและอัดขึ้นรูปเม็ดเพลเลต (KBr pellet method) ร่วมกับตัวอย่างของแข็ง เพื่อวิเคราะห์และระบุหมู่ฟังก์ชันของสารเคมีอินทรีย์และพอลิเมอร์ด้วยเครื่องฟูเรียร์ทรานส์ฟอร์มอินฟราเรดสเปกโทรสโกปี (FTIR) เนื่องจากโพแทสเซียมโบรไมด์ไม่มีแถบการดูดกลืนแสงอินฟราเรดย่านกลางมารบกวน
- ใช้เป็นแหล่งโบรไมด์ไอออนมาตรฐานในการไทเทรตด้วยวิธีทางเคมีไฟฟ้า การวิเคราะห์หาปริมาณโลหะเงิน และการวิเคราะห์ทางโบรมาโทเมตรี (Bromatometry)
- ใช้เป็นสารประกอบเคมีในการเตรียมอิมัลชันซิลเวอร์โบรไมด์สำหรับฟิล์มและกระดาษถ่ายภาพไวแสงในงานวิจัยด้านเคมีเชิงแสง
- ใช้เป็นสารควบคุมกำลังไอออนิก (Ionic strength adjuster) และสารเติมแต่งในงานวิเคราะห์ทางชีวเคมีและเคมีไฟฟ้า
- ใช้เป็นสารมาตรฐานในการสอบเทียบเครื่องมือวัดทางแสงและสเปกโทรโฟโตเมตรี
ความปลอดภัยและอันตราย (ข้อควรระวังสำคัญ)
- ระดับอันตราย: ตามระบบ GHS ผลิตภัณฑ์นี้จัดเป็นสารเคมีที่มีความปลอดภัยสูง มีความเป็นพิษต่ำมากในสภาวะการใช้งานปกติ ไม่จัดเป็นสารกัดกร่อน ไม่ติดไฟ และไม่ระเหยเป็นไอพิษ แต่ ก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อดวงตาอย่างรุนแรง (Causes serious eye irritation – Eye Irritation Category 2) และอาจก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อผิวหนังและระบบทางเดินหายใจ
- ผลกระทบต่อสุขภาพ: หากฝุ่นสารเข้าตาจะทำให้แสบตา เคืองตา ตาแดง ปวดตา และน้ำตาไหล การสัมผัสผิวหนังโดยตรงเป็นเวลานานอาจทำให้ผิวแห้ง ระคายเคือง หรือเกิดผื่นแดง การสูดดมฝุ่นละอองสารปริมาณมากจะระคายเคืองเยื่อบุทางเดินหายใจ แสบจมูก แสบคอ ไอ และจาม ข้อควรระวังสำคัญด้านสรีรวิทยาและการกลืนกิน: แม้จะมีความเป็นพิษเฉียบพลันต่ำ แต่การกลืนกินสารเข้าไปในปริมาณมากหรือสะสมต่อเนื่องเป็นเวลานาน จะทำให้เกิดภาวะพิษจากโบรไมด์ (Bromism) ซึ่งส่งผลกระทบต่อระบบประสาทส่วนกลาง ทำให้เกิดอาการง่วงซึม มึนงง สับสน ความจำเสื่อมถอย อารมณ์แปรปรวน กล้ามเนื้ออ่อนแรง พูดไม่ชัด และอาจมีผื่นผิวหนังอักเสบคล้ายสิว (Bromoderma)
- การปฐมพยาบาล: หากสารเข้าตาให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากไหลผ่านทันทีอย่างน้อย 15 นาที พร้อมถอดคอนแทกต์เลนส์ออกทันทีและพบแพทย์หากอาการเคืองตาไม่ทุเลา หากสัมผัสผิวหนังให้ล้างด้วยน้ำสะอาดและสบู่ หากสูดดมฝุ่นสารให้ย้ายผู้ป่วยไปที่พื้นที่อากาศบริสุทธิ์ หากกลืนกินเข้าไปในปริมาณมากให้บ้วนปากด้วยน้ำสะอาด ดื่มน้ำตามปริมาณพอสมควร และรีบปรึกษาแพทย์ทันที
การเก็บรักษาและข้อควรระวัง
- การเก็บรักษา: เป็นเกลือที่ไวต่อความชื้นสัมพัทธ์ในอากาศ (Hygroscopic Salt) หากเปิดฝาทิ้งไว้ในอากาศชื้นจะดูดซับไอน้ำ ทำให้เกิดความชื้นสะสมในผลึก ซึ่งจะรบกวนสัญญาณสเปกตรัมของน้ำในการวิเคราะห์ FTIR ต้องเก็บในภาชนะบรรจุเดิมของ QReC ปิดฝาให้สนิทแน่นหนาตลอดเวลา เก็บในห้องเก็บสารเคมีที่แห้งสนิท เย็น สะอาด และมีการระบายอากาศที่ดี (อุณหภูมิห้องปกติไม่เกิน 25 ถึง 30 องศาเซลเซียส) หลีกเลี่ยงความชื้นสูงและแสงแดดส่องถึงโดยตรง อยู่ห่างจากสารออกซิไดซ์รุนแรง (เช่น สารประกอบเปอร์มังกาเนต สารประกอบโครเมต ไฮโดรเจนเพอร์ออกไซด์) กรดแก่เข้มข้น (เช่น กรดซัลฟิวริกเข้มข้น จะเกิดก๊าซโบรมีนและซัลเฟอร์ไดออกไซด์) เกลือเงิน และสารประกอบฮาโลเจนที่ว่องไวกว่า (เช่น ก๊าซคลอรีน) เด็ดขาด
- ข้อควรปฏิบัติ: สวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ทั่วไป ได้แก่ ถุงมือยาง แว่นตานิรภัย และเสื้อกาวน์ “ข้อแนะนำเชิงเทคนิคสำหรับงาน FTIR: หากต้องการใช้สำหรับงานอัดเพลเลต FTIR ควรนำผงโพแทสเซียมโบรไมด์ไปอบแห้งที่อุณหภูมิประมาณ 105 ถึง 120 องศาเซลเซียสก่อนใช้งาน และเก็บไว้ในโถดูดความชื้น เพื่อกำจัดสัญญาณรบกวนของน้ำที่ช่วงคลื่น 3,400 และ 1,640 ต่อเซนติเมตร” ปิดฝาขวดให้แน่นสนิททันทีหลังการตักใช้งาน









