โพแทสเซียม ไอโอไดด์
ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ
- ชื่อผลิตภัณฑ์: โพแทสเซียม ไอโอไดด์ (Potassium iodide)
- แบรนด์/ยี่ห้อ: Kemaus (รหัสสินค้า: KA-409-2)
- เกรด: เกรดวิเคราะห์ (AR Grade) ความบริสุทธิ์ของเนื้อสารสูงถึง 99 เปอร์เซ็นต์ขึ้นไป ควบคุมคุณภาพการผลิตและตรวจสอบสิ่งปนเปื้อนอย่างเข้มงวดภายใต้มาตรฐานของ Kemaus มีการควบคุมปริมาณไอโอเดต โลหะหนัก คลอไรด์ และโบรไมด์ให้ต่ำเป็นพิเศษในระดับส่วนในล้านส่วน (ppm) เพื่อป้องกันการเกิดปฏิกิริยาข้างเคียงและรักษาความแม่นยำสูงสุดในงานวิเคราะห์เชิงปริมาณ
- คุณลักษณะทางกายภาพ: ผลึกคริสตัลใสไม่มีสี ผงผลึกสีขาว หรือเป็นเม็ดเกล็ดสีขาว ไม่มีกลิ่น มีรสเค็มและขมเฉพาะตัว สารจะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองจางๆ ได้ง่ายหากสัมผัสอากาศและแสงแดดเป็นเวลานาน
- การละลาย: ละลายในน้ำได้ดีเยี่ยมและละลายได้อย่างรวดเร็ว ละลายได้ดีในแอลกอฮอล์ กลีเซอรีน และอะซิโตน สารละลายในน้ำมีฤทธิ์เป็นกลางหรือเป็นด่างอ่อนๆ
- การใช้งานในแล็บ: * ใช้เป็นรีเอเจนต์หลักในปฏิกิริยาการไทเทรตทางเคมีวิเคราะห์ โดยเฉพาะวิธีไอโอโดเมทรี (Iodometric titration) เพื่อหาปริมาณสารออกซิไดซ์ คลอรีนอิสระ และโลหะหนักในตัวอย่างน้ำและอาหาร
- ใช้ร่วมกับไอโอดีนในการเตรียมสารละลายลูโกลส์ไอโอดีน (Lugol’s iodine solution) สำหรับใช้เป็นสีย้อมนิวเคลียสของเซลล์พืช การทดสอบหาแป้ง (Starch test) และการย้อมสีแกรมในแล็บจุลชีววิทยา
- ใช้เป็นสารตั้งต้นหลักในการสังเคราะห์สารประกอบไอโอดีนอินทรีย์ในห้องปฏิบัติการเคมีอินทรีย์
- ใช้เป็นสารมาตรฐานและสารเพิ่มความเสถียรในปฏิกิริยาเคมีแสง (Photochemistry)
ความปลอดภัยและอันตราย (ข้อควรระวังสำคัญ)
- ระดับอันตราย: ไม่จัดเป็นสารอันตรายร้ายแรงเฉียบพลันตามระบบ GHS แต่จัดเป็นสารระคายเคืองต่อดวงตาและผิวหนัง และอาจส่งผลกระทบต่อต่อมไทรอยด์หากได้รับสารสะสมต่อเนื่องเป็นเวลานาน
- ผลกระทบต่อสุขภาพ: หากฝุ่นสารเข้าตาจะทำให้เกิดการระคายเคือง แสบตา และตาแดงชั่วคราว การสัมผัสผิวหนังโดยตรงเป็นเวลานานอาจทำให้เกิดอาการระคายเคืองหรือผื่นคัน การกลืนกินปริมาณมากอาจทำให้ระคายเคืองทางเดินอาหาร คลื่นไส้ และอาเจียน
- การปฐมพยาบาล: หากเข้าตาหรือสัมผัสผิวหนัง ให้ล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากทันทีอย่างน้อย 15 นาที หากมีอาการระคายเคืองต่อเนื่องไม่ทุเลาให้ไปพบแพทย์
การเก็บรักษาและข้อควรระวัง
- การเก็บรักษา: เป็นสารที่ไวต่อแสง อากาศ และความชื้นสูงมาก (Light, Air & Moisture Sensitive) และสามารถดูดความชื้นจากอากาศจนเยิ้มเหลวได้ (Deliquescent) หากโดนแสงและอากาศ สารจะเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชันปล่อยไอโอดีนอิสระออกมาทำให้ผงสารเปลี่ยนเป็นสีเหลืองน้ำตาลและเสื่อมคุณภาพ ต้องเก็บในภาชนะบรรจุขวดแก้วสีชาดั้งเดิมของ Kemaus และปิดฝาให้สนิทแน่นหนาทันทีหลังใช้งาน เก็บในที่แห้ง เย็น และมืดสนิท (อุณหภูมิห้องปกติไม่เกิน 30 องศาเซลเซียส) ห่างจากกรดแก่ สารออกซิไดซ์รุนแรง และโลหะหนัก
- ข้อควรปฏิบัติ: สวมอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลขั้นพื้นฐาน ได้แก่ ถุงมือห้องปฏิบัติการ แว่นตานิรภัย และหน้ากากกรองฝุ่น หลีกเลี่ยงการเปิดฝาขวดทิ้งไว้และรีบปิดฝาทันทีหลังตักแบ่งใช้งาน
