ไดโซเดียมไฮโดรเจนฟอสเฟต แอนไฮดรัส 99 เปอร์เซ็นต์ หรือ ไดโซเดียมฟอสเฟตปราศจากน้ำ หรือ โซเดียมฟอสเฟตไดเบสิกแอนไฮดรัส หรือ โซเดียมไฮโดรเจนออร์โธฟอสเฟต
ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ
- ชื่อผลิตภัณฑ์: ไดโซเดียมไฮโดรเจนฟอสเฟต แอนไฮดรัส 99 เปอร์เซ็นต์ (di-Sodium hydrogen phosphate anhydrous 99%) หรือ ไดโซเดียมฟอสเฟตปราศจากน้ำ หรือ โซเดียมฟอสเฟตไดเบสิกแอนไฮดรัส หรือ โซเดียมไฮโดรเจนออร์โธฟอสเฟต
- แบรนด์/ยี่ห้อ: QReC (รหัสสินค้า: QR-D3235-1-0500)
- เกรด: เกรดวิเคราะห์ (AR Grade / Analytical Reagent Grade) ความบริสุทธิ์ของเนื้อสารสูงไม่ต่ำกว่า 99.0 เปอร์เซ็นต์ ผลิตและควบคุมกระบวนการอบแห้งไล่น้ำผลึกอย่างเข้มงวดภายใต้ข้อกำหนดสากลของ QReC มีการจำกัดการสูญเสียน้ำหนักจากการอบแห้ง (Loss on drying) ให้อยู่ในเกณฑ์ต่ำมาก มีการควบคุมปริมาณสิ่งเจือปนประเภทคลอไรด์ ซัลเฟต สารประกอบไนโตรเจน สารที่ไม่ละลายในน้ำ และโลหะหนัก (เช่น เหล็ก ตะกั่ว ทองแดง สารหนู สังกะสี) ให้อยู่ในเกณฑ์ต่ำมากระดับส่วนในล้านส่วน (ppm) ปราศจากการปนเปื้อนของเอนไซม์ดีเอ็นเอส อาร์เอ็นเอส และโปรตีเอส (DNase, RNase and Protease-free standard) เนื้อผงแห้งสม่ำเสมอ ละลายน้ำได้ใสกระจ่างสมบูรณ์โดยไม่มีตะกอน บรรจุในขวดพลาสติกทนสารเคมีหนาพิเศษพร้อมฝาปิดผนึกแน่นสนิทเพื่อป้องกันความชื้นในบรรยากาศ
- คุณลักษณะทางกายภาพ: ผงผลึกสีขาวละเอียด หรือเม็ดแกรนูลผลึกสีขาวขนาดเล็ก ไม่มีกลิ่น มีคุณสมบัติดูดความชื้นได้ดีจากอากาศ (Hygroscopic) สารละลายในน้ำมีสภาพเป็นด่างอ่อน (ค่าความเป็นกรด-ด่างประมาณ 8.9 ถึง 9.2 สำหรับสารละลายความเข้มข้น 1 เปอร์เซ็นต์ในน้ำ) ไม่ติดไฟและไม่เป็นสารกัดกร่อน
- การละลาย: ละลายในน้ำได้ปานกลางถึงดี (ประมาณ 8 ถึง 12 กรัม ต่อน้ำ 100 มิลลิลิตร ที่อุณหภูมิห้อง และละลายได้เพิ่มขึ้นอย่างมากในน้ำร้อน) แต่แทบไม่ละลายในเอทานอล
- การใช้งานในแล็บ: * ใช้เป็นส่วนประกอบด่างหลักคู่กับโซเดียมไดไฮโดรเจนฟอสเฟต (Sodium dihydrogen phosphate) ในการเตรียมสารละลายฟอสเฟตบัฟเฟอร์ (Phosphate buffer: PB) และสารละลายฟอสเฟตบัฟเฟอร์ซาไลน์ (Phosphate buffered saline: PBS) เพื่อรักษาเสถียรภาพค่าความเป็นกรด-ด่างทางสรีรวิทยา (pH 5.8 ถึง 8.0) ในงานเพาะเลี้ยงเซลล์ ชีววิทยาโมเลกุล และวิทยาภูมิคุ้มกัน
- ใช้เป็นส่วนผสมของตัวทำละลายเคลื่อนที่ (Mobile phase buffer) ในระบบไฮเพอร์ฟอร์มานซ์ลิควิดโครมาโทกราฟี (HPLC) เพื่อควบคุมสภาพประจุของสารตัวอย่างยา เปปไทด์ และชีวโมเลกุล
- ใช้เป็นสารช่วยปรับค่าความเป็นกรด-ด่างและสารรักษาสภาพสมดุลไอออนในงานตรวจวิเคราะห์เอนไซม์ (Enzymatic assays) และการทำให้โปรตีนบริสุทธิ์
- ใช้เป็นสารมาตรฐานในงานเคมีวิเคราะห์เชิงปริมาณสำหรับการเทียบเคียงฟอสเฟต
- ใช้เป็นสารควบคุมสมดุลแร่ธาตุและสารเพิ่มความเสถียรในงานวิจัยทางอาหาร เภสัชกรรม และเคมีคลินิก
ความปลอดภัยและอันตราย (ข้อควรระวังสำคัญ)
- ระดับอันตราย: ตามระบบ GHS ผลิตภัณฑ์นี้จัดเป็นสารเคมีที่มีความปลอดภัยสูงและมีความเป็นพิษต่ำมากในสภาวะการใช้งานปกติ ไม่จัดเป็นสารพิษร้ายแรง ไม่กัดกร่อน และไม่ติดไฟ แต่ฝุ่นผงอาจก่อให้เกิดการระคายเคืองทางกลต่อดวงตา ผิวหนัง และทางเดินหายใจ
- ผลกระทบต่อสุขภาพ: หากฝุ่นสารเข้าตาอาจทำให้เกิดการระคายเคือง แสบตา เคืองตา ตาแดง และน้ำตาไหล การสัมผัสผิวหนังโดยตรงเป็นเวลานานอาจทำให้ผิวแห้งหรือระคายเคืองเล็กน้อย การสูดดมฝุ่นละอองสารอาจทำให้จาม ไอ หรือระคายเคืองเยื่อบุทางเดินหายใจ การกลืนกินในปริมาณมากอาจทำให้ระคายเคืองระบบทางเดินอาหาร ปวดท้อง คลื่นไส้ หรือท้องร่วงเนื่องจากผลทางออสโมซิสของเกลือฟอสเฟต
- การปฐมพยาบาล: หากสารเข้าตาให้ล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากอย่างน้อย 10 ถึง 15 นาที หากสัมผัสผิวหนังให้ล้างด้วยน้ำสะอาดและสบู่ หากสูดดมฝุ่นสารให้ย้ายไปพื้นที่อากาศบริสุทธิ์ หากกลืนกินในปริมาณมากให้บ้วนปากด้วยน้ำ ดื่มน้ำตาม และปรึกษาแพทย์หากมีอาการไม่สบายท้อง
การเก็บรักษาและข้อควรระวัง
- การเก็บรักษา: เป็นเกลือแอนไฮดรัสที่ดูดความชื้นได้ดี (Hygroscopic Anhydrous Salt) หากสัมผัสอากาศชื้นจะดูดซับโมเลกุลน้ำจนน้ำหนักโมเลกุลเพิ่มขึ้นและอาจจับตัวเป็นก้อนแข็ง ส่งผลต่อความแม่นยำในการชั่งเตรียมสารละลายบัฟเฟอร์ ต้องเก็บในภาชนะบรรจุเดิมของ QReC ปิดฝาให้สนิทแน่นหนาทันทีหลังการตักใช้งาน เก็บในห้องเก็บสารเคมีที่แห้ง สะอาด เย็น และมีการระบายอากาศที่ดี (อุณหภูมิห้องปกติไม่เกิน 25 ถึง 30 องศาเซลเซียส) อยู่ห่างจากความชื้นสูง แหล่งความร้อน กรดแก่จัด (จะเกิดปฏิกิริยาสะเทินคายความร้อน) และสารออกซิไดซ์รุนแรงเด็ดขาด
- ข้อควรปฏิบัติ: สวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ทั่วไป ได้แก่ ถุงมือยาง แว่นตานิรภัย และเสื้อกาวน์ ปิดฝาขวดให้แน่นสนิททุกครั้งหลังใช้งานเพื่อรักษาคุณภาพความแห้งของผลึกสาร และหลีกเลี่ยงการทำให้เกิดฝุ่นฟุ้งกระจายขณะตักชั่ง







