ไดโซเดียม ไฮโดรเจน ฟอสเฟต โดเดคาไฮเดรต
ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ
- ชื่อผลิตภัณฑ์: ไดโซเดียม ไฮโดรเจน ฟอสเฟต โดเดคาไฮเดรต (di-Sodium hydrogen phosphate dodecahydrate) หรือ โซเดียมฟอสเฟตชนิดสองฐาน (Disodium phosphate dibasic)
- แบรนด์/ยี่ห้อ: Kemaus (รหัสสินค้า: KA-478)
- เกรด: เกรดวิเคราะห์ (AR Grade) ความบริสุทธิ์ของเนื้อสารสูงถึง 99 เปอร์เซ็นต์ขึ้นไป ควบคุมคุณภาพการผลิตอย่างเข้มงวดภายใต้มาตรฐานเกรดวิเคราะห์ของ Kemaus มีการจำกัดปริมาณสิ่งปนเปื้อน คลอไรด์ ซัลเฟต และโลหะหนัก (เช่น เหล็ก, ตะกั่ว) ให้ต่ำเป็นพิเศษ เพื่อไม่ให้รบกวนปฏิกิริยาเคมีและความไวของระบบทดสอบ
- คุณลักษณะทางกายภาพ: ผลึกคริสตัลใสไม่มีสี หรือผงผลึกสีขาว ไม่มีกลิ่น มีคุณสมบัติสูญเสียน้ำผลึกได้ง่ายเมื่อสัมผัสอากาศแห้ง
- การละลาย: ละลายในน้ำได้ดีมาก (ละลายได้ดียิ่งขึ้นในน้ำอุ่น) ไม่ละลายในแอลกอฮอล์ สารละลายในน้ำมีฤทธิ์เป็นเบสอ่อนๆ
- การใช้งานในแล็บ: * ใช้เป็นสารตั้งต้นหลักร่วมกับโซเดียมไดไฮโดรเจนฟอสเฟตในการเตรียม “ฟอสเฟตบัฟเฟอร์” (Phosphate Buffer) ซึ่งเป็นสารละลายยอดนิยมในแล็บชีวเคมี อณูชีววิทยา และจุลชีววิทยา สำหรับควบคุมค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH) ให้คงที่ใกล้เคียงกับสภาวะร่างกาย (ช่วงพีเอชประมาณ 6.5 ถึง 8.0)
- ใช้ในการเตรียมอาหารเลี้ยงเชื้อทางจุลชีววิทยาและการทดลองทางชีวการแพทย์
- ใช้เป็นรีเอเจนต์ในการวิเคราะห์ทางเคมีและการตกตะกอนแยกสารในห้องปฏิบัติการ
ความปลอดภัยและอันตราย
- ระดับอันตราย: ไม่จัดเป็นสารอันตรายร้ายแรงตามระบบ GHS แต่จัดเป็นสารระคายเคืองต่อดวงตาและผิวหนังเล็กน้อยตามคุณสมบัติทางกายภาพของเกลือ
- ผลกระทบต่อสุขภาพ: หากฝุ่นสารเข้าตาจะทำให้เกิดการระคายเคือง แสบตา และตาแดงชั่วคราว การสัมผัสผิวหนังโดยตรงเป็นเวลานานอาจทำให้เกิดอาการระคายเคืองหรือผิวแห้ง การสูดดมฝุ่นผงปริมาณมากอาจทำให้ไอหรือจาม
- การปฐมพยาบาล: หากเข้าตาหรือสัมผัสผิวหนัง ให้ล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากทันทีอย่างน้อย 15 นาที หากมีอาการระคายเคืองไม่ทุเลาให้ไปพบแพทย์
การเก็บรักษาและข้อควรระวัง
- การเก็บรักษา: เป็นสารที่สูญเสียน้ำผลึกได้ง่ายมากเมื่อโดนอากาศแห้งและลม (Efflorescent) ซึ่งจะทำให้โครงสร้างผลึกเปลี่ยนไปและน้ำหนักคลาดเคลื่อน และในทางกลับกันก็สามารถดูดความชื้นได้ในที่ชื้น ต้องเก็บในภาชนะบรรจุขวดดั้งเดิมของ Kemaus และปิดฝาให้สนิทแน่นหนาทันทีหลังใช้งาน เก็บในที่แห้ง เย็น และมีการระบายอากาศที่ดี (อุณหภูมิห้องปกติไม่เกิน 30 องศาเซลเซียส)
- ข้อควรปฏิบัติ: สวมอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลขั้นพื้นฐาน ได้แก่ ถุงมือห้องปฏิบัติการ แว่นตานิรภัย และหน้ากากกรองฝุ่น หลีกเลี่ยงการเปิดฝาขวดทิ้งไว้เป็นเวลานานเพื่อรักษาคุณภาพและโครงสร้างผลึกน้ำของสารให้คงที่
