3-เมทิล-1-บิวทาโนล หรือ 3-เมทิลบิวทาน-1-โอล หรือ ไอโซเพนทิลแอลกอฮอล์ หรือ ไอโซเพนทานอล

ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ

ชื่อผลิตภัณฑ์: ไอโซเอมิลแอลกอฮอล์ 98.5 เปอร์เซ็นต์ (isoamyl alcohol 98.5%) หรือ 3-เมทิล-1-บิวทาโนล หรือ 3-เมทิลบิวทาน-1-โอล หรือ ไอโซเพนทิลแอลกอฮอล์ หรือ ไอโซเพนทานอล
แบรนด์/ยี่ห้อ: QReC (รหัสสินค้า: QR-i7009-1-2501)
เกรด: เกรดวิเคราะห์ความบริสุทธิ์สูง (AR Grade / Analytical Reagent Grade) ความบริสุทธิ์ของเนื้อสารสูงไม่ต่ำกว่า 98.5 เปอร์เซ็นต์ ผ่านกระบวนการกลั่นบริสุทธิ์สูงภายใต้มาตรฐานสากลของ QReC มีการควบคุมปริมาณน้ำและความชื้นให้อยู่ในเกณฑ์ต่ำมากไม่เกิน 0.2 เปอร์เซ็นต์ ควบคุมปริมาณกรดอิสระ (คำนวณเป็นกรดแอซีติก) ไม่เกิน 0.005 เปอร์เซ็นต์ มีปริมาณกากตกค้างหลังการระเหย (Residue after evaporation) ไม่เกิน 0.003 เปอร์เซ็นต์ จำกัดสิ่งเจือปนประเภทสารประกอบเอสเทอร์ แอลกอฮอล์อื่น และโลหะหนัก (เช่น เหล็ก ตะกั่ว ทองแดง สังกะสี สารหนู) ให้อยู่ในระดับต่ำมากระดับส่วนในล้านส่วน (ppm) ผ่านการรับรองว่าปราศจากการปนเปื้อนของเอนไซม์ดีเอ็นเอสและอาร์เอ็นเอส (DNase/RNase-free) เพื่อความปลอดภัยสูงสุดในงานชีววิทยาโมเลกุล ของเหลวมีความใสบริสุทธิ์ ไร้สี ไร้ฝ้าขุ่น ไร้ตะกอน บรรจุในขวดแก้วสีชาหนาพิเศษขนาด 2.5 ลิตร พร้อมฝาปิดผนึกแน่นสนิทสองชั้นทนการกัดกร่อนของตัวทำละลายและป้องกันการรั่วซึมของกลิ่นฉุน
คุณลักษณะทางกายภาพ: ของเหลวใสไม่มีสี มีความหนืดเล็กน้อย มีกลิ่นฉุนเฉพาะตัวรุนแรงและติดทนนาน (กลิ่นคล้ายกล้วยหอมสุกผสมกลิ่นแอลกอฮอล์ฉุนหรือฟิวเซลออยล์) มีจุดเดือดประมาณ 130 ถึง 132 องศาเซลเซียส จุดวาบไฟประมาณ 43 ถึง 45 องศาเซลเซียส จัดเป็น ของเหลวและไอระเหยไวไฟ (Flammable liquid and vapour – Category 3) สารละลายในน้ำมีสภาพเป็นกลาง (ค่าความเป็นกรด-ด่างประมาณ 6.5 ถึง 7.5 ที่อุณหภูมิห้อง)
การละลาย: ละลายในน้ำได้เล็กน้อยถึงปานกลาง (ประมาณ 2.5 ถึง 2.8 กรัม ต่อน้ำ 100 มิลลิลิตร ที่อุณหภูมิ 20 องศาเซลเซียส) ผสมเข้าเป็นเนื้อเดียวได้ดีเยี่ยมในทุกสัดส่วนกับตัวทำละลายอินทรีย์ส่วนใหญ่ เช่น เอทานอล เมทานอล ไดเอทิลอีเทอร์ อะซิโตน คลอโรฟอร์ม เบนซีน และโทลูอีน
การใช้งานในแล็บ:
- ใช้เป็นส่วนประกอบสำคัญในสารละลายสกัดกรดนิวคลีอิกสูตรฟีนอล-คลอโรฟอร์ม-ไอโซเอมิลแอลกอฮอล์ (Phenol-Chloroform-Isoamyl alcohol หรือ PCI ในอัตราส่วน 25 ต่อ 24 ต่อ 1) สำหรับงานสกัดและทำบริสุทธิ์ดีเอ็นเอและอาร์เอ็นเอในงานชีววิทยาโมเลกุล โดยทำหน้าที่สำคัญในการยับยั้งเอนไซม์ไรโบนิวคลีเอส และลดการเกิดฟอง (Anti-foaming agent) ช่วยให้การแยกชั้นระหว่างเฟสอินทรีย์และเฟสน้ำมีความคมชัดและแยกตะกอนโปรตีนได้อย่างสมบูรณ์
- ใช้เป็นสารทำปฏิกิริยามาตรฐานในการตรวจวัดหาปริมาณไขมันในนมและผลิตภัณฑ์นมตามวิธีเกอร์เบอร์ (Gerber test) เพื่อช่วยป้องกันการเกิดฟองและทำให้มองเห็นรอยต่อระหว่างชั้นไขมันกับชั้นกรดได้อย่างชัดเจนในหลอดบิวตีโรมิเตอร์ (Butyrometer)
- ใช้เป็นตัวทำละลายสำหรับการสกัดแยกสารประกอบอินทรีย์ สารสกัดจากพืช และการสกัดแยกไอออนโลหะในงานเคมีวิเคราะห์
- ใช้เป็นสารตั้งต้นในการสังเคราะห์สารอินทรีย์และสารให้กลิ่นสังเคราะห์ เช่น ไอโซเอมิลแอซีเตต (Isoamyl acetate หรือน้ำมันกล้วย) ในอุตสาหกรรมเครื่องหอมและอาหาร
- ใช้เป็นตัวทำละลายสำหรับเรซิน ขี้ผึ้ง น้ำมัน และสารเคลือบในงานวิจัยวัสดุ

ความปลอดภัยและอันตราย (ข้อควรระวังสำคัญ)

ระดับอันตราย: ของเหลวและไอระเหยไวไฟ (Flammable liquid and vapour – Flammable Liquids Category 3) เป็นอันตรายหากสูดดม (Harmful if inhaled – Acute Toxicity Inhalation Category 4) ก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อผิวหนัง (Causes skin irritation – Skin Irritation Category 2) ก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อดวงตาอย่างรุนแรง (Causes serious eye irritation – Eye Irritation Category 2) อาจระคายเคืองต่อทางเดินหายใจ (May cause respiratory irritation – STOT SE 3) การสัมผัสซ้ำๆ อาจทำให้ผิวหนังแห้งหรือแตก
ผลกระทบต่อสุขภาพ: หากของเหลวกระเด็นเข้าตาจะทำให้แสบตาอย่างรุนแรง เคืองตา ตาแดง ปวดตา และน้ำตาไหล การสัมผัสผิวหนังโดยตรงจะทำให้เกิดการระคายเคือง แสบร้อน ผื่นแดง ผิวแห้งลอก และสามารถซึมผ่านผิวหนังได้ การสูดดมไอระเหยจะกัดระคายเคืองเยื่อบุทางเดินหายใจอย่างรุนแรง แสบจมูก แสบคอ ไอ จาม แน่นหน้าอก ปวดศีรษะ เวียนศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน มึนงง และอาจกดระบบประสาทส่วนกลางหากได้รับไอระเหยความเข้มข้นสูง หากกลืนกินสารเข้าไปจะทำให้ระคายเคืองทางเดินอาหาร แสบร้อนในช่องปาก คอ หลอดอาหาร กระเพาะอาหาร ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน ท้องร่วง และมีความเสี่ยงหากสำลักเข้าสู่ปอด
การปฐมพยาบาล: หากสารเข้าตาให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากไหลผ่านทันทีอย่างน้อย 15 นาที พร้อมถอดคอนแทกต์เลนส์ออกทันทีและรีบพบแพทย์ หากสัมผัสผิวหนังให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาดและสบู่ทันทีอย่างน้อย 15 นาที พร้อมถอดเสื้อผ้าที่เปื้อนสารออก หากสูดดมไอสารให้รีบย้ายผู้ป่วยไปที่พื้นที่อากาศบริสุทธิ์ทันที ให้นอนพักนิ่งๆ หากหายใจลำบากให้รีบนำส่งแพทย์ หากกลืนกินเข้าไป ห้ามทำให้อาเจียนเด็ดขาด ให้บ้วนปากด้วยน้ำสะอาด ดื่มน้ำตามปริมาณพอสมควร และรีบนำส่งแพทย์ทันที

การเก็บรักษาและข้อควรระวัง

การเก็บรักษา: เป็นของเหลวไวไฟและมีกลิ่นฉุนติดทนนาน (Flammable Liquid & Strong Odor Hazard) ต้องเก็บในขวดแก้วสีชาเดิมของ QReC ปิดฝาให้สนิทแน่นหนาตลอดเวลา เก็บในตู้เก็บสารเคมีไวไฟเฉพาะ (Flammable storage cabinet) ในห้องที่แห้ง สะอาด เย็น และมีระบบระบายอากาศที่ดีเยี่ยม (อุณหภูมิห้องปกติไม่เกิน 25 องศาเซลเซียส) หลีกเลี่ยงความร้อน เปลวไฟ ประกายไฟ และแสงแดดส่องถึงโดยตรง อยู่ห่างจากสารออกซิไดซ์รุนแรง (เช่น กรดไนทริก กรดโครมิก เกลือเปอร์คลอเรต ไฮโดรเจนเพอร์ออกไซด์) กรดแก่เข้มข้น สารประกอบแอนไฮไดรด์ และโลหะอัลคาไลเด็ดขาด
ข้อควรปฏิบัติ: ต้องสวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ครบชุด ได้แก่ ถุงมือยางไนทริล แว่นตานิรภัยแบบครอบมิด หน้ากากป้องกันไอระเหยสารอินทรีย์ และเสื้อกาวน์ “กฎความปลอดภัยสำคัญ: ต้องเปิดขวด รินแบ่งสาร และใช้งานไอโซเอมิลแอลกอฮอล์ภายในตู้ดูดควัน (Fume hood) ตลอดเวลาเด็ดขาด เพื่อป้องกันการสูดดมไอระเหยที่มีผลระคายเคืองทางเดินหายใจและป้องกันกลิ่นฉุนแพร่กระจายในห้องปฏิบัติการ” มีถังดับเพลิงชนิดคาร์บอนไดออกไซด์หรือสารเคมีแห้งพร้อมใช้งาน และห้ามเทสารละลายทิ้งลงท่อน้ำทิ้งโดยตรง ต้องรวบรวมทิ้งเป็นของเสียอันตรายกลุ่มตัวทำละลายอินทรีย์ไวไฟ