กรดซิส-9-ออกทาเดซีโนอิก หรือ กรดไขมันโอเมก้า-9 หรือ ออกทาเดซีโนอิกแอซิด

ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ

• ชื่อผลิตภัณฑ์: กรดโอเลอิก เกรดบริสุทธิ์พิเศษ (Oleic acid extra pure) หรือ กรดซิส-9-ออกทาเดซีโนอิก หรือ กรดไขมันโอเมก้า-9 หรือ ออกทาเดซีโนอิกแอซิด
• แบรนด์/ยี่ห้อ: QReC (รหัสสินค้า: QR-O5000-3-1001)
• เกรด: เกรดบริสุทธิ์พิเศษ (Extra Pure Grade) มีสัดส่วนของกรดโอเลอิกบริสุทธิ์สูงไม่ต่ำกว่า 70.0 ถึง 80.0 เปอร์เซ็นต์ (ตามมาตรฐานกรดไขมันธรรมชาติเกรดเคมี) ผ่านกระบวนการกลั่นแยกลำดับส่วนและฟอกบริสุทธิ์อย่างประณีตภายใต้มาตรฐานสากลของ QReC มีการควบคุมค่ากรด (Acid value) ให้อยู่ในช่วง 195 ถึง 205 มิลลิกรัมของโพแทสเซียมไฮดรอกไซด์ต่อกรัม มีค่าไอโอดีน (Iodine value) อยู่ในช่วง 85 ถึง 95 กรัมของไอโอดีนต่อ 100 กรัม ควบคุมปริมาณน้ำและความชื้นไม่เกิน 0.5 เปอร์เซ็นต์ มีปริมาณเถ้าตกค้างจากการเผาไม่เกิน 0.01 เปอร์เซ็นต์ จำกัดปริมาณโลหะหนัก (เช่น เหล็ก ตะกั่ว ทองแดง สารหนู สังกะสี) ให้อยู่ในระดับต่ำมากระดับส่วนในล้านส่วน (ppm) ปราศจากตะกอนแขวนลอย ของเหลวมีลักษณะเป็นน้ำมันใส บรรจุในขวดแก้วสีชาหนาพิเศษขนาด 1 ลิตร พร้อมฝาปิดผนึกแน่นสนิทเพื่อป้องกันการสัมผัสแสงแดดและความชื้น
• คุณลักษณะทางกายภาพ: ของเหลวข้นหนืดเล็กน้อยคล้ายน้ำมัน มีสีเหลืองอ่อนจางๆ ถึงสีเหลืองอำพัน (จะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลเข้มขึ้นเมื่อสัมผัสอากาศและแสงแดดเป็นเวลานานเนื่องจากปฏิกิริยาออกซิเดชัน) มีกลิ่นหอมมันเฉพาะตัวจางๆ คล้ายน้ำมันพืช ไม่มีกลิ่นเหม็นหืน มีจุดหลอมเหลวประมาณ 13 ถึง 16 องศาเซลเซียส (สามารถแข็งตัวเป็นไขสีขาวขุ่นได้เมื่อเก็บในห้องปรับอากาศหรืออากาศเย็น) จุดเดือดสูงประมาณ 360 องศาเซลเซียส ติดไฟได้เมื่อได้รับความร้อนสูง จุดวาบไฟมากกว่า 180 องศาเซลเซียส สารละลายหรือสารแขวนลอยในน้ำมีสภาพเป็นกรดอ่อนจางๆ
• การละลาย: ไม่ละลายในน้ำ (แทบไม่ละลายในน้ำอย่างสมบูรณ์ ลอยตัวแยกชั้นเป็นน้ำมันบนผิวน้ำ) แต่ผสมเข้าเป็นเนื้อเดียวได้ดีเยี่ยมกับตัวทำละลายอินทรีย์ส่วนใหญ่ เช่น เอทานอล เมทานอล ไดเอทิลอีเทอร์ คลอโรฟอร์ม อะซิโตน เบนซีน เฮกเซน และน้ำมันปิโตรเลียม ละลายได้ในสารละลายด่างไฮดรอกไซด์เจือจางเกิดเป็นสบู่โอเลเอตที่ละลายน้ำได้ดี
• การใช้งานในแล็บ:
  • ใช้เป็นสารลดแรงตึงผิวและลิแกนด์อินทรีย์ควบคุมการเจริญเติบโตของผลึก (Surfactant and capping ligand) ในงานสังเคราะห์อนุภาคนาโน (Nanoparticle synthesis) เช่น ควอนตัมดอท (Quantum dots), อนุภาคนาโนเหล็กออกไซด์ (SPIONs) สำหรับสารทึบรังสี MRI และอนุภาคนาโนทองคำ/เงิน เพื่อป้องกันการเกาะกลุ่มและทำให้กระจายตัวในตัวทำละลายอินทรีย์ได้สม่ำเสมอ
  • ใช้เป็นสารทำอิมัลชันและสารช่วยกระจายตัว (Emulsifying and dispersing agent) ในการเตรียมสารผสมแบบน้ำมันในน้ำ หรือน้ำในน้ำมัน สำหรับงานวิจัยสูตรตำรับยา เวชสำอาง และผลิตภัณฑ์ชีวภาพ
  • ใช้เป็นสารตั้งต้นหลักในการสังเคราะห์ทางเคมีอินทรีย์ เช่น การเตรียมเอสเทอร์ของโอเลเอต (Oleate esters), อิพอกซีโอเลเอต และอนุพันธ์ไดคาร์บอกซิลิกแอซิด (เช่น กรดอะเซลาอิก) ผ่านปฏิกิริยาออกซิเดชันที่พันธะคู่
  • ใช้เป็นสารหล่อลื่นอินทรีย์ สารป้องกันสนิม และสารเติมแต่งปรับปรุงความหนืดในงานวิจัยด้านไตรโบวิทยา (Tribology) และการพัฒนาสารหล่อลื่นชีวภาพ
  • ใช้เป็นสารมาตรฐานและสารอ้างอิงในการทดสอบวิเคราะห์กรดไขมันไม่อิ่มตัวด้วยเทคนิคแก๊สโครมาโทกราฟี (GC-FID / GC-MS) และ HPLC

ความปลอดภัยและอันตราย (ข้อควรระวังสำคัญ)

• ระดับอันตราย: ตามระบบ GHS ผลิตภัณฑ์นี้จัดเป็นสารเคมีที่มีความปลอดภัยสูง มีความเป็นพิษต่ำมากในสภาวะการใช้งานปกติ ไม่จัดเป็นสารพิษร้ายแรง ไม่กัดกร่อน ไม่ระเหยเป็นไอพิษ แต่การสัมผัสโดยตรงอาจก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อดวงตาและผิวหนังเล็กน้อย
• ผลกระทบต่อสุขภาพ: หากของเหลวกระเด็นเข้าตาจะทำให้แสบตา เคืองตา ตาแดง มีน้ำตาไหล หรือตาพร่ามัวชั่วคราวจากฟิล์มน้ำมัน การสัมผัสผิวหนังโดยตรงเป็นเวลานานอาจทำให้เกิดการระคายเคือง ผื่นแดง ผิวแห้ง หรือกระตุ้นการอุดตันของรูขุมขน การสูดดมละอองไอหรือควันเมื่อถูกความร้อนสูงอาจทำให้ระคายเคืองเยื่อบุระบบทางเดินหายใจ ไอ จาม และแสบคอ การกลืนกินในปริมาณมากอาจทำให้คลื่นไส้ แน่นท้อง หรือเกิดอาการท้องร่วงจากผลทางกลของน้ำมัน
• การปฐมพยาบาล: หากสารเข้าตาให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากไหลผ่านทันทีอย่างน้อย 15 นาที พร้อมถอดคอนแทกต์เลนส์ออกทันที หากยังคงมีอาการเคืองตาให้ปรึกษาแพทย์ หากสัมผัสผิวหนังให้ล้างด้วยน้ำสะอาดและสบู่เพื่อชะล้างคราบน้ำมันออก หากสูดดมละอองหรือควันร้อนให้ย้ายผู้ป่วยไปที่พื้นที่อากาศบริสุทธิ์ หากกลืนกินเข้าไปในปริมาณมากให้บ้วนปากด้วยน้ำ ดื่มน้ำตาม และปรึกษาแพทย์หากมีอาการผิดปกติ

การเก็บรักษาและข้อควรระวัง

• การเก็บรักษา: เป็นกรดไขมันไม่อิ่มตัวที่ไวต่อออกซิเจน แสงแดด และความร้อน (Air & Light-Sensitive Unsaturated Fatty Acid) เมื่อสัมผัสอากาศและแสงแดดเป็นเวลานาน จะเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชันที่พันธะคู่ (Auto-oxidation) ทำให้สารละลายมีสีเข้มขึ้น มีกลิ่นเหม็นหืน และเกิดสารประกอบเปอร์ออกไซด์ ต้องเก็บในขวดแก้วสีชาเดิมของ QReC ปิดฝาให้สนิทแน่นหนาตลอดเวลา เก็บในห้องเก็บสารเคมีที่แห้ง สะอาด เย็น และมีการระบายอากาศที่ดี (อุณหภูมิห้องปกติไม่เกิน 20 ถึง 25 องศาเซลเซียส หรือเก็บในที่เย็นเพื่อรักษาความสดใหม่) หลีกเลี่ยงแสงแดดส่องถึงโดยตรงและความร้อนสูง อยู่ห่างจากสารออกซิไดซ์รุนแรง (เช่น ไฮโดรเจนเพอร์ออกไซด์ ด่างทับทิม กรดไนทริก เกลือเปอร์คลอเรต) ด่างแก่เข้มข้น และผงโลหะที่ช่วยเร่งปฏิกิริยาออกซิเดชันเด็ดขาด
• ข้อควรปฏิบัติ: สวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ทั่วไป ได้แก่ ถุงมือยาง แว่นตานิรภัย และเสื้อกาวน์ “ข้อแนะนำทางเทคนิค: หากสารเริ่มแข็งตัวเป็นไขขาวในฤดูหนาวหรือห้องแอร์ สามารถนำขวดไปแช่ในอ่างน้ำอุ่นอุณหภูมิประมาณ 25 ถึง 30 องศาเซลเซียสเพื่อให้สารละลายตัวกลับมาเป็นน้ำมันใสได้โดยไม่ทำให้คุณภาพเสื่อมถอย” ปิดฝาขวดให้แน่นสนิททันทีหลังการใช้งาน และห้ามเทสารทิ้งลงท่อน้ำทิ้งโดยตรงเพราะอาจทำให้เกิดการอุดตันของท่อน้ำทิ้ง