กรดไฮโดรคลอริก หรือกรดเกลือ
ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ
- ชื่อผลิตภัณฑ์: กรดไฮโดรคลอริก (Hydrochloric acid) หรือ กรดเกลือ (Muriatic acid)
- แบรนด์/ยี่ห้อ: RCI LABSCAN (รหัสสินค้า: LA-AR1107-P2.5L)
- เกรด: เกรดวิเคราะห์ (AR Grade) ความเข้มข้นสูงมาตรฐาน 37 เปอร์เซ็นต์ ผลิตและควบคุมสิ่งปนเปื้อนอย่างเข้มงวดภายใต้มาตรฐานสากลของ RCI LABSCAN มีการจำกัดปริมาณโลหะหนัก สารหนู เหล็ก คลอรีนอิสระ ซัลเฟต และซัลไฟต์ให้ต่ำเป็นพิเศษในระดับส่วนในล้านส่วน (ppm) บรรจุในขวดพลาสติกพอลิเอทิลีน (PE Bottle) ชนิดหนาพิเศษทนกรด เพื่อป้องกันการกัดกร่อนแก้วและป้องกันสารละลายซิลิกาปนเปื้อน รักษาความเที่ยงตรงสูงสุดในงานวิเคราะห์เชิงปริมาณ
- คุณลักษณะทางกายภาพ: ของเหลวใสไม่มีสี หรือมีสีเหลืองอ่อนจางๆ มีกลิ่นฉุนรุนแรงแสบจมูก มีไอควันกรดฟุ้งกระจายออกมาเมื่อเปิดขวดสัมผัสอากาศ (Fuming liquid) มีฤทธิ์กัดกร่อนผิวหนัง เนื้อเยื่อ และโลหะอย่างรุนแรง
- การละลาย: สามารถละลายและผสมเข้าเป็นเนื้อเดียวกับน้ำและแอลกอฮอล์ได้ดีเยี่ยมในทุกสัดส่วน โดยจะปล่อยความร้อนออกมาปริมาณมากขณะผสม (Exothermic reaction)
- การใช้งานในแล็บ: * ใช้เป็นสารตั้งต้นหลักในการเตรียมสารละลายกรดมาตรฐานความเข้มข้นต่างๆ (เช่น กรดไฮโดรคลอริก 0.1 นอร์มอล) สำหรับใช้เป็นสารไทเทรตหลักในการวิเคราะห์หาปริมาณเบส
- ใช้ในการปรับค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH adjustment) ในระบบสารละลายหรือตัวอย่างทดสอบที่ต้องการสภาพแวดล้อมที่เป็นกรดแก่
- ใช้เป็นสารสลายตัวอย่าง (Digestion agent) สำหรับย่อยสลายตัวอย่างแร่ ดิน หิน หรือโลหะ ในขั้นตอนการเตรียมตัวอย่างก่อนนำไปวิเคราะห์ด้วยเครื่องเครื่องมือวัดขั้นสูง เช่น AAS หรือ ICP
- ใช้เป็นรีเอเจนต์เฉพาะทางในการทดสอบปฏิกิริยาเคมี การตกตะกอน และการสังเคราะห์สารประกอบคลอไรด์ในแล็บวิจัย
ความปลอดภัยและอันตราย (ระดับวิกฤตและข้อควรระวังสำคัญ)
- ระดับอันตราย: เป็นสารกัดกร่อนสูง (Corrosive) สามารถกัดกร่อนผิวหนัง เนื้อเยื่อ และทำลายดวงตาอย่างร้ายแรงจนอาจทำให้ตาบอดได้ ไอระเหยมีพิษเฉียบพลันและกัดกร่อนระบบทางเดินหายใจอย่างรุนแรง
- ผลกระทบต่อสุขภาพ: หากสัมผัสผิวหนังหรือดวงตาจะทำให้เกิดการแสบร้อนอย่างรุนแรงทันที และเกิดแผลไหม้จากสารเคมีลึกซึ้ง (Chemical burns) ไอระเหยกรดที่ฟุ้งกระจายจะเข้ากัดกร่อนเยื่อบุระบบทางเดินหายใจส่วนบนทันที ทำให้ไออย่างรุนแรง แสบจมูก เจ็บคอ แน่นหน้าอก และหากสูดดมไอเข้มข้นสะสมอาจทำให้เกิดภาวะน้ำท่วมปอด การกลืนกินจะกัดกร่อนทำลายทางเดินอาหารเฉียบพลัน
- การปฐมพยาบาล: หากสารเข้าตาหรือสัมผัสผิวหนัง ให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากไหลผ่านอย่างต่อเนื่องทันทีอย่างน้อย 15 นาทีก่อนถอดเสื้อผ้า และรีบนำส่งแพทย์ทันที หากสูดดมไอระเหยเข้าไปให้รีบย้ายผู้ป่วยไปพื้นที่อากาศบริสุทธิ์โดยด่วน
การเก็บรักษาและข้อควรระวัง
- การเก็บรักษา: เป็นสารกัดกร่อนสูงและมีไอระเหยฉุนรุนแรง ต้องเก็บในภาชนะบรรจุขวดพลาสติก PE ดั้งเดิมของ RCI LABSCAN ที่ปิดฝาแน่นหนาสนิทตลอดเวลา เก็บในตู้เก็บสารกัดกร่อน (Corrosive cabinet) ที่แห้ง เย็น และมีการระบายอากาศที่ดีเยี่ยมตลอดเวลา (อุณหภูมิห้องปกติไม่เกิน 30 องศาเซลเซียส) อยู่ห่างจากเบสแก่รุนแรง (เช่น โซเดียมไฮดรอกไซด์) โลหะแอคทีฟ สารไวไฟ สารประกอบไซยาไนด์ และสารกลุ่มซัลไฟด์เด็ดขาด (เนื่องจากกรดจะทำปฏิกิริยากับไซยาไนด์หรือซัลไฟด์แล้วปล่อยก๊าซพิษร้ายแรงออกมาทันที)
- ข้อควรปฏิบัติ: ต้องสวมอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ครบชุดอย่างเข้มงวดที่สุด ได้แก่ ถุงมือกันสารเคมีหนาพิเศษ แว่นตานิรภัยแบบครอบมิดชิด (Goggles) เสื้อกาวน์ทนเคมี และหน้ากากป้องกันไอสารเคมีที่มีชั้นกรองกรดอนินทรีย์ ต้องปฏิบัติงานและเทแบ่งสารภายในตู้ดูดควัน (Fume hood) ที่ระบบระบายอากาศทำงานสมบูรณ์ตลอดเวลาเท่านั้น ห้ามสูดดมไอระเหยเด็ดขาด
