ซิลเวอร์ไนเตรต 99.98 เปอร์เซ็นต์ หรือ ซิลเวอร์โมโนไนเตรต หรือ ลูนาร์คอสติก
ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ
- ชื่อผลิตภัณฑ์: ซิลเวอร์ไนเตรต 99.98 เปอร์เซ็นต์ (Silver nitrate 99.98%) หรือ ซิลเวอร์โมโนไนเตรต หรือ ลูนาร์คอสติก (Lunar caustic)
- แบรนด์/ยี่ห้อ: QReC (รหัสสินค้า: QR-S3052-1-0101)
- เกรด: เกรดวิเคราะห์ความบริสุทธิ์สูงพิเศษ (Ultra-pure AR Grade / Analytical Reagent Grade) ความบริสุทธิ์ของเนื้อสารสูงถึง 99.98 เปอร์เซ็นต์ขึ้นไป ควบคุมกระบวนการผลิตและตกผลึกบริสุทธิ์ตามมาตรฐานสากลที่เข้มงวดของ QReC มีการควบคุมปริมาณสิ่งเจือปนประเภทคลอไรด์ ซัลเฟต สารประกอบไนไตรต์ และโลหะหนัก (เช่น ตะกั่ว ทองแดง เหล็ก บิสมัท สังกะสี) ให้อยู่ในระดับต่ำมากระดับส่วนในล้านส่วน (ppm) ตัวผลึกแห้งสนิท ปราศจากความชื้น ให้สารละลายที่ใสกระจ่างสมบูรณ์ เหมาะสำหรับใช้เป็นสารมาตรฐานปฐมภูมิ (Primary standard) โดยไม่ต้องปรับเทียบซ้ำ บรรจุในขวดแก้วสีชาหนาเพื่อความปลอดภัยสูงสุดและป้องกันการสลายตัวจากแสง
- คุณลักษณะทางกายภาพ: ผลึกของแข็งไม่มีสี หรือผงผลึกสีขาวละเอียด ไม่มีกลิ่น ไวต่อแสงแดดและรังสียูวีอย่างยิ่งยวด เมื่อถูกแสงจะค่อยๆ เปลี่ยนเป็นสีเทาหรือสีดำเนื่องจากการรีดิวซ์กลับเป็นโลหะเงิน ไม่ติดไฟด้วยตัวเอง แต่เป็นสารออกซิไดซ์ที่ช่วยเร่งการลุกไหม้ของสารติดไฟ
- การละลาย: ละลายในน้ำได้ดีเยี่ยมมาก (ละลายได้เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วเมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น) และละลายได้ในเอทานอล แอมโมเนีย และสารละลายที่มีสภาพเป็นขั้ว
- การใช้งานในแล็บ: * ใช้เป็นสารละลายมาตรฐานหลักในการไทเทรตแบบเกิดตะกอน (Precipitation titration / Argentometric titration) เช่น วิธีของมอร์ (Mohr method) และวิธีของโวลฮาร์ด (Volhard method) เพื่อวิเคราะห์หาปริมาณคลอไรด์ โบรไมด์ และไอโอไดด์ ในตัวอย่างน้ำ อาหาร ปุ๋ย และเภสัชภัณฑ์
- ใช้ในการตรวจจับเชิงคุณภาพ (Qualitative identification) สำหรับตรวจหาไอออนของเฮไลด์ในสารละลายตัวอย่าง
- ใช้ในการย้อมสีย้อมโปรตีนและกรดนิวคลีอิกความไวสูงพิเศษ (Silver staining) ในเจลอิเล็กโทรโฟรีซิส (PAGE / SDS-PAGE) ซึ่งให้ความไวสูงกว่าสีย้อมคูแมสซีบลูหลายสิบเท่า
- ใช้ในการเตรียมสารละลายโทรเลนส์ (Tollens reagent) สำหรับการทดสอบหมู่อัลดีไฮด์และน้ำตาลรีดิวซ์ในงานเคมีอินทรีย์
- ใช้เป็นสารตั้งต้นในการเตรียมอนุภาคนาโนของเงิน (Silver nanoparticles) และสังเคราะห์สารประกอบเชิงซ้อนของเงินในงานวิจัยวัสดุศาสตร์
ความปลอดภัยและอันตราย (ระดับวิกฤตและข้อควรระวังสำคัญ)
- ระดับอันตราย: เป็นของแข็งออกซิไดซ์ (Oxidizing solid) กัดกร่อนผิวหนังและดวงตาอย่างรุนแรง (Causes severe skin burns and eye damage) เป็นพิษหากกลืนกิน และ เป็นพิษร้ายแรงยิ่งยวดต่อสิ่งมีชีวิตในน้ำโดยมีผลกระทบระยะยาว (Very toxic to aquatic life with long lasting effects)
- ผลกระทบต่อสุขภาพ: หากฝุ่นผลึกหรือสารละลายกระเด็นเข้าตาจะกัดทำลายเนื้อเยื่อกระจกตาอย่างรวดเร็ว ก่อให้เกิดแผลไหม้รุนแรง ตาแดง ปวดแสบสาหัส และอาจทำให้ตาบอดถาวร การสัมผัสผิวหนังโดยตรงจะกัดทำลายผิวหนัง ทำให้เกิดแผลไหม้จากสารเคมี และ จะทำปฏิกิริยากับโปรตีนและแสงจนเกิดเป็นคราบรอยไหม้สีดำฝังแน่นบนผิวหนัง (Skin staining / Argyria) ซึ่งต้องใช้เวลานานหลายสัปดาห์กว่าเซลล์ผิวจะผลัดตัวหลุดออก การสูดดมฝุ่นละอองสารจะกัดกร่อนเยื่อบุทางเดินหายใจ แสบจมูก แสบคอ ไอ หายใจลำบาก และปอดบวมน้ำ หากกลืนกินจะกัดทำลายช่องปาก หลอดอาหาร กระเพาะอาหาร ทำให้ปวดท้องรุนแรง คลื่นไส้ อาเจียน และเกิดภาวะพิษจากเกลือเงิน
- การปฐมพยาบาล: หากสารเข้าตาหรือสัมผัสผิวหนัง ให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากไหลผ่านทันทีอย่างน้อย 15 นาที พร้อมถอดเสื้อผ้าที่เปื้อนสารออกทันที หากสูดดมให้ย้ายผู้ป่วยไปที่พื้นที่อากาศบริสุทธิ์ หากกลืนกินเข้าไป ห้ามทำให้อาเจียนเด็ดขาด ให้บ้วนปากด้วยน้ำ ดื่มน้ำหรือนมตามทันที และรีบนำส่งแพทย์ฉุกเฉินโดยด่วนที่สุด
การเก็บรักษาและข้อควรระวัง
- การเก็บรักษา: เป็นสารไวต่อแสงและเป็นสารออกซิไดซ์ (Highly Light-Sensitive & Oxidizing Agent) เมื่อสัมผัสแสงแดดหรือความร้อนจะสลายตัวให้ก๊าซออกซิเจน โลหะเงิน และก๊าซไนโตรเจนไดออกไซด์ ต้องเก็บในภาชนะบรรจุขวดแก้วสีชาเดิมของ QReC ปิดฝาให้สนิทแน่นหนาตลอดเวลา เก็บในตู้เก็บสารเคมีที่แห้ง เย็น จัดตั้งในที่มืดสนิท และมีการระบายอากาศที่ดี (อุณหภูมิห้องปกติไม่เกิน 25 ถึง 30 องศาเซลเซียส) อยู่ห่างจากแสงแดดจัด แหล่งความร้อน สารอินทรีย์ แอลกอฮอล์ สารติดไฟ สารรีดิวซ์ ด่างแก่ และแอมโมเนียเด็ดขาด (การผสมสารละลายซิลเวอร์ไนเตรตกับแอมโมเนียเข้มข้นแล้วทิ้งไว้อาจเกิดสารประกอบเงินฟุลมิเนตที่ระเบิดได้ง่ายมาก)
- ข้อควรปฏิบัติ: สวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ได้แก่ ถุงมือยางไนทริล แว่นตานิรภัยแบบครอบมิด และเสื้อกาวน์ ระมัดระวังอย่าให้สารสัมผัสผิวหนังหรือเสื้อผ้าเพราะจะทำให้เกิดรอยคราบสีดำที่ซักไม่ออก ห้ามทิ้งสารละลายหรือกากของเสียที่มีเกลือเงินลงท่อระบายน้ำทิ้งเด็ดขาด ต้องรวบรวมเพื่อส่งกำจัดหรือบำบัดแยกตะกอนเงินโดยเฉพาะ
