สารละลายมาตรฐานซิลเวอร์ไนเตรต 0.1 นอร์มัล หรือ 0.1 โมลต่อลิตร หรือ สารละลายมาตรฐานเงินไนเตรต
ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ
- ชื่อผลิตภัณฑ์: สารละลายมาตรฐานซิลเวอร์ไนเตรต 0.1 นอร์มัล หรือ 0.1 โมลต่อลิตร (Silver nitrate solution 0.1N / 0.1 mol/L) หรือ สารละลายมาตรฐานเงินไนเตรต
- แบรนด์/ยี่ห้อ: QReC (รหัสสินค้า: QR-S3059-0-1001)
- เกรด: เกรดสารละลายปริมาตรวิเคราะห์มาตรฐาน (Volumetric Standard Solution / AR Grade) เตรียมจากผลึกซิลเวอร์ไนเตรตความบริสุทธิ์สูงพิเศษและน้ำบริสุทธิ์สูงระดับน้ำปราศจากไอออน ผ่านการควบคุมกระบวนการผลิตและการสอบเทียบความเข้มข้นอย่างเข้มงวดภายใต้มาตรฐานสากลของ QReC ที่อุณหภูมิควบคุม 20 องศาเซลเซียส โดยอ้างอิงยึดโยงกับสารมาตรฐานปฐมภูมิโซเดียมคลอไรด์ของสถาบันมาตรฐานและเทคโนโลยีแห่งชาติ (NIST Traceable) ค่าตัวคูณปรับเทียบความเข้มข้น (Factor) มีความแม่นยำสูงมากอยู่ในช่วง 0.999 ถึง 1.001 พร้อมระบุบนฉลากทุกล็อต มีการจำกัดสิ่งเจือปนประเภทโลหะหนัก ซัลเฟต สารประกอบทองแดง และสิ่งเจือปนที่ทำปฏิกิริยากับแสงให้อยู่ในเกณฑ์ต่ำมากระดับส่วนในล้านส่วน (ppm) พร้อมใช้งานในบิวเรตต์สีชาได้ทันทีโดยไม่ต้องเสียเวลาเตรียมสารละลายหรือปรับเทียบซ้ำ บรรจุในขวดแก้วสีชาหนาพิเศษเพื่อป้องกันการสลายตัวจากแสงสว่า
- คุณลักษณะทางกายภาพ: ของเหลวใสไม่มีสี ไม่มีกลิ่น มีคุณสมบัติไวต่อแสงสว่างอย่างมาก (Photosensitive) เมื่อสัมผัสกับแสงแดด แสงนีออน หรือสารอินทรีย์ ไอออนเงินจะถูกรีดิวซ์กลายเป็นโลหะเงินอนุภาคขนาดเล็ก ทำให้สารละลายค่อยๆ เปลี่ยนเป็นสีเทา สีม่วงคล้ำ หรือสีดำ ไม่ติดไฟ สารละลายมีสภาพเป็นกรดอ่อนถึงเป็นกลาง (ค่าความเป็นกรด-ด่างประมาณ 4.5 ถึง 6.0) และมีฤทธิ์กัดกร่อนระคายเคืองเนื้อเยื่อ
- การละลาย: ผสมเข้าเป็นเนื้อเดียวกับน้ำได้ในทุกสัดส่วน (เมื่อผสมกับสารละลายที่มีไอออนคลอไรด์ โบรไมด์ หรือไอโอไดด์ จะเกิดตะกอนสีขาวหรือสีเหลืองอ่อนของเงินเฮไลด์ทันที)
- การใช้งานในแล็บ: * ใช้เป็นสารละลายมาตรฐานหลักในบิวเรตต์สำหรับการไทเทรตแบบตกตะกอนอาร์เจนโทเมทรี (Argentometric titration) เพื่อตรวจวัดหาปริมาณคลอไรด์ (Chloride) และความเค็มหรือปริมาณเกลือโซเดียมคลอไรด์ (Salt content) ในตัวอย่างอาหาร ผลิตภัณฑ์แปรรูป อาหารสัตว์ และเนื้อสัตว์
- ใช้ในการวิเคราะห์หาปริมาณคลอไรด์ในน้ำดื่ม น้ำบาดาล น้ำเสีย และน้ำในระบบหล่อเย็นอุตสาหกรรม ตามวิธีมาตรฐานวิธีมอร์ (Mohr method โดยใช้โพแทสเซียมโครเมตเป็นอินดิเคเตอร์) หรือวิธีฟายันส์ (Fajans method โดยใช้อินดิเคเตอร์ดูดซับ)
- ใช้ในการไทเทรตย้อนกลับตามวิธีโวลฮาร์ด (Volhard method) เพื่อหาปริมาณเฮไลด์ (คลอไรด์ โบรไมด์ ไอโอไดด์) และไซยาไนด์ในตัวอย่างที่มีสภาวะเป็นกรด
- ใช้เป็นสารมาตรฐานในการสอบเทียบและทวนสอบความแม่นยำของเครื่องวิเคราะห์คลอไรด์และเครื่องไตเตรเตอร์อัตโนมัติ (Automated potentiometric titrator)
- ใช้เป็นรีเอเจนต์ตรวจสอบและยืนยันการมีอยู่ของไอออนเฮไลด์ในงานเคมีวิเคราะห์เชิงคุณภาพ
ความปลอดภัยและอันตราย (ระดับวิกฤตและข้อควรระวังสำคัญ)
- ระดับอันตราย: อาจกัดกร่อนโลหะ (May be corrosive to metals) ก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อผิวหนังและดวงตาอย่างรุนแรง (Causes skin irritation and serious eye irritation) อาจทำให้เกิดรอยไหม้หรือคราบดำถาวรบนผิวหนัง และ เป็นพิษร้ายแรงต่อสิ่งมีชีวิตในน้ำโดยมีผลกระทบระยะยาว (Very toxic to aquatic life with long lasting effects)
- ผลกระทบต่อสุขภาพ: หากของเหลวกระเด็นเข้าตาจะทำให้เกิดการระคายเคืองอย่างรุนแรง แสบตา เคืองตา ตาแดง เยื่อบุตาอักเสบ และน้ำตาไหล การสัมผัสผิวหนังโดยตรงอาจทำให้ผิวหนังระคายเคือง แสบร้อน และ “เมื่อสัมผัสผิวหนังและโดนแสงแดด ไอออนเงินจะทำปฏิกิริยากับโปรตีนของผิวและรีดิวซ์กลายเป็นคราบสีน้ำตาลเข้มหรือสีดำสนิท ซึ่งไม่สามารถล้างออกด้วยสบู่หรือน้ำได้ ต้องรอให้เซลล์ผิวหนังผลัดตัวหลุดออกไปเองตามธรรมชาติเป็นเวลา 1 ถึง 2 สัปดาห์” การสูดดมละอองสารอาจทำให้ระคายเคืองเยื่อบุทางเดินหายใจ ไอ และจาม หากกลืนกินสารเข้าไปจะทำให้ระคายเคืองระบบทางเดินอาหาร แสบร้อนในช่องปากและลำคอ มีรสฝาดโลหะ ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน ท้องร่วง และอาจส่งผลต่อการทำงานของไตหากได้รับในปริมาณมาก
- การปฐมพยาบาล: หากสารเข้าตาให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากไหลผ่านทันทีอย่างน้อย 15 นาที พร้อมถอดคอนแทกต์เลนส์ออกทันที หากสัมผัสผิวหนังให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาดและสบู่ทันที (หากเกิดคราบสีดำแล้วจะไม่สามารถล้างออกได้ทันที) หากสูดดมละอองสารให้ย้ายผู้ป่วยไปที่พื้นที่อากาศบริสุทธิ์ หากกลืนกินเข้าไป ห้ามทำให้อาเจียนเด็ดขาด ให้บ้วนปากด้วยน้ำสะอาด ดื่มน้ำเกลือเจือจางหรือน้ำสะอาดตามปริมาณพอสมควรเพื่อช่วยเปลี่ยนไอออนเงินเป็นตะกอนซิลเวอร์คลอไรด์ที่ไม่ละลายน้ำ และรีบนำส่งแพทย์ทันที
การเก็บรักษาและข้อควรระวัง
- การเก็บรักษา: เป็นสารละลายมาตรฐานที่ไวต่อแสงสว่างอย่างยิ่งยวดและเป็นพิษต่อสิ่งแวดล้อมทางน้ำ (Highly Photosensitive Volumetric Standard & Aquatic Hazard) หากสัมผัสแสงแดดหรือแสงไฟนีออนเป็นเวลานาน ความเข้มข้นจะลดลงและเกิดตะกอนสีดำ ต้องเก็บในขวดแก้วสีชาเดิมของ QReC ปิดฝาให้สนิทแน่นหนาตลอดเวลา เก็บในตู้เก็บสารเคมีที่มืด เย็น สะอาด และแห้ง (อุณหภูมิห้องปกติระหว่าง 15 ถึง 25 องศาเซลเซียส) หลีกเลี่ยงแสงสว่างทุกชนิดและความร้อน อยู่ห่างจากสารอินทรีย์ ตัวทำละลายไวไฟ ด่างแก่ แอมโมเนีย (การผสมกับแอมโมเนียในสภาวะด่างอาจเกิดสารประกอบเชิงซ้อนเงินที่ระเบิดได้เมื่อแห้ง) และสารรีดิวซ์เด็ดขาด
- ข้อควรปฏิบัติ: สวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ทั่วไป ได้แก่ ถุงมือยางไนทริล แว่นตานิรภัย และเสื้อกาวน์ “ข้อแนะนำเชิงเทคนิค: ควรใช้บิวเรตต์แก้วสีชา (Amber burette) ในการไทเทรตเพื่อป้องกันแสงกระทบสารละลายระหว่างการวิเคราะห์ และห้ามเทสารละลายที่เหลือในบิวเรตต์กลับลงขวดเดิมเด็ดขาด” ห้ามเททิ้งสารละลายซิลเวอร์ไนเตรตลงท่อน้ำทิ้งโดยตรง ต้องรวบรวมของเสียเพื่อนำเงินกลับมาใช้ใหม่ (Silver recovery) หรือกำจัดตามระเบียบขยะโลหะหนัก
