เฟอรัส ซัลเฟต เฮปตาไฮเดรต หรือดีบุกเขียว
ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ
- ชื่อผลิตภัณฑ์: เฟอรัส ซัลเฟต เฮปตาไฮเดรต (Ferrous sulfate heptahydrate) หรือ ไอรอน (II) ซัลเฟต เฮปตาไฮเดรต (Iron II sulfate heptahydrate) หรือ ดีบุกเขียว
- แบรนด์/ยี่ห้อ: Kemaus (รหัสสินค้า: KA-227)
- เกรด: เกรดห้องปฏิบัติการ (Laboratory Grade หรือ Lab Grade) แต่มีระดับความบริสุทธิ์สูงพิเศษถึง 99.5 เปอร์เซ็นต์ ควบคุมคุณภาพการผลิตตามมาตรฐานของ Kemaus มีการควบคุมปริมาณโลหะหนักและสิ่งเจือปนต่ำ มีเนื้อสารสม่ำเสมอ เหมาะสำหรับใช้เป็นรีเอเจนต์พื้นฐานในงานทดลองเคมีทั่วไป แล็บสิ่งแวดล้อม และงานวิจัยพัฒนาสูตรผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
- คุณลักษณะทางกายภาพ: ผลึกคริสตัลสีเขียวอมฟ้าใส หรือผลึกแก้วสีเขียวจางๆ ไม่มีกลิ่น มีคุณสมบัติเปลี่ยนเป็นสีเหลืองหรือน้ำตาลได้ง่ายเมื่อทำปฏิกิริยากับออกซิเจนในอากาศ
- การละลาย: ละลายในน้ำได้ดีมาก ให้สารละลายสีเขียวจางๆ (สารละลายจะค่อยๆ ตกตะกอนสีน้ำตาลหากตั้งทิ้งไว้นานเนื่องจากเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชัน) ไม่ละลายในแอลกอฮอล์
- การใช้งานในแล็บ: * ใช้เป็นรีเอเจนต์หลักในการทดสอบทางเคมีวิเคราะห์ เช่น การทดสอบวงแหวนสีน้ำตาล (Brown ring test) เพื่อตรวจหาไอออนของไนเตรตในสารละลายตัวอย่าง
- ใช้เป็นสารรีดิวซ์ (Reducing agent) ในปฏิกิริยาเคมีและการบำบัดสารเคมีเฉพาะทางในห้องปฏิบัติการ
- ใช้ในแล็บวิจัยสิ่งแวดล้อมและการบำบัดน้ำเสีย เพื่อศึกษาการตกตะกอนและการกำจัดสารฟอสเฟตหรือโครเมียมในน้ำ
- ใช้เป็นแหล่งธาตุเหล็กบริสุทธิ์สูงในแล็บวิจัยพฤกษศาสตร์และการเตรียมอาหารเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช เพื่อศึกษาการเจริญเติบโตของพืช
ความปลอดภัยและอันตราย (ข้อควรระวังสำคัญ)
- ระดับอันตราย: มีพิษเฉียบพลันหากกลืนกิน (Harmful if swallowed) และก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อผิวหนังและดวงตาอย่างรุนแรง
- ผลกระทบต่อสุขภาพ: หากฝุ่นสารเข้าตาจะทำให้เกิดการแสบร้อน ระคายเคือง แดง และน้ำตาไหลชั่วคราว สัมผัสผิวหนังโดยตรงเป็นเวลานานทำให้เกิดอาการระคายเคืองหรือแสบคัน หากกลืนกินในปริมาณมากจะส่งผลให้เกิดพิษจากธาตุเหล็กเฉียบพลัน ระคายเคืองทางเดินอาหารอย่างรุนแรง คลื่นไส้ และอาเจียน
- การปฐมพยาบาล: หากเข้าตาหรือสัมผัสผิวหนัง ให้รีบล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากทันทีอย่างน้อย 15 นาที หากมีอาการระคายเคืองต่อเนื่องให้ไปพบแพทย์ หากกลืนกินให้บ้วนปากด้วยน้ำสะอาดและนำส่งแพทย์ทันที
การเก็บรักษาและข้อควรระวัง
- การเก็บรักษา: เป็นสารที่ไวต่ออากาศ ความชื้น และแสงแดด (Air & Moisture Sensitive) สารนี้จะทำปฏิกิริยากับออกซิเจนในอากาศได้อย่างรวดเร็ว (Oxidation) ทำให้ผิวผลึกเปลี่ยนจากสีเขียวใสกลายเป็นผงสีเหลืองน้ำตาลของเหล็กประจุสามซึ่งเสื่อมสภาพ ต้องเก็บในภาชนะบรรจุดั้งเดิมของ Kemaus ปิดฝาให้สนิทแน่นหนาเป็นพิเศษในทันทีหลังใช้งาน (ห้ามเปิดทิ้งไว้เด็ดขาด) เก็บในที่แห้ง เย็น และมีการระบายอากาศที่ดี (อุณหภูมิห้องปกติไม่เกิน 30 องศาเซลเซียส) อยู่ห่างจากสารออกซิไดซ์รุนแรง กรดแก่ และความชื้น
- ข้อควรปฏิบัติ: สวมอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ได้แก่ ถุงมือห้องปฏิบัติการ แว่นตานิรภัย และหน้ากากกรองฝุ่นเคมี หลีกเลี่ยงการเปิดฝาขวดทิ้งไว้นาน และปิดฝาขวดทันทีหลังจากชั่งสารเสร็จเพื่อรักษาความบริสุทธิ์ของเหล็กประจุสอง
