โซเดียมไทโอซัลเฟต เพนทาไฮเดรต หรือ ไฮโป
ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ
- ชื่อผลิตภัณฑ์: โซเดียมไทโอซัลเฟต เพนทาไฮเดรต (Sodium thiosulfate pentahydrate) หรือ ไฮโป (Hypo) หรือ โซเดียมไฮโปซัลไฟต์
- แบรนด์/ยี่ห้อ: QReC (รหัสสินค้า: QR-S5316-1-0500)
- เกรด: เกรดวิเคราะห์ (AR Grade / Analytical Reagent Grade) ความบริสุทธิ์ของเนื้อสารสูงถึง 99.5 เปอร์เซ็นต์ขึ้นไป ควบคุมกระบวนการตกผลึกและกำจัดสิ่งปนเปื้อนอย่างเข้มงวดภายใต้มาตรฐานสากลของ QReC มีการจำกัดปริมาณสารที่ไม่ละลายน้ำ คลอไรด์ ซัลเฟต ซัลไฟด์ โลหะหนัก (เช่น ตะกั่ว เหล็ก) และสารประกอบไนโตรเจนให้อยู่ในเกณฑ์ต่ำเป็นพิเศษระดับส่วนในล้านส่วน (ppm) ผลึกมีความใส สะอาด ละลายน้ำได้สมบูรณ์โดยไม่ทิ้งตะกอนขุ่น ช่วยให้การเตรียมสารละลายมาตรฐานมีความแม่นยำสูง
- คุณลักษณะทางกายภาพ: ของแข็งผลึกโปร่งใสไม่มีสี หรือเม็ดผลึกสีขาว ไม่มีกลิ่น มีคุณสมบัติสลายตัวและสูญเสียน้ำผลึกได้เล็กน้อยในอากาศแห้งและร้อน มีความเสถียรทางเคมีในสภาวะปกติ
- การละลาย: ละลายในน้ำได้ดีเยี่ยม (ประมาณ 70 กรัม ต่อน้ำ 100 มิลลิลิตร ที่อุณหภูมิห้อง และละลายได้มากขึ้นในน้ำร้อน) เมื่อละลายน้ำจะดูดความร้อนทำให้สารละลายเย็นลงอย่างเห็นได้ชัด ละลายได้น้อยในแอลกอฮอล์
- การใช้งานในแล็บ: * ใช้เป็นสารตั้งต้นหลักในการเตรียมสารละลายมาตรฐานสำหรับงานไทเทรตด้วยไอโอดีน (Iodometric titration) เพื่อวิเคราะห์หาปริมาณสารออกซิไดซ์ ออกซิเจนละลายในน้ำ (DO) ปริมาณคลอรีนอิสระ และการทดสอบค่าทางเคมีในอาหาร ยา และน้ำเสีย
- ใช้เป็นสารกำจัดและสะเทินฤทธิ์คลอรีนตกค้าง (Dechlorinating agent) ในการตรวจวิเคราะห์น้ำทางจุลชีววิทยาและสิ่งแวดล้อม
- ใช้เป็นสารตรึงภาพ (Fixing agent) สำหรับละลายล้างซิลเวอร์เฮไลด์ในกระบวนการล้างฟิล์มและภาพถ่ายดั้งเดิม
- ใช้ในการสกัดแยกและการตกตะกอนโลหะมีค่าในงานวิเคราะห์โลหะวิทยา
ความปลอดภัยและอันตราย (ข้อควรระวังสำคัญ)
- ระดับอันตราย: ตามระบบ GHS ผลิตภัณฑ์นี้จัดเป็นสารเคมีที่มีอันตรายต่ำและไม่จัดเป็นสารอันตรายร้ายแรง แต่ฝุ่นสารเข้มข้นอาจก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อดวงตา ผิวหนัง และระบบทางเดินหายใจ
- ผลกระทบต่อสุขภาพ: หากฝุ่นสารสัมผัสดวงตาจะทำให้เกิดการระคายเคือง แสบตา และตาแดงเล็กน้อย การสัมผัสผิวหนังโดยตรงอาจทำให้ผิวแห้งหรือระคายเคืองในผู้ที่มีผิวแพ้ง่าย การสูดดมฝุ่นละอองอาจระคายเคืองเยื่อบุจมูกและคอ ทำให้ไอหรือจาม การกลืนกินในปริมาณมากอาจทำให้ระคายเคืองกระเพาะอาหาร คลื่นไส้ อาเจียน และท้องร่วง
- ปฏิกิริยาอันตราย: เมื่อทำปฏิกิริยากับกรดแก่ สารจะสลายตัวให้ก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ (ก๊าซไข่เน่าหรือก๊าซกลิ่นกำมะถันฉุนจัด) ซึ่งมีฤทธิ์กัดกร่อนและเป็นพิษต่อระบบทางเดินหายใจอย่างรุนแรง
- การปฐมพยาบาล: หากสารเข้าตาหรือสัมผัสผิวหนัง ให้ล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากอย่างต่อเนื่องทันทีอย่างน้อย 15 นาที หากสูดดมฝุ่นเข้าไปให้ย้ายไปพื้นที่อากาศบริสุทธิ์ หากกลืนกินปริมาณมากให้ดื่มน้ำตามมากๆ และปรึกษาแพทย์หากมีอาการผิดปกติ
การเก็บรักษาและข้อควรระวัง
- การเก็บรักษา: เป็นสารที่ไวต่อความร้อนและกรด ผลึกสามารถหลอมเหลวและสูญเสียน้ำผลึกได้หากถูกความร้อนสูง ต้องเก็บในภาชนะบรรจุกระปุกเดิมของ QReC ปิดฝาให้สนิทแน่นหนาตลอดเวลา เก็บในที่แห้ง เย็น และมีการระบายอากาศที่ดี (อุณหภูมิห้องปกติไม่เกิน 30 องศาเซลเซียส) หลีกเลี่ยงแสงแดดจัดและความชื้น อยู่ห่างจากกรดแก่ สารออกซิไดซ์รุนแรง และสารประกอบไอโอดีนเด็ดขาด (ห้ามเก็บปนกับกรดแก่เพราะจะเกิดก๊าซพิษ)
- ข้อควรปฏิบัติ: สวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลขั้นพื้นฐาน ได้แก่ ถุงมือห้องปฏิบัติการ แว่นตานิรภัย และเสื้อกาวน์ ปิดฝากระปุกทันทีหลังใช้งานเพื่อป้องกันผลึกสูญเสียสภาพหรือดูดซับความชื้น
