ไดโพแทสเซียมซัลเฟต หรือ เกลือโพแทสเซียมของกรดกำมะถัน หรือ ซัลเฟตออฟโพแทช หรือ อาร์คาไนต์

ข้อมูลทั่วไปและคุณภาพ

• ชื่อผลิตภัณฑ์: โพแทสเซียมซัลเฟต 99 เปอร์เซ็นต์ (Potassium sulfate 99%) หรือ ไดโพแทสเซียมซัลเฟต หรือ เกลือโพแทสเซียมของกรดกำมะถัน หรือ ซัลเฟตออฟโพแทช (Sulfate of potash) หรือ อาร์คาไนต์
• แบรนด์/ยี่ห้อ: QReC (รหัสสินค้า: QR-P5249-1-1000)
• เกรด: เกรดวิเคราะห์ความบริสุทธิ์สูง (AR Grade / Analytical Reagent Grade) ความบริสุทธิ์ของเนื้อสารโพแทสเซียมซัลเฟตสูงไม่ต่ำกว่า 99.0 เปอร์เซ็นต์ ผลิตและควบคุมกระบวนการตกผลึกอย่างประณีตภายใต้มาตรฐานสากลของ QReC ปราศจากสารป้องกันการจับตัวเป็นก้อน มีการควบคุมปริมาณการสูญเสียน้ำหนักจากการอบแห้ง (Loss on drying) ไม่เกิน 0.2 เปอร์เซ็นต์ ควบคุมปริมาณสารที่ไม่ละลายในน้ำให้อยู่ในเกณฑ์ต่ำมากไม่เกิน 0.005 เปอร์เซ็นต์ จำกัดสิ่งเจือปนประเภทคลอไรด์ (Chloride-free profile) ไนเตรต ฟอสเฟต สารประกอบไนโตรเจน แคลเซียม แมกนีเซียม และโซเดียมให้อยู่ในเกณฑ์ต่ำมากเป็นพิเศษ และจำกัดปริมาณโลหะหนัก (เช่น เหล็ก ตะกั่ว ทองแดง สังกะสี สารหนู แบเรียม) ให้อยู่ในระดับต่ำมากระดับส่วนในล้านส่วน (ppm) ผลึกมีความแห้งสนิท สม่ำเสมอ ละลายน้ำได้ใสกระจ่างสมบูรณ์ ไร้สี ไร้ตะกอนแขวนลอย บรรจุในขวดพลาสติกทนสารเคมีหนาพิเศษขนาด 1 กิโลกรัม พร้อมฝาปิดผนึกแน่นสนิทสองชั้นเพื่อป้องกันความชื้น
• คุณลักษณะทางกายภาพ: ผลึกของแข็งใสไม่มีสี รูปผลึกรอมบิก หรือผงผลึกสีขาวละเอียด ไม่มีกลิ่น มีรสเค็มขมฝาดเล็กน้อย มีความคงตัวสูงมากในอากาศปกติ ไม่ดูดความชื้นจนเยิ้มเหลว (Non-hygroscopic) ไม่ติดไฟ และไม่สลายตัวที่อุณหภูมิห้อง มีจุดหลอมเหลวสูงมากประมาณ 1,067 ถึง 1,069 องศาเซลเซียส สารละลายในน้ำมีสภาพเป็นกลาง (ค่าความเป็นกรด-ด่างประมาณ 5.5 ถึง 8.5 สำหรับสารละลายความเข้มข้น 5 เปอร์เซ็นต์ที่อุณหภูมิห้อง)
• การละลาย: ละลายในน้ำได้ปานกลางที่อุณหภูมิห้อง (ประมาณ 11 ถึง 12 กรัม ต่อน้ำ 100 มิลลิลิตร ที่อุณหภูมิ 20 องศาเซลเซียส แต่ สามารถละลายได้เพิ่มขึ้นอย่างมากในน้ำเดือด โดยละลายได้มากกว่า 24 กรัม ต่อน้ำ 100 มิลลิลิตร) ละลายได้ดีในกลีเซอรอล แต่ไม่ละลายในเอทานอล อะซิโตน และคาร์บอนไดซัลไฟด์
• การใช้งานในแล็บ:
  • ใช้เป็นเกลือมาตรฐานสำหรับผสมร่วมกับตัวเร่งปฏิกิริยา (เช่น คอปเปอร์ซัลเฟต หรือซีลีเนียม) ในขั้นตอนการย่อยสลายตัวอย่าง (Kjeldahl digestion tablet / salt mixture) สำหรับการวิเคราะห์หาปริมาณไนโตรเจนและโปรตีนรวมตามวิธีเจลดาห์ล (Kjeldahl method) ในอาหาร พืช ดิน และปุ๋ย โดยโพแทสเซียมซัลเฟตจะทำหน้าที่เพิ่มจุดเดือดของกรดซัลฟิวริกเข้มข้นจาก 338 องศาเซลเซียส ขึ้นไปเป็นประมาณ 370 ถึง 380 องศาเซลเซียส ช่วยให้การย่อยสลายสารอินทรีย์เกิดขึ้นได้อย่างรวดเร็วและสมบูรณ์แบบ
  • ใช้เป็นแหล่งธาตุอาหารหลักโพแทสเซียมและกำมะถันบริสุทธิ์สูงที่ปราศจากคลอไรด์ (Chloride-free nutrient source) ในการเตรียมอาหารสูตรเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช (เช่น Murashige and Skoog / MS media) และอาหารเพาะเลี้ยงจุลินทรีย์สำหรับพืชและเซลล์ที่ไวต่อไอออนคลอไรด์
  • ใช้เป็นสารตกตะกอนเกลือ (Salting-out agent) สำหรับการแยกส่วนและตกตะกอนโปรตีน เอนไซม์ และสารชีวโมเลกุลในงานวิจัยทางชีวเคมี
  • ใช้เป็นสารมาตรฐานและสารควบคุมแรงดันไอออนิก (Ionic strength adjuster) ในการวิเคราะห์เคมีไฟฟ้าและสเปกโทรโฟโตเมตรี
  • ใช้เป็นสารตั้งต้นบริสุทธิ์สูงในการเตรียมเกลือสารส้มโพแทสเซียม (Potassium alum) และสารประกอบเคมีของโพแทสเซียมอื่นๆ

ความปลอดภัยและอันตราย (ข้อควรระวังสำคัญ)

• ระดับอันตราย: ตามระบบ GHS ผลิตภัณฑ์นี้จัดเป็นสารเคมีที่มีความปลอดภัยสูง มีความเป็นพิษต่ำมากในสภาวะการใช้งานปกติ ไม่จัดเป็นสารอันตรายร้ายแรง ไม่กัดกร่อน ไม่ติดไฟ และไม่ระเหยเป็นไอพิษ แต่ฝุ่นผงอาจก่อให้เกิดการระคายเคืองทางกลต่อดวงตา ผิวหนัง และระบบทางเดินหายใจ
• ผลกระทบต่อสุขภาพ: หากฝุ่นสารเข้าตาจะทำให้รู้สึกเคืองตา แสบตา ตาแดง หรือน้ำตาไหล การสัมผัสผิวหนังโดยตรงเป็นเวลานานอาจทำให้ผิวแห้งหรือระคายเคืองเล็กน้อย การสูดดมฝุ่นละอองสารปริมาณมากอาจทำให้จาม ไอ หรือระคายเคืองเยื่อบุทางเดินหายใจ การกลืนกินสารเข้าไปในปริมาณมากในคราวเดียวอาจทำให้ระคายเคืองระบบทางเดินอาหาร ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน และเกิดอาการท้องร่วงจากผลทางออสโมซิสของเกลือซัลเฟตในลำไส้
• การปฐมพยาบาล: หากสารเข้าตาให้ล้างออกด้วยน้ำสะอาดปริมาณมากไหลผ่านทันทีอย่างน้อย 10 ถึง 15 นาที พร้อมถอดคอนแทกต์เลนส์ออกทันที หากสัมผัสผิวหนังให้ล้างด้วยน้ำสะอาดและสบู่ หากสูดดมฝุ่นสารให้ย้ายผู้ป่วยไปที่พื้นที่อากาศบริสุทธิ์ หากกลืนกินเข้าไปในปริมาณมากให้บ้วนปากด้วยน้ำสะอาด ดื่มน้ำตามปริมาณพอสมควร และรีบปรึกษาแพทย์หากมีอาการไม่สบายท้อง

การเก็บรักษาและข้อควรระวัง

• การเก็บรักษา: เป็นเกลืออนินทรีย์ที่มีความคงตัวสูงมากและไม่ไวไฟ (Highly Stable Inorganic Salt) มีความเสถียรในบรรยากาศปกติ แต่ควรเก็บในภาชนะบรรจุเดิมของ QReC ปิดฝาให้สนิทแน่นหนาตลอดเวลา เก็บในห้องเก็บสารเคมีที่แห้งสนิท เย็น สะอาด และมีการระบายอากาศที่ดี (อุณหภูมิห้องปกติไม่เกิน 25 ถึง 30 องศาเซลเซียส) หลีกเลี่ยงความชื้นสูงและแสงแดดส่องถึงโดยตรง อยู่ห่างจากสารออกซิไดซ์รุนแรง กรดแก่เข้มข้น และเกลือของโลหะที่ทำให้เกิดตะกอนซัลเฟตที่ไม่ละลายน้ำ (เช่น แคลเซียม แบเรียม สตรอนเชียม และตะกั่ว) เด็ดขาด
• ข้อควรปฏิบัติ: สวมใส่อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (PPE) ทั่วไป ได้แก่ ถุงมือยาง แว่นตานิรภัย และเสื้อกาวน์ ปิดฝาขวดให้แน่นสนิททุกครั้งหลังการใช้งานเพื่อป้องกันการปนเปื้อนของสิ่งสกปรกและความชื้น และหลีกเลี่ยงการทำให้เกิดฝุ่นฟุ้งกระจายขณะตักชั่งสาร